De verhoging van de snelheidslimiet op de Nederlandse snelwegen naar 130 km/u heeft niet tot meer ongevallen geleid. Daar waar de geldende tempo beperkingen bleven bestaan, steeg het aantal ongevallen zelfs harder.
In 2012 werd, met dank aan de VVD, de landelijke snelheidslimiet verhoogd naar 130 km/u. Hoewel op veel snelwegtrajecten 100 of 120 km/u het maximum bleef, mochten wij dat jaar op diverse plekken dus harder gaan rijden. Sindsdien is het aantal dodelijke verkeersslachtoffers weliswaar gestegen, maar dit is niet eenduidig toe te schrijven aan de verhoogde limiet. Dat blijkt uit onderzoek van de SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid). De uitkomsten zijn opvallend, want als globale rekenregel wordt vaak aangehouden dat een snelheidsverhoging van 10 procent leidt tot 20 procent meer letselongevallen, tot 30 procent meer ongevallen met ernstig verkeersgewonden en tot 40 procent meer dodelijke verkeersongevallen. Allemaal bullshit dus.
Uit het onderzoek blijkt dat het aantal verkeersslachtoffers weliswaar is gestegen, maar dat het aantal ongevallen niet buitensporig toenam op de wegen waar 130 km/h als nieuwe limiet gold. Sterker nog: op de wegen waar de vóór 2012 geldende temp beperking bleef staan, nam het aantal ongevallen verhoudingsgewijs sterker toe. De SWOV kan geen aanwijsbare reden geven voor de toename van het aantal slachtoffers op wegen waar de limiet destijds niet is verhoogd. Andere factoren dan snelheid lijken hier een rol te spelen, zoals het gebruik van de telefoon tijdens het rijden. De limietverhoging heeft dus, tegen de verwachting van sommigen in, niet aantoonbaar voor groter gevaar gezorgd.
Wél is het volgens de SWOV noodzakelijk dat de wegen waar 130 km/h gereden mag worden hiervoor ingericht zijn. De stichting stelt dat dit nog steeds niet overal het geval is. Zo zijn er nog trajecten waar niet afgeschermde objecten in de berm te dicht op de rijbaan staan. Hoewel de snelheidslimiet dit jaar om milieuredenen overdag overal naar 100 km/u is teruggeschroefd, mag er op diverse snelwegen ’s avonds en ’s nachts nog wel 130 km/u gereden worden. Verdere monitoring en het afmaken van geplande infrastructurele veiligheidsaanpassingen aan de wegen is dus nog altijd relevant.
Volgens de SWOV zijn de tijdeffecten van de hogere snelheidslimiet overigens heel erg afhankelijk van de locatie waar die geldt. In het noorden van Nederland (Friesland, Drenthe, Groningen) kan men serieus tijd besparen: daar is sprake van relatief grote afstanden en lange stukken met dezelfde, hoge snelheidszone. Elders in Nederland is de winst daarentegen minimaal. In de afgelopen jaren zijn Nederlandse automobilisten per saldo slechts een paar kilometer per uur sneller gaan rijen. Het gaat om gemiddeld 4 tot 7 km/u. Wel is het verschil tussen de linker- en rechter rijstrook groter geworden.
Maar was het verlagen van de maximum snelheid eigenlijk wel nodig? De ingreep zou immers slechts voor minder dan 1 procent stikstofreductie zorgen. Nu blijkt dus ook dat een verlaging van de maximumsnelheid van 130 naar 100 km/u maar weinig effect heeft op de verkeersveiligheid. Maar goed, Flitsmeister concludeerde op basis van haar data al eerder dat wij nauwelijks 130 km/u zijn gaan rijden. Klein detail: de hele ombouw naar 100 km/u met nieuwe borden en deels afgeplakte hectometerpaaltjes kostte 19 miljoen euro.
De opvallende conclusie dat rijden met 130 km/u niet tot aantoonbaar meer ongelukken heeft geleid, bevestigt de beleving van veel automobilisten dat met een snelheid van 100 km/u over een lege snelweg tuffen dodelijk saai is. Wie rijdt met dat tempo, heeft het gevoel dat je uit kunt stappen. Of men heeft eerder de neiging om andere dingen te doen, zoals de telefoon pakken bijvoorbeeld. Dat laatste vermoedt ook de SWOV. Een woordvoerder van de stichting laat weten dat men als bestuurder bij dergelijke snelheden eerder geneigd is om “een secundaire taak” uit te voeren.