De Raad van Bestuur van de Volkswagen Groep zal deze week beslissen of zij achter Chief Executive Officer Herbert Diess blijft staan. De uitvoerend topman heeft om contractverlenging gevraagd, maar vanuit de ondernemingsraad is er veel kritiek op zijn beleid.
Diess leidt de Volkswagen Groep door één van de meest uitdagende periodes in haar geschiedenis. In de schaduw van het dieselschandaal wordt er hard gewerkt aan de transitie naar elektrische mobiliteit, de ontwikkeling van techniek waarmee voertuigen autonoom kunnen rijden en digitale diensten. Dit betekent dat er niet alleen veel geld nodig is om de toekomst vorm te geven, maar ook om wantoestanden uit het verleden af te handelen. De corona crisis kon voor de Volkswagen Groep daardoor niet op een slechter moment komen.
Diess, wiens contract in 2023 afloopt, is gedwongen om de tering naar de nering te zetten en dat is voor elk bedrijf lastig. Bij zijn zoektocht naar een nieuwe financieel directeur (als opvolger van Frank Witter die in de zomer van 2021 met pensioen gaat) en inkoopbaas (Stefan Sommer vertrok in juni) heeft hij zijn oog laten vallen op vertrouwelingen. Maar dat heeft bij de machtige ondernemingsraad tot een groeiende onrust geleid. Diens voorzitter, Bernd Osterloh (rechts op de foto), ligt momenteel op ramkoers met Diess. De geschiedenis leert dat de vertegenwoordigers van de werknemers doorgaans aan het langste eind trekken want het laatste wat de Raad van Bestuur wil, is arbeidsonrust en stakingen. Dan maar een nieuwe topman die wel door een deur kan met de voorzitter van de ondernemingsraad. De kans dat het contract van Diess niet verlengd gaat worden, is dan ook aanzienlijk.
De Raad van Bestuur gaat nu beslissen over het lot van Diess. Op veel steun van de vertegenwoordigers van de werknemers, die de helft van de zetels bezetten, hoeft hij sowieso niet te rekenen. Maar ook de steun van de leden van de families Piëch en Porsche is onzeker. Zij vinden Diess een tikkeltje te eigenzinnig en wel erg radicaal opererend bij zijn transitie naar elektrisch rijden. Mede om deze reden moest hij eerder dit jaar al afstand doen van zijn functie als chef van het merk Volkswagen. De autofabrikant uit Wolfsburg heeft een lange traditie van het voortijdig slachtofferen van de topman als die niet doet waar de families Piëch en Porsche zich senang bij voelen. Dit betekent dat contractverlenging van de in München geboren Diess allesbehalve een uitgemaakte zaak is. Mocht hij in de Raad van Bestuur onvoldoende vertrouwen constateren, dan ligt het voor de hand dat hij zijn functie per direct neerlegt. En zijn contract dus niet uitdient tot 2023. Er zijn intern genoeg kapers op de kust die graag het stokje van hem als CEO van de Volkswagen Groep willen overnemen.
Maar het dubbeltje kan ook de andere kant opvallen. Als er door de Raad van Bestuur wél vertrouwen in Diess uitgesproken wordt, is dat uiteraard goed nieuws voor hem en kan hij waarschijnlijk nog vele jaren doorgaan. In dat geval zal de transitie naar elektrische mobiliteit, de ontwikkeling van techniek waarmee voertuigen autonoom kunnen rijden en investeringen in digitale diensten in hoog tempo blijven doorgaan. De stemming van de Raad van Bestuur valt min of meer samen met het 75 jarige bestaan van Mitbestimmung (werknemers inspraak) bij Volkswagen. Die gebeurtenis verliep evenwel niet erg feestelijk. Dat komt doordat zowel Diess als Osterloh (die ook lid van de Raad van Toezicht is) zoals gezegd op ramkoers liggen en voor een loopgravenoorlog gekozen lijken te hebben. “Het gaat nu meer over confrontatie dan over coöperatie”, aldus de Duitse pers. Osterloh was duidelijk ‘not amused’ toen Diess demonstratief wegbleef bij de viering van 75 jaar Mitbestimmung.
Maar voorlopig zit Diess nog achter het stuur bij Volkswagen. Hij wil dat de grootste autofabrikant ter wereld zo snel mogelijk overschakelt naar de productie van elektrische voertuigen en legt daarnaast ook grote nadruk op software ontwikkeling. “Ik roep de ondernemingsraad op om deze ombouw van het Volkswagen concern niet te blokkeren”, zei hij onlangs in de zoveelste oproep aan het personeel. Hij verwacht, nee eist, dat ook dat Osterloh en zijn trawanten akkoord gaan met zijn beoogde opvolgers van Witter en Sommer. Diess wil, om snel te kunnen schakelen, op die hoge posten graag gelijkgezinde collega’s benoemen die aan een half woord genoeg hebben, maar de ondernemingsraad meent dat het personeel dat zij vertegenwoordigen zo niet getrouwd is met Volkswagen. Zij weten dat de directie niet om de ondernemingsraad heen kan. De kans dat Osterloh inbindt, is dan ook niet groot. En dat zou betekenen dat de dagen van Diess, wiens positie eerder dit jaar al wankelde, geteld zijn, zo speculeren goed ingevoerde Duitse bronnen.