België bant de diesel

0

Belgen die met een dieselmodel rijden, kunnen zich het best schrapzetten. In 2018 gaan de accijnzen op de brandstof opnieuw omhoog. Het gaat zelfs om de grootste stijging ooit, zo berekende ingenieur Omer Coeckaerts van Energie-Academy.

Vanaf 1 januari worden de accijnzen eerst geïndexeerd en vervolgens zullen ze verder stijgen via het zogeheten cliquet systeem. Dit houdt in dat telkens als de dieselprijs daalt, de accijnzen met de helft van de daling verhoogd worden. “In 2015 wilde de regering met dat cliquet systeem een automatische rem zetten op de daling van de dieselprijs”, legt Coeckaerts uit. “Premier Charles Michel mikte, gespreid over 3 jaar, op een accijnsstijging van 55 euro per 1.000 liter diesel, om de fiscale kloof met benzine te dichten”. Dat is in de loop van 2018 het geval, zo berekende Coeckaerts. Per 1.000 liter betalen Belgen dan 593 euro accijnzen, tegenover 598 euro voor benzine. Een verschil van amper 5 euro.

Maar voor het cliquet systeem moet de prijs toch eerst dalen? De dieselprijs zit juist in de lift. “Ook als de prijs op langere termijn stijgt, kent hij altijd kleinere periodieke dalingen”, zo duidt Coeckaerts de ontwikkeling. “Telkens als de jojo omlaag gaat, stijgen de accijnzen”. Een gemiddelde bestuurder van een dieselauto zal in 2018 ongeveer 80 à 90 euro per jaar meer betalen, zo schat de ingenieur. Ook Febiac, de Belgische federatie van autofabrikanten, verwacht dat de fiscale kloof tussen diesel en benzine in 2018 zo goed als gedicht zal worden.

Diesel zit al een tijdje in het verdomhoekje: de uitstoot van schadelijke stikstofdioxiden en fijn stof is 10 keer hoger dan bij benzinemodellen. Diesel verontreinigt onze lucht, maakt ons ziek en is jaarlijks verantwoordelijk voor duizenden vroegtijdige sterfgevallen, zo berekende het Europees Milieuagentschap. Dieselauto’s zijn “toxische fabriekjes”, aldus Wouter Arrazola de Oñate, arts en medisch directeur van de Vereniging voor Respiratoire Gezondheid.

Afgelopen jaar overtrof de verkoop van nieuwe benzineauto’s in België voor het eerst in 10 jaar die van diesels. Terwijl in 2008 nog bijna 8 op de 10 nieuwe personenwagens een diesel was, kiest vandaag nog minder dan de helft voor een olie gestookt model. Bij de particulieren is dat slecht 1 op de 5. Volgt in 2018 de doodsstrijd?

“Doodsstrijd is een zwaar woord”, zegt Tony Verhelle, een deskundige van de Belgische automarkt. “Maar een kantelmoment is het zeker”. De fiscale belastingverschillen tussen diesel en benzine zijn eindelijk verdwenen, zegt Verhelle, “en hoewel de nieuwe diesels (die aan de strengste euronormen voldoen, red.) steden als Antwerpen en Brussel nog binnen mogen, twijfelen nieuwe kopers terecht aan de doorverkoopwaarde van een dieselmodel”.

Zakelijke markt

Alleen zakelijk gereden (lease)wagens (“het laatste bastion van de diesel”, aldus Verhelle) houden de verkoop van nieuwe dieselexemplaren nog min of meer overeind. “Maar dat komt door het conservatisme van de wagenparkbeheerders. Zij goochelen met de inruilwaarde, terwijl die in elkaar aan het zakken is. Als de elektrische en hybride modellen doorbreken, kan de diesel helemaal aan de kant. Al verwacht ik een dergelijke trendbreuk pas over 3 jaar”, zegt Verhelle.

Maar de autosector schrijft de diesel nog niet af, aldus Michel Martens, directeur van de Febiac studiedienst. “Voor bestuurders die 25 à 30.000 kilometer per jaar rijden, toch zo’n 20 procent van de Belgen, is een dieselmodel nog steeds het interessantst. Alleen was dat vroeger al vanaf 20.000 kilometer”. Dieselmodellen die aan de nieuwe Euro6 norm voldoen (en sinds de sjoemeldiesel affaire bij Volkswagen strenger worden getest) zullen volgens Martens nog 8 à 10 jaar welkom zijn in de meeste steden. “Dat is genoeg om voldoende restwaarde te behouden als ze na 4 of 5 jaar zijn afgeschreven door een bedrijf”.

Particulieren

Particulieren kunnen maar beter geen dieselauto meer kopen. Dat zegt de Belgische mobiliteitsorganisatie VAB. “2018 wordt het jaar dat diesel duurder dan normale benzine wordt aan de pomp”, zegt woordvoerder Maarten Matienko. “Alleen wie 25 à 30.000 kilometer per jaar rijdt of meer, behaalt nog een klein voordeel”.

Er was een tijd dat diesel aan de pomp in België dik 20 cent per liter goedkoper was dan gewone benzine, en dat een volle tank diesel je dus een euro of 10 minder kostte. Die tijd ligt nog niet zo ver achter ons: een jaar of 5. Maar nu is het verschil miniem geworden: diesel en benzine schelen op dit moment nog amper een cent. En in de loop van 2018 steekt diesel normale benzine voor het eerst voorbij, zo voorspelt mobiliteitsorganisatie VAB. Voor benzine komt er een kleine accijnsdaling, waardoor de belastingen gelijk komen te liggen voor diesel en benzine. “Tegen september of oktober kan diesel duurder zijn dan benzine”, zegt Matienko.

Dan behaal je alleen nog voordeel met diesel omdat zo’n motor iets minder verbruikt dan een benzinemotor. “Eigenlijk moet je al meer dan 30.000 kilometer per jaar rijden om nog goedkoper af te zijn”, zegt Matienko. “Een modaal gezin komt daar nagenoeg nooit aan en koopt dus eigenlijk het best geen diesel meer”.

Wat doe je dan het best als je prijsbewust wil rijden? “Een zuinige benzineauto kopen”, zegt Matienko. “Er zijn er al veel die minder dan 6 liter per 100 kilometer verbruiken. En als je een tankstation in je buurt hebt waar je aardgas kunt tanken, dan ben je het best af met een hybride model dat op benzine en CNG rijdt”. En een elektrische auto dan? “Die zijn nog te duur in aankoop en er zijn op dit moment ook gewoon nog te weinig modellen om dat aantrekkelijk te maken”, zegt Matienko.

Brussel

Het werd terloops al genoemd: vanaf 1 januari 2018 geldt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een Lage Emissie Zone (LEZ). Die beperkt de toegang voor een aantal van de meest vervuilende voertuigtypes. Dieselvoertuigen met Euronorm 1 mogen per 1 januari niet meer in Brussel rondrijden.

200 slimme camera’s (met nummerplaatherkenning) zullen de toegangswegen tot de LEZ controleren. Net zoals dat in Antwerpen (dat gek genoeg totaal andere normen hanteert) gebeurt. Na Antwerpen is de Belgische hoofdstad de tweede gemeente die een onderscheid maakt tussen verschillende voertuigen. Maar er staan op dit ogenblik nog slechts 50 van die camera’s.

Wie zonder toelating de LEZ binnenrijdt, riskeert een boete. Die zal 350 euro bedragen. Wie tijdens de eerste 9 maanden wordt betrapt, krijgt echter alleen een waarschuwing. En bij je eerste bekeuring krijg je 3 maanden ‘voorwaardelijk’. Pas daarna kan je weer beboet worden. In de tussentijd wordt je geacht je voertuig te wijzigen. Hetzij door een milieuvriendelijkere auto te kopen, hetzij door aanpassingen aan de motor te laten doen.

Op 1 januari 2019 worden de beperkingen verder aangescherpt. Dan zullen dieselvoertuigen minstens moeten voldoen aan euronorm 3, terwijl benzinemotoren van het type Euro 2 moeten zijn. De Brusselse Ring (R0) valt altijd buiten de zone, net zoals enkele toegangswegen en transitparkings.

Reageren is niet mogelijk.