Nederland telde vorig jaar opnieuw meer ernstige verkeersongelukken en verwondingen dan het jaar daarvoor. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het SWOV, het Nationaal Wetenschappelijk Instituut voor Verkeersveiligheid.
Ondanks dat er hard wordt gewerkt aan het veiliger maken van wegen, daalt het aantal verkeersdoden al jaren niet. Als er niks verandert, stijgt het aantal verkeersdoden de komende 15 jaar bovendien met zo’n 10 procent. “Een samenspel van factoren zorgt ervoor dat het helaas onveiliger wordt op onze wegen”, zegt Letty Aarts, die betrokken is bij het onderzoek.
Aarts meent dat er geen eenvoudige verklaring is voor het feit dat het aantal verkeersdoden niet afneemt. Volgens haar speelt zowel de drukte op de weg als het gedrag van weggebruikers en de risico’s die zij tegenkomen een rol. “Dat samenspel van factoren zorgt ervoor dat het helaas onveiliger wordt op onze wegen”. Vooral het aantal gewonden stijgt snel, en zonder extra maatregelen geldt dat de komende jaren ook voor het aantal doden.
Het aantal soorten vervoersmiddelen is de laatste jaren sterk toegenomen. Naast auto’s en gewone fietsen gaan nu ook elektrische stepjes, fatbikes en e-bikes de weg op. Ook dat verhoogt de risico’s.
Volgens Aarts komt de stijging vooral door fietsongelukken. ‘De fiets staat op nummer één, niet alleen bij de doden maar ook bij de verkeersgewonden,’ zegt ze. Inmiddels is 71 procent van de ernstig gewonden een fietser. Waar automobilisten jarenlang de grootste groep dodelijke slachtoffers vormden, staan zij nu op de tweede plek. “De fietser baart ons zorgen”.
Volgens Aarts is een pakket stevige maatregelen nodig om de stijgende trend te keren. “Zorg voor een veilige fietsinfrastructuur en voor betere handhaving. Zorg daarnaast voor een veilige snelheid met meer zones waar je maximaal 30 km/u mag rijden en slimme technologie in auto’s (zoals verkeersbord herkenning). En zorg dat kwetsbare verkeersdeelnemers zichzelf goed beschermen”. Aarts vervolgt: er wordt al geïnvesteerd in fietspaden, maar nog altijd niet op een schaal die voldoende tegenwicht biedt aan deze stijgende trend.
Aarts benadrukt dat het probleem niet alleen bij de automobilist wordt neergelegd. “Maar als auto’s harder rijden, is de kans op ernstig letsel bij een fietser gewoon groter. Daarom is de invoering van meer 30 km/u-wegen een goede oplossing”. Volgens Aarts blijkt uit eerdere proeven dat mensen maatregelen vaak beter accepteren zodra ze er daadwerkelijk mee te maken krijgen. “De aanvankelijke koudwatervrees valt in tweede instantie vaak mee”.
Ook het dragen van een helm verdient meer aandacht, zegt de onderzoeker. Steeds meer mensen doen dat volgens haar inmiddels ook. “Het helpt gewoon om je te beschermen bij een val. Het is een vorm van kapitaal bescherming”.
Naar nul verkeersslachtoffers gaan we nooit, erkent ze, maar er is wel veel winst te behalen. Of de politiek bereid is om fors te investeren, betwijfelt Aarts echter. “Dat is misschien precies het probleem”. Verkeersveiligheid moet concurreren met andere politieke dossiers, terwijl het risico op ernstige ongelukken volgens haar uitgroeit tot een gezondheidsprobleem. “Het kan iedereen op een kwade dag overkomen, daarom vinden wij het belangrijk hier aandacht voor te vragen”.