In de aanloop naar de behandeling van het Belastingplan 2026 blijft de discussie over de autobelastingen een heet hangijzer.
De verlaging van de brandstofaccijns en de bijtelling voor elektrische auto’s zorgen al langer voor spanningen. Kamerlid Pieter Grinwis (ChristenUnie), die onlangs de ‘Belastingbetalersbokaal 2025’ ontving voor zijn inzet voor de belastingbetaler, is kritisch: “Dit kabinet zadelt niet alleen het volgende kabinet op met een probleem, maar ook de automobilist”.
Volgens Grinwis stapelen de problemen rond de auto en de Belastingdienst zich al jaren op. Hij wijst op de verandering van het Nederlandse wagenpark richting elektrisch rijden. “Er ontstaat een steeds groter probleem tussen de Belastingdienst en de auto”, zegt hij. “De transitie naar meer elektrische auto’s zorgt ervoor dat de belastinginkomsten teruglopen. Dan worden er allerlei kunstgrepen toegepast om die inkomsten toch op peil te houden. We zitten al jaren aan te hikken tegen een hervorming van de autobelastingen. Kabinetten schrijven daar wel brieven over, maar er worden geen besluiten genomen”, aldus het Kamerlid.
Ondertussen wordt er ook aan de brandstofaccijns gesleuteld. Die werd na de Russische inval in Oekraïne eenmalig verlaagd, vanwege de hoge energieprijzen. “Maar er is niets zo structureel als een tijdelijke maatregel”, merkt Grinwis op. “Die tijdelijke verlaging wordt ieder jaar weer vooruitgeschoven”. Hij noemt dat financieel onverantwoord: “Het is een cadeau aan de automobilist van 1,7 miljard euro, maar dat wordt gedekt met posten die doorlopen tot 2033. Het volgende kabinet heeft dus een tegenvaller van 1,7 miljard euro in zijn maag gesplitst gekregen”.
Volgens Grinwis betekent het loslaten van de korting vanaf volgend jaar een forse prijsverhoging aan de pomp. “Het gaat dan om ruim 20 cent per liter benzine en 13 cent voor diesel. Dat zijn zulke grote verhogingen, dat doe je niet in één keer. Kortom, dit kabinet zadelt niet alleen het volgende kabinet op met een probleem, maar ook de automobilist”.
Op de vraag of een accijnsverlaging überhaupt nodig is, antwoordt het Kamerlid: “Het is nooit leuk om je portemonnee te moeten leegschudden bij de pomp om je tank te vullen”, zegt hij. “Maar als je kijkt naar de ontwikkeling van prijzen en inkomens, dan is benzine de afgelopen jaren niet onbetaalbaar geworden. Sterker nog: sinds de korting van de afgelopen jaren valt de prijsontwikkeling mee in verhouding tot het inkomen. Dat is geen populair feit, maar het is ongeveer hoe het is”.
Hij geeft wel toe dat brandstof in Nederland duurder is dan andere landen, mede door automatische indexatie van accijnzen. “België en Duitsland hebben dat niet. Daardoor dreigen wij structureel uit de pas te lopen. Doordat wij die korting iedere keer helemaal doorzetten, wordt het gat in de begroting en het gat met volgende jaar, waarin die korting er niet meer is, steeds groter”.
Grinwis vindt dat het kabinet niet alleen naar automobilisten moet kijken. “Ik pleit ervoor om een deel van dat voordeel bij de ov-reiziger terecht te laten komen. Nu wordt er bezuinigd op het openbaar vervoer, terwijl de brandstofaccijns wordt bevroren voor 1,7 miljard euro. Verdeel dat evenredig en bouw het voordeel geleidelijk af. En neem intussen een besluit over de hervorming van de autobelastingen”.