Onveilige bermen leiden ieder jaar tot dodelijke ongelukken op snelwegen en N wegen. Rijkswaterstaat heeft er voor het eerst onderzoek naar gedaan en concludeert dat 42 procent van de snelwegen en 44 procent van de N wegen geen veilige berm heeft. Een kwart van de dodelijke ongevallen op die wegen gebeurt in de berm.
Een berm is pas veilig als de afstand tussen obstakels als bomen of verkeersborden en de snelweg 13 meter bedraagt. Bij N wegen moet die zone 4,5 tot 10 meter zijn, afhankelijk van de geldende maximumsnelheid. Als obstakels niet weg zijn te halen, of als er water of een scherp aflopend talud naast de weg is, moet er een geleiderail zijn. Toch ziet Wim Salomons van Veilig Verkeer Nederland (VVN) veel 80 kilometerwegen met bomenrijen op een meter van de weg. Hij pleit voor zogenoemde ‘vergevingsgezinde bermen’, bermen waar niet meteen ernstige gevolgen zijn als een automobilist of motorrijder erin terechtkomt.
Veel bomen moeten dus gekapt worden als je strikt naar de richtlijnen kijkt. Maar dan beland je in emotionele discussies, weet Salomons. Zo leidde het kappen van bomen in de berm langs de A28 tussen Wezep en Harderwijk 2 jaar geleden tot protesten. Over een afstand van 30 kilometer werd de zaag in de stammen gezet. Niet alleen de bewoners, maar ook omliggende gemeenten en de provincie Gelderland waren boos over de ingreep. Uiteindelijk besloot Rijkswaterstaat de middenberm toch niet te kappen, op 2 meter naast de vangrail na. De zij bermen zijn daarnaast 13 meter obstakelvrij gemaakt.
Andere opties die Salomons noemt zijn het aanpassen van de wegmarkeringen en het plaatsen van een vangrail langs de bomen. “Je zou de snelheid op zo’n weg kunnen verlagen, daarmee maak je de weg ook veiliger”, zegt hij. Als voorbeeld noemt Salomons de weg bij Kanaal Zuid tussen Apeldoorn en Eerbeek, in de volksmond een ‘dodenweg’. Hier was afgelopen jaar een pilot waarbij de snelheid van 80 naar 60 km per uur werd teruggebracht. Hoewel omwonenden positief waren en er geen dodelijke ongelukken plaatsvonden, mag het verkeer hier inmiddels weer 80 rijden. “We zijn hier al 44 jaar mee bezig. Het gesodemieter moet maar eens afgelopen zijn”, verzucht een omwonende.
VVN brengt met hulp van burgers alle risicovolle verkeerssituaties in kaart.