Elektrisch autorijden breekt door in Nederland

0

Het aantal volledig elektrische auto’s in Nederland is vorig jaar verdubbeld. Op 1 januari waren er bijna 45.000 van dergelijke personenwagens. Dat is bijna 10 keer zoveel als in 2013. Het aantal stekkerhybride auto’s, modellen die behalve op elektriciteit ook op benzine of diesel kunnen rijden, nam met 3 procent af: daarvan waren er op 1 januari afgerond 94.000 stuks.

Het CBS baseert deze cijfers op de kentekenregistraties van de RDW. Het overgrote deel van deze auto’s, bijna 77 procent, wordt zakelijk gereden. Van alle personenwagens is dat 12 procent. Hoewel het aantal (deels)elektrische auto’s al jaren toeneemt, is het nog maar een fractie van het totale Nederlandse wagenpark van afgerond 8,8 miljoen exemplaren: 1,6 procent. Van de 10 nieuwe auto’s met een stekkeraansluiting die vorig jaar werden verkocht in Nederland, waren er 9 volledig elektrisch.

Het aantal stekkerhybride auto’s neemt dus juist af: het aantal registraties groeide vanaf 2014 door fiscale prikkels sterk, maar stagneerde in 2017 toen er een eind kwam aan de belastingvoordelen. Het beoogde doel van stekkerhybride auto’s, het vergroenen van het verkeer, werd niet bereikten. Integendeel zelfs. Oorzaak was de slechte laaddiscipline van de rijders. Veel van hen reden gewoon al hun kilometers op de verbrandingsmotor. En omdat stekkerhybride auto’s veel zwaarder zijn dan gewone personenwagens, stootten zij juist dan veel meer CO2 uit. Sinds 2017 geldt voor een zogeheten PHEV hetzelfde bijtelling percentage (22 procent) als voor modellen zonder snoer. Daardoor is het zakelijk gezien niet meer aantrekkelijk is om stekkerhybride te rijden. Het fiscale voordeel op snoerloze hybride modellen zoals die van Toyota (en Honda) was al eerder komen te vervallen.

De elektrische auto die het meest rondrijdt in Nederland, is nog steeds de Tesla Model S: daarvan waren er op 1 januari ruim 12.000 exemplaren op de weg. Vorig jaar werden liefst 5.633 stuks van deze Amerikaan verkocht. Naast de Tesla waren in 2018 ook de Jaguar I-Pace en Nissan Leaf populair in Nederland. De meest gereden stekkerhybride blijft de Mitsubishi Outlander PHEV met bijna 23.000 eenheden. Maar die SUV lijkt qua populariteit over zijn hoogtepunt heen te zijn: in 2014 en 2015, toen het voor mensen met een eigen bedrijf door allerlei regelingen zeer aantrekkelijk was om een exemplaar te kopen, kwamen er per jaar zo’n 8.000 eenheden bij. Vorig jaar waren dat er nog 900 stuks.

De brancheorganisatie van Europese autofabrikanten ACEA meldt dat in de hele Europese Unie het aantal verkochte elektrische auto’s in het eerste kwartaal van dit jaar met 40 procent is gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2018. Diesel is op zijn retour in Europa: daarvan werden er in de EU de eerste 3 maanden 18 procent minder exemplaren verkocht. Maar meer dan 90 procent van de markt voor nieuwe personenauto’s bestaat nog uit personenwagens met een fossiele brandstofmotor.

In Nederland kregen in het eerste kwartaal ruim 9.900 mensen de sleutels van een nieuwe volledig elektrische auto. Bijna 1800 automobilisten kochten een stekkerhybride. Het aantal verkochte nieuwe diesels kwam uit op bijna 11.000 stuks; een daling van liefst 49 procent ten opzichte van het voorjaar van 2018. De enorme opkomst van de volledig elektrische auto lijkt te danken aan de fiscale voordelen die emissieloos rijden voor oplevert. Leaserijders hebben een veel lagere bijtelling en dit type personenwagens zijn helemaal vrijgesteld van wegenbelasting.

Geen autoconsument heeft de nieuwe elektrische middenklasser van Volkswagen, de ID.3 nog gezien (want de auto wordt pas in september aan het publiek voorgesteld), maar inmiddels hebben zich al 10.000 klanten tegen een aanbetaling van 1.000 euro zich laten registreren voor een exemplaar van de emissieloze personenwagen, waarvan de eerste exemplaren pas over een jaar geleverd worden. Sinds het openen van de preorder boeken konden volgens Volkswagen de computersystemen de enorme interesse nauwelijks aan. De verwachting is dat de ID.3 in 2020 met name op de zakelijke markt een enorme hit kan worden omdat zelfs de duurste uitvoering met een actieradius van 550 km niet meer dan 50.000 gaat kosten. De leaserijder kan dus maximaal profiteren van het zakelijke voordeel. Bij de Tesla Model 3 geldt dit alleen voor de kale basisversie.

Een kwart van de werkgevers vindt nu al dat een auto van de zaak volledig elektrisch moet zijn. Dat leidt tot spanningen tussen vraag en aanbod omdat er nog maar weinig modellen beschikbaar zijn. Het gevolg is lange levertijden. Dit kan betekenen dat autoconsumenten die binnen 12 maanden perse nieuw blik onder hun kont willen hebben uit arrenmoede toch maar voor een model met verbrandingsmotor zullen kiezen. Dat houdt de vraag naar dergelijke personenwagens kunstmatig hoog. Maar dit neemt niet weg dat door de komst van de elektrische auto de dagen van de middenklasser met verbrandingsmotor geteld zijn. Voor de andere marktsegmenten is dit een minder uitgemaakte zaak: een goedkope elektrische auto voor de prijs van een Kia Picanto, Peugeot 108 of Volkswagen Up is voorlopig utopie, terwijl in het duurdere segment onder andere Porsche veel succes heeft met haar stekkerhybride modellen. Dergelijke techniek is duur, maar combineert voor veel autoconsumenten het beste van 2 werelden: geen zorgen over de actieradius en dus lokaal emissieloos kunnen rijden.

Toch verwachten marktanalisten dat tussen 2025 en 2030 elke in Nederland verkochte nieuwe auto elektrisch zal zijn. De actieradius zal dan gemiddeld tussen de 400 en 500 kilometer bedragen en daarmee kan de gemiddelde automobilist prima uit zijn voeten. Ook het aantal snelle laadpunten zal de komende jaren snel uitbreiden. Hoewel een écht goedkope elektrische auto vooralsnog dus toekomstmuziek is, worden dergelijke modellen wel gestaag minder duur. Zo kost de basisuitvoering van de eerdergenoemde Volkswagen ID.3 afgerond slechts tweederde van de uit 2013 stammende BMW i3. Waar de batterij in 2015 nog goed was voor 57 procent van de totale kosten, is dat nu 33 procent. In 2025 zal het kostenaandeel gedaald zijn naar 20 procent.

Beleggers hopen te profiteren van de groeiende vraag naar elektrische auto’s. Tesla wilde 2 miljard dollar ophalen om zijn toekomstplannen te kunnen financieren (met name de bouw van een Chinese fabriek en het productierijp maken van de Model Y), maar haalde echter 2,7 miljard dollar op, waarmee de aandelenuitgifte fors is overschreven. Dat is opvallend voor de autobouwer die een slecht eerste kwartaal achter de rug heeft en waarin het bedrijf van Elon Musk weer rode cijfers schreef.

Maar wilde overheidsplannen van onder andere de gemeente Amsterdam maken duidelijk dat er geen alternatief meer is voor elektrisch aangedreven auto’s. Europese fabrikanten werden pas laat wakker, maar beginnen dit nu ook in te zien. Het openen van de preorder boeken door Volkswagen voor de ID.3 werd reeds genoemd en bij Mercedes-Benz is inmiddels het eerste exemplaar van de EQ C, een volledig elektrische cross-over, van de band gerold. Niet alleen traditionele autobouwers willen overigens van de onvermijdelijke vraagstijging profiteren. Stofzuigerbouwer James Dyson heeft gisteren bekendgemaakt dat in 2021 zijn eerste elektrisch aangedreven personenwagen van de band zal rollen.

Reageren is niet mogelijk.