Een fusie van Honda en Nissan lijkt toch niet compleet van de baan te zijn. Honda heeft namelijk de deur op een kier gezet. Maar niet voor iedereen. Honda zal Nissan topman Makoto Uchida (links op de foto) niet binnen laten om aan de onderhandelingstafel plaats te nemen.
Vorige week maakten Honda en Nissan bekend de verkennende gesprekken over een mogelijke fusie te hebben gestaakt. Dat kwam vooral doordat Honda na een eerste blik in de boeken geschrokken was van de slechte financiële gezondheid van Nissan. Van een fusie op een gelijkwaardige basis kon daarom geen sprake zijn. Honda was wel bereid om van Nissan een dochterbedrijf te maken. Maar daar had diens topman Uchida weer geen zin in.
Een patstelling dus, maar nu heeft Honda geopperd dat Uchida beter kan aftreden. Daarmee zou hij laten zien het belang van Nissan groter te vinden dan zijn eigen ego. Maakt Uchida plaats, dan kan er alsnog de vierde grootste autofabrikant ter wereld ontstaan. Het fusiebedrijf, met een totale waarde van omgerekend ruim 57 miljard euro, zou daarmee voldoende slagkracht hebben om de concurrentiestrijd met BYD, de Hyundai Motor Groep, Stellantis, het Toyota concern en de Volkswagen Groep aan te gaan.
In eerdere onderhandelingen eiste Nissan een positie op die gelijkwaardig is aan die van Honda, maar de autofabrikant overspeelde daarmee zijn hand. Nissan bevindt zich zoals gezegd in een aanzienlijk zwakkere financiële situatie. Honda is momenteel 5 keer zo veel waard. Alleen al om die reden zou een fusie met Nissan op gelijke basis een gotspe zijn geweest.
Uchida blies de onderhandelingen op en kiest er nu voor om met een ingrijpend herstructureringsplan (waarbij ontslagen en sluiting van fabrieken onvermijdelijk zijn) weer gezond te worden. Maar waarschijnlijk overschat hij het vermogen van Nissan om weer winstgevend te worden.
Tijdens de onderhandelingen was er al sprake van toenemende ergernissen bij Honda. Er was met name frustratie over de trage besluitvorming van Nissan. Op een persconferentie na de mislukte besprekingen zei Honda topman Toshihiro Mibe (rechts op de foto): “Wij weten dat de fusie een positief effect kan hebben op de inkoopkosten, de onderzoeksactiviteiten en het innovatievermogen. Maar tegelijkertijd is het noodzakelijk om snel en resoluut pijnlijke beslissingen te nemen”. Bij Uchida leek dat aan dovemans oren gericht te zijn. Die wil in een rustiger tempo Nissan hervormen.
Uchida had tijdens dezelfde persconferentie ook wat aan te merken: “Wij hadden geen vertrouwen in de mate waarin de onafhankelijkheid van Nissan gewaarborgd zou blijven en of ons volledige potentieel benut zou worden indien wij een dochteronderneming van Honda zouden worden”. Maar Uchida verkeert niet in de luxepositie dat hij de voorwaarden kan bepalen. De financiële vooruitzichten van Nissan verslechteren snel. Het bedrijf heeft zijn winstprognose dit jaar al 3 keer naar beneden bijgesteld. De winst in het derde kwartaal van het op 1 april 2024 begonnen boekjaar is met meer dan driekwart gedaald. Over het hele boekjaar wordt zelfs een verlies verwacht: 500 miljoen euro. Dat komt voornamelijk door hoge reorganisatiekosten. Het is voor het eerst sinds 2020 dat Nissan rode cijfers presenteert.
Nissan lijkt alleen te kunnen worden gered als er snel wordt ingegrepen. Maar Uchida lijkt daarvoor een sta-in-de-weg te zijn. Eerder gokte hij al op het verkeerde paard door zich te verzetten tegen een diepere samenwerking met de Renault Groep dat onder leiding van de in 2021 aangetreden topman Luca de Meo weer uitstekend weet te presteren. Met alternatieven kwam Uchida niet: ook partnerschappen met technologiebedrijven voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie auto’s durfde hij niet aan te gaan.
Kortom, Uchida lijkt geen sleutelrol te vervullen bij het oplossen van de problemen waar Nissan mee kampt, maar er juist onderdeel van te zijn. Gelukkig liet hij eerder al doorschemeren niet aan het pluche vastgeplakt te zitten: “Ik neem de problemen van Nissan heel serieus, evenals mijn verantwoordelijkheid als CEO”. Hij hintte erop dat hij aftreedt zodra er een concreet plan is om het bedrijf te redden. “Dan zal ik klaarstaan om het stokje over te dragen”, verklaarde hij tegen verslaggevers. Honda lijkt hem nu uit te nodigen om dat nu daadwerkelijk te doen.