Het gaat niet goed met de CEO van Mercedes, Ola Källenius. Hij wordt overspoeld met kritiek. Het bedrijf dat door hem geleid wordt, zit midden in een van de ergste crises uit zijn geschiedenis.
De winst krimpt en de verkoop keldert. In het tweede kwartaal behaalde de autodivisie een rendement op de omzet van slechts 0,2 procent. Van januari tot en met september daalde de verkoop ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar met 7 procent, tot 1,24 miljoen personenwagens.
Ook het personeel is in opstand gekomen. Källenius eist dat zij meer uren gaan werken voor hetzelfde loon, maar daar voelt men in de fabrieken niks voor.
Källenius probeert nu een grote ommekeer te bewerkstelligen met een ingrijpend plan. Naar verluidt staan enkele duizenden tijdelijke werknemers op de nominatie om ontslagen te worden en zullen delen van de productie zullen naar het buitenland worden verplaatst. Hij zet ook in op iets dat simpel klinkt, maar in werkelijkheid behoorlijk complex is: het modulaire bouwsysteem.
Mercedes van plan om toekomstige modellen te bouwen uit modules voor de voor-, achter-, zij- en bodemplaat, die in grootte zullen variëren, afhankelijk van het type voertuig. Tesla en Chinese fabrikanten passen deze aanpak reeds toe. Momenteel vertrouwt Mercedes op 5 verschillende platforms, maar dat moeten er in de toekomst minder worden.
De transformatie die Källenius wil bewerkstelligen, is enorm. Modellen met een verbrandingsmotor en elektrische auto’s zouden technisch beter op elkaar afgestemd moeten worden, fabrieken dienen verbouwd te worden. Dat vergt miljarden aan investeringen. Het doel is lagere kosten, een hogere efficiëntie en kortere ontwikkeltijden. De vraag is of aandeelhouders ondanks hun gemor aan Källenius à la Lubbers de tijd zullen geven om zijn karwei af te maken.
De inzet is hoog voor het bedrijf. Mercedes blijft óf een wereldwijd concern of degradeert tot een regionaal premium merk. Dit hangt af van Källenius’ toekomstplannen. Zijn modelstrategie voor 2027 is in ieder geval helder: Mercedes lanceert de komende tijd bijna 3 keer zoveel personenwagens met een verbrandingsmotor dan elektrische auto’s, namelijk 11 versus 4 types.
Uiterlijk 2027 zal het voor de buitenwereld duidelijk zijn: ‘Elektrisch eerst’ of zelfs ‘alleen elektrisch’ is verleden tijd bij Mercedes. Volgend jaar zal het in Stuttgart gevestigde bedrijf meer nieuwe modellen met een benzine- of dieselmotor lanceren dan elektrische auto’s, ondanks de stijgende vraag naar emissievrije voertuigen.
In 2020 was Källenius nog maar 1 jaar in functie toen hij de ‘Electric First’ strategie aankondigde. Een paar maanden later scherpte hij de koers van Mercedes aan naar ‘Electric Only’ en formuleerde hij doelstelling om tegen 2030 volledig over te zijn gestapt op elektrische voertuigen (maar altijd met de kanttekening “indien de marktomstandigheden dit toelaten”).
Deze omstandigheden zullen de komende jaren waarschijnlijk niet veel ruimte voor verandering bieden. Terwijl Mercedes tijdens een Tech Day live de veiligheid van zijn auto’s met verbrandingsmotor en elektrische auto’s demonstreerde aan journalisten van over de hele wereld met een crashtest, sprak ook ontwikkelingsdirecteur Jörg Burzer en deed hij verslag van de agenda en het gestroomlijnde modellenprogramma van Mercedes. Bijna terloops toonde de Chief Technology Officer ook een dia met een overzicht van de geplande modellen van Mercedes tot eind 2027, onderverdeeld in volledig elektrische auto’s en modellen met een benzine- of dieselmotor.
Opvallend aan de dia: van de in totaal 15 nieuwe auto’s zullen er slechts 4 elektrisch zijn. De andere 11 hebben een verbrandingsmotor. Dit is nauwelijks verrassend, zou je kunnen zeggen, nadat Källenius al in 2024 terugkrabbelde en slechts een doelstelling van 50 procent BEV’s en PHEV’s in de totale verkoop voor 2030 vaststelde, voornamelijk omdat van een doorslaand succes van de EQ modellen (van EQS tot EQA) geen sprake was.
Het probleem is dat de registraties van elektrische auto’s de afgelopen maanden merkbaar zijn toegenomen. In Europa vertegenwoordigden zij in de periode van januari tot en met september een marktaandeel van 22,7 procent. De Europese vereniging van autofabrikanten (ACEA) meldde 1,93 miljoen nieuwe inschrijvingen van elektrische voertuigen; een groei van 48,5 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Er zijn geen tekenen dat deze trend op de korte termijn zal keren. Zelfs met belastingkortingen voorspellen experts dat de brandstofprijzen de komende tijd hoog zullen blijven, en de Duitse federale minister van Milieu heeft onlangs aangekondigd dat de aanschafsubsidie voor elektrische voertuigen mogelijk ook in 2027 nog van kracht blijft.
Maar Källenius zal niet zozeer beloond worden door de aandeelhouders als hij de verkopen tot recordhoogte weet op te voeren (en BMW onttroont als grootste premium merk), maar wanneer hij weer dikke winstcijfers kan laten zien. Dat lukt het beste als er meer auto’s met een verbrandingsmotor verkocht worden, en minder exemplaren met elektrische aandrijving.