Parijs introduceert in een groot gebied 30 km/u zones. Hierdoor wordt de auto minder belangrijk.
Grote delen van de Franse hoofdstad worden dus een 30 km/u zone, maar de stadssnelweg en belangrijke verkeersassen blijven van deze ingreep uitgesloten. 59 procent van de Parijzenaars zou in een enquête hebben ingestemd met een snelheidslimiet, waarmee het stadsbestuur de aanpassing rechtvaardigde. De claim is dat de snelheidsverlaging zal leiden tot 25 procent minder ongevallen, 2 keer minder geluid en meer ruimte voor vooral fietsers. En op 60 procent van de straten was de maximumsnelheid sowieso al 30 km/u, zo wordt gezegd.
De nieuwe snelheidslimiet is slechts één van een aantal maatregelen om de autolawines in Parijs in te dammen, wat een bezoeker meteen opvalt. Er worden momenteel veel wegen aangelegd; niet om extra rijstroken voor auto’s te creëren, maar voor fietsers. Momenteel worden 52 kilometer ‘pop-up’ fietspaden, die tijdens de coronapandemie met betonblokken van de autobanen werden gescheiden (de zogeheten ‘coronapistes’), omgebouwd tot vaste fietspaden. Sinds de lockdown hebben de Parijzenaars 7 procent van hun reizen per fiets afgelegd, vóór de pandemie was dat 5 procent, aldus het stadsbestuur.
In andere straten moeten auto’s volledig wijken voor voetgangers, worden openbare ontmoetingsplekken en fietsparkeerplaatsen gecreëerd en worden bomen en tuinen geplant. Dit alles past in een plan dat in 2018 werd gepresenteerd en dat de metropool een schonere lucht beloofde met meer stadsgroen, 1.000 kilometer fietspad en nieuwe tramlijnen. De motor achter deze ontwikkeling is burgemeester Anne Hildago, die de oorlog verklaarde aan auto’s en luchtvervuiling. Als de lucht slecht is, wordt het verkeer beperkt en zijn stickers voor auto’s verplicht. Sommige straten zijn helemaal afgesloten voor verkeer, zoals de rechteroever van de Seine. In plaats daarvan is er een promenade aangelegd.
De snelheidslimiet in Parijs blijft echter niet zonder kritiek: in het onderzoek werd ook aan inwoners van de omgeving van Parijs gevraagd wie niet (meteen) met de metro op hun bestemming kan komen. 61 procent van hen sprak zich uit tegen de maatregelen van Hildago. En de vereniging van automobilisten (’40 millions d’automobilistes’) twijfelt aan het doel van de snelheidsverlaging. In ieder geval gebeuren er in Parijs weinig ongelukken, en als dat wel het geval is, zijn het vooral fietsers die er last van hebben, zegt verenigingsafgevaardigde Pierre Chasseray van de krant Le Figaro. En het verkeerslawaai wordt vooral veroorzaakt door autobanden en niet door de motoren. Dus een lagere snelheid helpt nauwelijks, aldus Chasseray.
Verzet dreigt tegen de verdere, reeds aangekondigde, maatregelen in Parijs. Vanaf begin volgend jaar betalen ook motoren en de in de metropool populaire scooters voor het eerst parkeergeld, met uitzondering van elektrische exemplaren. En de plannen om veel straten in het hart van Parijs voetgangerszones te maken, benadelen winkeliers en bewoners. De plannen worden nu waarschijnlijk uitgesteld tot 2023, schreef de krant Le Parisien onlangs. Overigens hoefden voor de nieuwe snelheidslimiet niet op elke straathoek in Parijs honderden nieuwe snelheidsborden te worden geschroefd. Op de toegangswegen naar de stad wordt één keer gewezen op de nieuwe, grootschalige regeling, dat was voldoende, vond de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken in 2019.
Parijs is in Frankrijk geen pionier met de stadsbrede snelheidslimiet: de steden Lille en Grenoble hadden de snelheid al eerder verlaagd. Buitenlandse fietsclubs zien de Franse hoofdstad als model voor soortgelijke regelgeving elders in Europa. “Tempo 30 ontspant het leven in steden, het maakt ze veiliger, klimaatvriendelijker en stiller”, zegt ADFC directeur Ann-Kathrin Schneider. “Net als in Parijs en andere Franse steden moet het ook elders in Europa mogelijk worden om Tempo 30 als standaardsnelheid in urbane zones in te voeren”. Tempo 50 zou dan gehandhaafd kunnen worden op bijvoorbeeld hoofdverkeersassen waar al brede rijbanen zijn. “Parijs zal floreren met 30 km/u en andere metropolen ook”.