De financiële resultaten van Tesla zijn opnieuw zeer teleurstellend. Na 6 maanden winst schiet de Amerikaanse fabrikant van elektrische auto’s in het eerste kwartaal van 2019 wederom in het rood met een verlies van 702,1 miljoen dollar (627 miljoen euro).
Analisten hadden gedacht dat Tesla na jarenlang rode cijfers te hebben geschreven eindelijk winstgevend zou zijn, maar het bedrijf van Elon Musk is voor wat betreft haar financiële resultaten teruggevallen in een oude gewoonte: verlies maken. Oorzaak is onder andere de tegenvallende verkopen, waardoor de omzet 600 miljoen dollar achter bleef bij de doelstellingen. Het kwartaalsaldo eindigde op 4,5 miljard dollar.
Musk ziet desondanks een positieve noot: “Tesla heeft in het eerste kwartaal 63.000 exemplaren van de Model 3 geproduceerd; een stijging van 3 procent in vergelijking met de laatste 3 maanden van 2018. Maar de belangstelling voor de Model S en Model X daalde fors. Daarnaast hadden analisten gerekend op een grotere productiestijging bij de Model 3. Dat de output met slechts 3 procent kon worden verhoogd, verklaart Musk door veranderingen in het fabricageproces (die doorgevoerd moesten worden om nieuwe versies van deze instapper te kunnen introduceren), door een lager aantal werkdagen in het eerste kwartaal en door leveranciersproblemen. Met name de productie en levering van de Model 3 voor exportmarkten bleek lastiger dan verwacht.
Dat de Model S en Model X op hun retour lijken te zijn, kan niet los worden gezien van de afbouw van de Amerikaanse subsidie op elektrische auto’s. Die bonus was vorig jaar 7.500 dollar, maar is nu gehalveerd. In de Verenigde Staten verkopen de modellen van Tesla daardoor minder goed. Deze daling kon slechts gedeeltelijk wordt opgevangen op exportmarkten omdat de autofabrikant daar concurrentie heeft gekregen van Audi (e-Tron) en Jaguar (I-Pace). Dit betekent dat Tesla niet langer alleenheerser is in het segment voor duurdere elektrische auto’s.
Ook in het tweede kwartaal verwacht Tesla verliesgevend te zijn als gevolg van het opschalen van de productie. Daniel Ives, analist van de Amerikaanse financiële dienstverlener Wedbush, noemt de cijfers van de autofabrikant in een interview met persbureau Bloomberg “een van de grootste debacles” die hij heeft gezien in zijn tijd als analist. Door de verliezen moet Tesla naar verwachting op de korte termijn 3 miljard dollar ophalen om haar R&D uitgaven (onder andere in autonoom rijdende taxi’s) op peil te kunnen houden. Ook dienen er oude schulden afgelost te worden. “Er hangt een nieuwe donkere wolk boven het hoofd van de onervaren financieel directeur van Tesla”, aldus de analist van Wedbush.
Het ophalen van 3 miljard dollar aan extra kapitaal wordt voor het bedrijf van Musk, dat nog 2,2 miljard dollar in kas heeft, evenwel niet goedkoop. Investeerders zullen een hoger rentepercentage voor hun investeringen in het verlieslijdende Tesla verwachten. De rente op een zogeheten junk bond (een obligatie met een kredietwaardering onder een BBB rating) steeg na de tegenvallende cijfers met 0,5 procentpunt naar 8,5 procent. Dit was de grootste stijging sinds september. Sussende woorden van Musk dat het verlies over het tweede kwartaal fors lager zal uitvallen en dat Tesla als gevolg van kostenbesparingen vanaf het derde kwartaal weer winst gaat maken, mochten niet baten. Vorig jaar meldde de topman overigens herhaaldelijk geen aandelenemissie nodig te hebben.
Tesla blijkt dus nog niet definitief uit de gevarenzone te zijn, ondanks de verrassend grote winst oktober vorig jaar meldde. Toen verdiende het bedrijf na een aantal recordverliezen op rij opeens 312 miljoen dollar. Maar de feestvreugde bleek van korte duur, want in de laatste 3 maanden van 2018 was de winst alweer geslonken naar 140 miljoen dollar. En die dalende trend heeft zich dus doorgezet. In het eerste kwartaal van dit jaar is Tesla dus weer in het rood gedoken. De Amerikaanse fabrikant van elektrische auto’s leed 702 miljoen dollar verlies op een omzet van 4,5 miljard dollar. Ter vergelijking: in het eerste kwartaal van 2018 leverde een omzet van 3,4 miljard dollar een verlies van 784 miljoen dollar op.
Tesla had eerder al gewaarschuwd dat winst er in het eerste kwartaal niet in zat, maar dat het verlies zo groot zou zijn, kwam als een verrassing. Het bedrijf van Elon Musk had vorig jaar te maken met een zogeheten ‘production hell’, maar nu bevindt het zich in een ‘logistic hell’. Het lukt Tesla namelijk maar moeilijk om voldoende snel exemplaren van de Model 3 naar Europa te verschepen. Daardoor konden er in onze marktregio veel minder klanten worden bediend dan gepland. Dat het bedrijf de laatste tijd nogal heeft lopen klooien met uitvoeringen en prijzen van haar auto’s, deed de zaken ook geen goed. Maar Musk belooft zoals gezegd beterschap. Het doel voor 2019 blijft om tussen de 360.000 en 400.000 auto’s te verkopen.
Het aandeel Tesla haalde in 2017 bijna 400 dollar. Dat was achteraf bezien de goede oude tijd, want sindsdien is het aandeel gestaag in waarde gedaald. Momenteel is het onder de 250 dollar gezakt. Sinds het begin van het jaar heeft het aandeel Tesla meer dan 20 procent van zijn waarde verloren. Met een waarde van minder dan 250 dollar kan er zelfs gesproken worden over financiële moeilijkheden voor de autofabrikant. Het gevolg is dat nu verschillende beleggers het schip verlaten. En om het allemaal nog erger te maken, hebben verschillende analistenbureaus hun vertrouwen in Tesla in negatieve zin aangepast, namelijk van “zeer winstgevend” naar “neutraal”. Sommigen beleggingsadviseurs denken dat het aandeel nog verder zal dalen voordat het zich kan stabiliseren op 240 dollar.
Daarnaast heeft batterijpartner Panasonic haar deelname aan uitbreiding van de Gigafactory 1 in Nevada opgeschort, waardoor het project stilgelegd is. De Japanse elektronicagigant is tot nu toe de vaste en enige leverancier van de accu’s voor Tesla partner, maar heeft haar plan om de productie volgend jaar met meer dan de helft op te voeren in de ijskast gezet. “Wij hebben een batterij productiecapaciteit gerealiseerd van 35 GW in de Gigafactory 1. Dit is overeenkomstig de vraag. Afhankelijk van de verdere groei bij Tesla zal Panasonic aanvullende investeringen beoordelen”, aldus een verklaring. Analisten lezen hierin dat de batterijpartner geen blind vertrouwen heeft in de toekomst van het bedrijf van Musk. “Dit is een stomp in zijn maag. Het wakkert het vuurtje aan over de werkelijke vraag en de winstgevendheid”, zo riep een Amerikaanse analist meteen.
Tesla draaide er in het dramatisch verlopen eerste kwartaal van 2019 voor 1,5 miljard dollar aan reserves doorheen, onder meer om een obligatielening af te betalen. Het bedrijf heeft daarmee zoals gezegd nog maar 2,2 miljard dollar in kas. Dit betekent dat de bodem snel in zicht begint te komen. Verontrustend is ook dat er slechts 12.100 exemplaren van de dure en margerijke Model S en Model X werden verkocht. Musk ontkent evenwel dat de beschikbaarheid van een goedkopere Model 3 de afzet van zijn grote broers kannibaliseert. Volgens hebben bedienen die andere marktsegmenten. Maar elke ervaren autoproducent kan Musk vertellen dat het zo niet werkt: er is altijd tot op zekere hoogte sprake van communicerende vaten.
De ‘production hell’ mag dan voorbij zijn, de logistieke nachtmerrie dus nog niet. Ook het idee dat de leveringsproblemen in China grotendeels opgelost zouden moeten zijn met de opening van een eigen fabriek, blijkt een misvatting te zijn. De productiefaciliteit had eind dit jaar operationeel moeten zijn, maar die deadline wordt niet gehaald. Over de eerdere plannen van Musk voor een fabriek in Europa had de Tesla topman dit keer niets concreets mee te delen, al liet hij wel doorschemeren dat zijn voorkeur naar Duitsland uit lijkt te gaan. Dit betekent dat Nederland geen serieuze kanshebber meer is, ondanks de afleverfaciliteit in Tilburg.
Musk zegt de komende weken de tijd te nemen om zij aflevermodel nog eens grondig onder de loep te nemen, mede omdat de werkwijze in zijn huidige vorm de Tesla werknemers te veel onder druk zet. Maar misschien is het ook goed als hij zich beseft dat het personeel niet zit te wachten op nóg meer distributieve veranderingen. Het is jammer dat Musk geen kinderen heeft, want anders had hij kunnen weten dat opgroeiend kroost het meest gebaat is bij rust, reinheid en regelmaat.
Die ‘rust’ kan in ieder geval op Twitter worden verwacht. Musk en de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC hebben namelijk overeenstemming bereikt over het gebruik van dit medium door de Tesla topman. Een langslepend conflict tussen de 2 partijen lijkt daarmee eindelijk gesust. Er waren eerder al afspraken over het Twitter gedrag van Musk gemaakt, maar die regels worden nu verder aangescherpt.
De Tesla topman mag geen nieuwe informatie delen over onder meer de financiële resultaten van het bedrijf, mogelijke overnames, productieaantallen en nieuwe bedrijfstakken zonder toestemming van het juridische team van de autofabrikant. De SEC zat Musk achter de broek nadat hij via Twitter aankondigde dat hij Tesla van de beurs wilde halen. Hij zei toen ook daar de fondsen al voor te hebben, terwijl dat niet zo was. Later zaaide hij verwarring met een Twitter bericht over de productieaantallen van de autofabrikant. Musk en Tesla kregen hier boetes voor van de SEC. Ook moest de topman een aparte voorzitter aanstellen; een functie die hij er tot dan toe bij deed. In ruil voor toezeggingen van Musk over zijn toekomstige Twitter gebruik, hoefde hij toen niet terug te treden als topman, maar volgens de SEC hield hij zich niet aan de afspraken. De rechter gaf de Tesla topman en de toezichthouder in eerste instantie 2 weken de tijd om er onderling uit te komen. Dat heeft nu dus geresulteerd in aangescherpte afspraken waarmee de kou voorlopig uit de lucht is.