Anders dan gevreesd brengt elektrische mobiliteit de banen bij Volkswagen niet in gevaar, De Duurzaamheidsadviesraad van het autoconcern is samen met Fraunhofer Instituut een onderzoek gestart dat voorziet in een prognose en aanbevelingen voor actie met het oog op de kwaliteit en kwantiteit van de werkgelegenheid in de auto-industrie.
De kernuitspraken zijn onder meer dat de afname van de werkgelegenheid in de tijdshorizon tot 2030 aanzienlijk lager zal zijn dan gevreesd en dat strategische tegenmaatregelen (bijvoorbeeld door het openen van nieuwe bedrijventerreinen) de werkgelegenheidseffecten op het gebied van elektrische mobiliteit zullen opvangen en verzachten. Daarnaast leiden de hoge inspanningen op het gebied van digitalisering tot banengroei op middellange termijn.
Volgens het Fraunhofer Instituut vereisen zinvolle analyses en prognoses specifieke product- en procesgerelateerde cijfers, planningsgegevens en technische beoordelingen vanuit de bedrijfscontext. Volgens de onderzoekers heeft de Volkswagen Groep dergelijk materiaal voor het eerst beschikbaar gesteld op initiatief van haar Sustainability Advisory Board. Als onderdeel van het onderzoek zijn verschillende locaties geanalyseerd. De centrale uitkomst van het onderzoek luidt: Het scenario van massaal banenverlies, dat keer op keer gevreesd wordt, komt niet uit vanwege de plannen en scenario’s bij Volkswagen. Het banenverlies als gevolg van elektromobiliteit bij de productie van voertuigen zal veel lager zijn dan voorspeld in eerdere wereldwijde studies. De productie van componenten zal daarentegen zwaarder worden beïnvloed omdat de werklast voor elektrische aandrijflijnen minder groot is dan die bij de conventionele alternatieven.
Wat digitalisering betreft, is volgens de studie aanvankelijk een toename van het aantal banen te verwachten op middellange termijn, aangezien de uitvoering ervan zeer complex is en passende middelen vereist. Dit geldt vooral voor de indirecte inzet van medewerkers (via consultancy bijvoorbeeld). Er is geen eenduidige trend in de ontwikkeling van werkgelegenheid voor de komende 10 jaar, zegt Florian Herrmann, projectmanager en directeur bij het Fraunhofer Instituut.
Michael Sommer, lid van Volkswagen’s Sustainability Advisory Board (rechts op de foto), benadrukt dat verandering als gevolg van de 2 belangrijkste ontwikkelingen bij de Volkswagen Groep, namelijk elektrische mobiliteit en digitalisering, kan worden beheerd als deze actief wordt vormgegeven, zoals het geval is bij de autofabrikant uit Wolfsburg. De opgave is nu om de bestaande transformatie-instrumenten en maatregelen in een volgende fase te onderzoeken en verder uit te bouwen.
De resultaten van het onderzoek, gebaseerd op het voorbeeld van Volkswagen, laten volgens de onderzoekers zien hoe de effecten van elektromobiliteit en digitalisering op de kwantiteit en kwaliteit van werkgelegenheid kunnen worden beoordeeld met wetenschappelijk bewezen methoden. “Wij hopen dat andere bedrijven het voorbeeld van Volkswagen zullen volgen en dat nieuwe partnerschappen zullen worden gecreëerd op voet van gelijkheid tussen commerciële ondernemingen, hun leveranciers, wetenschap en politiek”. Dit betekent het opbouwen van nieuwe systemen voor waardecreatie en het delen en veiligstellen van kennis van nieuwe bedrijfsmodellen en technologieën, zegt Florian Herrmann.
Voor Herbert Diess (foto), de topman van de Volkswagen Groep, zijn de uitkomsten van de studie (en dan met name die over de effecten van elektrische mobiliteit op de werkgelegenheid) een mooi kerstcadeau. Hij heeft met het rapport een mooi wapen in handen in zijn strijd met ondernemingsraad voorzitter Bernd Osterloh die uit vrees voor werkgelegenheidsverlies bij de autoproducent de transitie naar een emissievrij modellengamma op allerlei manieren probeerde te traineren.
Volkswagen investeert onder leiding van Diess zwaar in elektrische mobiliteit en dat wordt beloond. De omschakeling verloopt weliswaar niet zonder slag of stoot (de software problemen bij de ID.3 zijn daar een voorbeeld van), maar het is beter dan niets doen. Fabrikanten die hun huiswerk op het gebied van elektrische auto’s nog lang niet af hebben (Alfa Romeo, Ford Europa, Subaru) zitten, kijkend naar hun recente verkoopresultaten, aantoonbaar in de hoek waar de klappen vallen. Dat zet de werkgelegenheid veel meer onder druk.