De door de Amerikaanse president Donald Trump ingezette handelsoorlog treft de autowereld, zeker de Europese, nu al hard. Maar het kan allemaal veel erger worden als Trump ernst maakt van zijn dreigement om auto’s die uit Europa naar zijn land worden geëxporteerd met een invoerheffing van 20 procent te belasten.
Dat is meer een dreun dan een klap, want Europa voert jaarlijks voor een waarde van rond de 12 miljard euro aan auto’s uit naar de VS. Niet voor niets duikelden de koersen van Daimler (- 12 procent), BMW (-9 procent), Volkswagen (- 10 procent) en ook Fiat Chrysler (-9 procent; na de Duitse autofabrikanten de grootste Europese auto-exporteur naar de VS) na de nieuwe mededeling van de Amerikaanse president over dit onderwerp opnieuw scherp omlaag. Gemiddeld zou een nieuwe Europese auto 10.000 euro duurder worden voor de Amerikaanse consument. Voor Daimler, het moederbedrijf van Mercedes, was dit reden om met een winstwaarschuwing te komen. Het is overigens nog niet zeker of de VS een tariefmuur voor auto’s zullen optrekken. Trump laat daar nog onderzoek naar doen.
Trump kwam als eerste slag met een heffing op buitenlands staal en ijzer dat in de VS wordt ingevoerd. Daarmee wilde hij de nationale staalindustrie beschermen maar hij vergat daarbij dat veel van de autofabrikanten in zijn land ook van dat buitenlandse staal gebruik maken. De invoerheffing maakt dus in de VS gebouwde auto’s direct duurder.
De Amerikaanse president vecht behalve met Europa ook een handelsoorlog uit met China. Hij dreigde eerder al zo’n 450 miljard dollar aan Chinese producten die de VS jaarlijks importeren, extra te belasten. Als tegenmaatregel verhoogde China al direct de heffing op buitenlandse auto’s naar liefst 40 procent. Dat trof opnieuw bedrijven als General Motors en Ford maar ook de Duitsers. Vooral BMW, dat er prat op gaat dat haar grootste niet-Duitse fabriek in de VS staat, maar ook Mercedes-Benz voert veel in Amerika gebouwde auto’s uit naar de Chinese markt en die dreigen daar nu een stuk duurder te worden. Dat was ook een reden voor de winstwaarschuwing van Daimler.
Trumps nieuwe dreigement volgt op een eerdere tegenzet van de Europese Unie die wat de gemotoriseerde wereld betreft vooral Harley-Davidson raakt. De EU heeft uit wraak tegen de staalheffing een lange lijst bekend gemaakt van producten uit de Verenigde Staten waar het op haar beurt een extra heffing op gooit. Daar prijken ook motoren op, waar Brussel sinds vrijdag al 25 procent bovenop de invoerprijs heeft gegooid. Het enige Amerikaanse motormerk dat tegenwoordig nog in Europa wordt verkocht is Harley-Davidson. Die reageerde direct door de productie van motoren voor de Europese markt te verschuiven naar fabrieken buiten de VS. Op die manier kan Harley-Davidson de heffing van 25 procent die de EU op Amerikaanse motoren heeft gelegd omzeilen. Trump is woedend en vindt dat motorenfabrikant “de witte vlag hijst” en spreekt van een “capitulatie” Hij dreigt de motorenfabrikant daarom een belastingrekening te sturen “die zo hoog is als je nog nooit hebt meegemaakt”. Hij voegt er aan toe: “Een Harley-Davidson mag nooit in een ander land worden gebouwd. NOOIT. Hun werknemers en hun klanten zijn al erg kwaad op ze. Als ze verhuizen, dan is dat het begin van het einde. Ze hebben zich over gegeven, dan moeten ze ophouden”, aldus Trump. De president wuift daarmee smeekbeden van de werknemers van Harley-Davidson om in te binden teneinde hun Amerikaanse banen te redden weg.
Een dreigende heffing op auto’s vormt een harde klap voor de Europese auto-industrie. De Verenigde Staten zijn de grootste exportmarkt voor hier gebouwde auto’s. Van de in totaal 48 miljard euro aan buiten de EU zelf verkochte auto’s kwam vorig jaar een kwart uit de VS. Duitsland is goed voor een kwart van die handel en heeft dus veel te verliezen bij een escalerend handelsconflict. Maar ook de Britten zoals Jaguar Land Rover en zoals gezegd de Italianen van Fiat Chrysler voeren veel auto’s naar de VS uit, terwijl de Amerikaanse markt voor Volvo ook belangrijker wordt.
De handelsbarrières die Trump wil opwerpen kosten de 28 landen van de Europese Unie meer dan 9 miljard euro. Lange tijd werd gedacht dat de soep van de Amerikaanse president niet zo heet gegeten zou worden als hij werd opgediend, maar sinds 2 weken is het besef doorgedrongen dat hij het hard speelt. Duitsland krijgt in absolute termen de grootste tik van de autosancties, namelijk ruim 5 miljard euro. Zij exporteerden vorig jaar 494.000 auto’s vanuit eigen land naar de VS (maar produceerden aldaar 804.000 personenwagens). Uitgedrukt in percentage van het BBP lijdt Hongarije met 0,19 procent de meeste pijn.
De Amerikaanse importheffingen op auto’s kunnen ook Nederland raken. In 2017 werden er 24.851 exemplaren vanuit ons land naar de Verenigde Staten verscheept; een handelsstroom met een waarde van 549,6 miljoen dollar. De Verenigde Staten importeren 4 keer meer auto’s dan zij uitvoeren. Met Nederland was jarenlang nauwelijks handen. Die kwam pas op gang toen BMW in 2014 de Nederlandse VDL Groep de opdracht gaf voor de productie van Mini’s in het Limburgse Born. VDL maakt daar sinds een klein jaar ook de BMW X1.
En bij al dat wapengekletter gaat General Motors keihard tegen de draad in. Deze autofabrikant heeft namelijk aangekondigd dat zij de nieuwe generatie Chevrolet Blazer, tegenwoordig een cross-over, gaat bouwen in haar fabriek in Ramos Arizpe in Mexico. CEO Mary Barra lapt daarmee dus alle dreigementen van president Trump gewoon aan haar laars. Het besluit werd niet voor niets direct scherp bekritiseerd door de United Auto Workers vakbond die vierkant achter alle maatregelen van de president staat. “Het nieuws dat die auto wordt gebouwd in Mexico is teleurstellend voor alle families van de UAW en voor gemeenschappen in het hele land”, zei vice-president Terry Dittes van de GM tak van de bond met gevoel voor drama.