Herbert Diess moet vrezen voor zijn baan bij Volkswagen. De druk op de CEO is verder opgevoerd nu de vertegenwoordigers van de ondernemingsraad in de Raad van Commissarissen het vertrouwen in hem hebben opgezegd. Die actie is het zwaarste wapen in de Duitse medezeggenschapwet.
Diess lijkt de problemen over zichzelf te hebben afgeroepen. Eind oktober wekte hij veel ergernis met zijn plan om als gevolg van de transitie naar elektromobiliteit 30.000 banen te schrappen in Wolfsburg. Dat viel in meerdere geledingen binnen het bedrijf slecht. Het plan werd later overigens ontkend, maar daarmee was het kwaad al geschiet. Diess kwam deze week opnieuw in aanvaring met de machtige ondernemingsraad (die bijna 300.000 Duitse werknemers vertegenwoordigt). De topman zei geen tijd te hebben voor overleg, maar had wel een afspraak met Amerikaanse beleggers ingepland. Na veel protest verzette hij deze ontmoeting, maar toen was de toon al gezet.
Een woordvoerder van de ondernemingsraad heeft inmiddels laten weten dat “een vermindering van 30.000 banen absurd en ongegrond is”. De deelstaat Nedersaksen, een belangrijke aandeelhouder van de Volkswagen Groep, heeft eveneens gezegd dat dergelijke bezuinigingen uit den boze zijn. Daarmee wordt goed duidelijk dat er nogal wat spanning is tussen de CEO en verschillende andere hooggeplaatste managers binnen het Volkswagen concern. Maar Diess zegt geen keus te hebben. Binnenkort opent Tesla in Duitsland haar nieuwe fabriek. Daar kost het slechts 10 uur om een exemplaar van de Model 3 te vervaardigen. Voor de bouw van een ID.3 heeft Volkswagen zelf 30 uur nodig.
Inmiddels is er een speciale commissie bijeen geroepen om de toekomst van Herbert Diess te bespreken. Een bron dichtbij de Raad van Commissarissen meldt dat het gaat om “een constructieve en vertrouwelijke dialoog”. Het is niet de eerste keer dat de positie Diess, die sinds 2018 achter het stuur zit bij de Volkswagen Groep, ter discussie staat. Vorig jaar zomer was er ook al hommeles binnen het autoconcern. Toen ontstond er rumoer nadat de Oostenrijker nieuwe en rigoureuze plannen voor de transitie naar elektromobiliteit, digitalisering en de (financiële) hervormingen presenteerde. Diess heeft daar radicalere ideeën over dan de ondernemingsraad die vooral gefocust is op behoud van banen. Maar de Volkswagen topman kreeg wel de steun van de Raad van Commissarissen om zijn plannen voort te zetten. In dit kader werd ook het licht op groen gezet voor een verlenging van het arbeidscontract van Diess.
Binnen de Volkswagen Groep heeft Diess maar weinig gelijkgestemden, maar Elon Musk van Tesla is wel een zielmaatje. Beide fabrikanten zijn weliswaar in een concurrentiestrijd verwikkeld, maar dat wordt door de topmannen gezien als een soort spel. Diess en Musk hebben elkaar al diverse keren ontmoet en de sfeer was toen bijzonder joviaal en lacherig. Dat leidde tot woede en onbegrip bij werknemers van Volkswagen die het maar niets vinden dat Tesla in Grünheide, oftewel in de achtertuin van Wolfsburg, een fabriek opent. Musk is namelijk van plan om daar 500.000 auto’s per jaar te gaan bouwen.
De spanningen in de top van het Volkswagen concern komen op een moment dat de autofabrikant veel last heeft van de halfgeleider crisis. Daardoor konden er afgelopen kwartaal 800.000 auto’s minder gebouwd worden dan in dezelfde periode van het zwakke coronajaar 2020. Dat nam een aanzienlijke hap uit de winst. Tesla meldt ondertussen recordinkomsten. Ook de productie lijkt bij het bedrijf van Musk veel minder te lijden onder halfgeleider schaarste dan die van het Volkswagen concern. Diees heeft een plan opgesteld voor de geografische verdeling van 150 miljard euro aan investeringen in de komende jaren. Maar de Raad van Commissarissen wenst daar pas een beslissing over te nemen als de rust in de directieburelen is teruggekeerd. Met of zonder Diess.