Een onjuiste BPM aanname heeft de schatkist sinds 2017 een voordeel opgeleverd van 1,5 miljard, Dat stellen de Bovag en de RAI Vereniging. Het ministerie van Financiën zou er ten onrechte van uit zijn gegaan dat brandstofauto’s jaarlijks zuiniger werden. Die aanname werd vervolgens gekoppeld aan de BPM tarieven. Die zogeheten autonome vergroening heeft echter niet plaatsgevonden. Echter, deze verkeerde aanname heeft de schatkist sinds 2017 wel 1,5 miljard euro extra opgeleverd.
In Europees verband moeten autofabrikanten in 2021 voldoen aan de doelstelling van maximaal 95 gram CO2-uitstoot over het gemiddelde van hun verkochte personenauto’s. Volgens de Bovag en de RAI Vereniging is die norm in Nederland reeds gehaald. Dit vanwege de toename van het aantal elektrische auto’s (0 gram CO2) en hybride modellen (gemiddeld 87 gram) in het Nederlandse wagenpark. Het saldo is, gemeten op basis van alle van januari tot en met oktober verkochte auto’s in ons land, precies 95 gram. Daarom stellen de brancheverenigingen dat het percentage voor autonome vergroening (4,2 procent), zoals het kabinet dat voor ogen heeft, niet realistisch en vooral onwenselijk is. Beide organisaties zien liever dat dit bijgesteld wordt naar 0 procent. Dat percentage vinden de Bovag en de RAI Vereniging meer reëel
Doordat autofabrikanten momenteel sterk inzetten op elektrificatie (de technische mogelijkheden voor grote CO2-reductiewinst bij traditionele aandrijflijnen zijn beperkt) verschijnen er volgens de brancheverenigingen minder modellen met een verbrandingsmotor op de markt die als ‘zuinig’ gestempeld kunnen worden, althans minder types dan het ministerie had verwacht. De gemiddelde uitstoot van nieuwe auto’s op diesel en benzine is de afgelopen jaren dan ook vrijwel niet gedaald. Toch werd de gemiddelde aanschafbelasting (BPM) in het afgelopen jaar verhoogd naar 2.200 euro voor een auto uit het A-segment en naar 4.200 euro o voor een model uit het B-segment. De gemiddelde BPM had in 2019 volgens de originele raming van autonome vergroening minder dan 1.300 euro respectievelijk 2.100 moeten bedragen. Feitelijk zijn er dus bijna dubbele bedragen geïncasseerd.
De Nederlandse aanschafbelasting BPM is alléén van toepassing op personenauto’s die traditionele brandstoffen verbruiken; elektrische auto’s zijn vrijgesteld van BPM. Financiën ging er jarenlang vanuit dat de traditionele brandstofauto’s jaarlijks ‘autonoom’ circa 4 procent zouden ‘vergroenen’, oftewel dat fabrikanten elk jaar zuinigere modellen op de markt zouden brengen om de Europese doelstellingen te kunnen halen. Om te voorkomen dat de belastingopbrengsten daaronder zouden lijden, draaide Financiën elk jaar aan de knoppen van BPM schijven en tarieven. Die zuinigere brandstofauto’s kwamen er echter niet, want de industrie zet zoals gezegd vol in op elektrificatie. De verschuldigde BPM per verkochte brandstofauto steeg dus alsmaar, terwijl elektrische auto’s nog lang niet binnen bereik van de gemiddelde autokoper lagen en liggen. In totaal heeft deze verkeerde aanname de schatkist sinds 2017 zoals gezegd 1,5 miljard euro opgeleverd.
Staatssecretaris Hans Vijlbrief van Financiën maakte eerder bekend dat een aanpassing van de BPM regels in het belastingplan 2021 worden opgenomen. De Bovag en de RAI Verenging geven aan dat zij graag meedenken over de aanpassingen van het percentage voor autonome vergroening. Voor 2021 stelt Vijlbrief op basis van een rapport van TNO voor om een percentage van 4,2 procent aan te houden qua autonome vergroening, terwijl de bewindsman onlangs zelf al aangaf dat die vergroening de afgelopen jaren dus helemaal niet plaats heeft gevonden. Dat zou betekenen dat de BPM voor de 10 meest verkochte brandstofauto’s gaat stijgen tot wel 32 procent.