2022: Meer verkeersongevallen met slachtoffers

0

In 2022 waren er meer verkeersongevallen met slachtoffers dan in voorgaande jaren. Het aantal dodelijke slachtoffers neemt daarentegen af.

Volgens de voorlopige cijfers van de politie zijn er vorig jaar 578 verkeersongevallen geweest met minstens één dodelijk slachtoffer en 21.457 ongevallen met minstens één gewonde. Het exacte aantal verkeersslachtoffers zal waarschijnlijk hoger uitvallen (dat wordt in het voorjaar bekendgemaakt door het Centraal Bureau voor de Statistiek).

“Er zijn natuurlijk dit jaar meer verkeersongelukken ten opzichte van de coronajaren 2020 en 2021. Toen waren er minder ongelukken omdat er minder verkeer op de weg was. Maar ook vergeleken met 2019 zijn er meer verkeersslachtoffers (578 ongevallen met minsten één gewonde meer, red.). Dat is een zorgelijke trend”, aldus Paul Broer, portefeuillehouder Verkeer van de Nationale Politie. In 2022 waren er 21.457 verkeersgewonden; een stijging van 3.500 in vergelijking met 2021. Daarnaast waren er met 75.025 ongevallen 10.028 meer incidenten met materiële schade.

Hoewel de cijfers nog niet compleet zijn, ziet de politie wel al dat er afgelopen jaren beduidend meer ongelukken zijn met elektrische fietsen, met name waar ouderen bij zijn betrokken. Verder waren er afgelopen jaar meer ongelukken in de avonduren dan in de ochtend. Te hard rijden, bellen achter het stuur en bestuurders onder invloed van drank en/of drugs staan nog altijd in de top 5 van verkeersongelukken. Desondanks is het aantal dodelijke slachtoffers lager dan voorgaande jaren, namelijk 578. In 2019 vielen 661 verkeersdoden. In 2020 en 2021 waren dat er 610 en 582.

De portefeuillehouder Verkeer van de Nationale Politie doet een oproep aan gemeenten en provincies om goed te kijken naar de verkeersveiligheid. ,,Bijvoorbeeld als het gaat om verlichting van lokale wegen. Maar ook fietspaden. Er rijden nu zoveel soorten fietsen, van fatbikes tot bakfietsen. Zijn de fietspaden daar wel goed op ingericht?” Verder pleit hij voor meer landelijke voorlichtingscampagnes rond de feestdagen, specifiek gericht op rijden onder invloed. “Al zou je daarmee maar 2 bestuurders behoeden voor een ernstig ongeval, dan heb je al winst te pakken”.

Vorige maand pleitte het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek (SWOV) opnieuw voor de herinvoering van grootschalige alcoholcontroles. In 2022 reed 2,6 procent van de automobilisten tijdens weekendnachten rond onder invloed van alcohol, zo blijkt uit een rapport van het SWOV. Dat is bijna 2 keer zoveel als de 1,4 procent in 2017. Het aantal uitgedeelde boetes in dat jaar lag met 19.000 in totaal ruim 50 procent lager. Hoeveel doden en gewonden er in Nederland vallen door alcoholgebruik in het verkeer is niet bekend. Bij een ongeval wordt daar namelijk niet altijd op getest. Bij overleden verkeersdeelnemers gebeurt dit vrijwel nooit.

 

Pakkans met drank op

Autorijders moeten weer het idee hebben dat ze een boete riskeren als ze met drank op achter het stuur stappen. 8 op de 10 van hen acht de kans dat zijn tegen de lamp lopen momenteel zeer klein, met als gevolg dat er steeds meer onder invloed wordt gereden. Diverse experts zeggen dat vooral de subjectieve pakkans omhoog moet.

Wat is dat: de subjectieve pakkans? dat is het gevoel dat je gepakt kunt worden. En die moet als het op rijden met drank op aankomt omhoog, zeggen experts. Het afgelopen jaar werden er, vooral vergeleken met 2021, behoorlijk veel boetes uitgedeeld voor rijden onder invloed. Tot en met november ruim 40.000 stuks. Geen toeval, want 2,6 procent van de bestuurders stapt in het weekend met drank op achter het stuur. Met 40.000 boetes is Nederland overigens terug op het niveau van 2012. In 2021 schreef de politie 31.600 processen-verbaal uit voor rijden onder invloed.

Ruim 8 op de 10 bestuurders acht de pakkans bij rijden onder invloed zeer klein. Daardoor is de drempel om de regels te overtreden voor sommige bestuurders lager. Om de eerdergenoemde subjectieve pakkans te vergroten, moeten de zogenaamde ‘fuiken’ van de politie terugkeren. Daarover zijn verschillende experts het eens. Sinds 2016 komen die fuiken haast niet meer voor, doordat het politieteam daarvoor onvoldoende mensen heeft.

Hoewel de fuiken de daadwerkelijke pakkans nauwelijks vergroten, werken ze wel afschrikwekkend. Vooral via sociale media is de aanwezigheid van een fuik in een mum van tijd bij het grote publiek bekend. Daardoor zijn ze makkelijk te mijden, maar weten wél veel mensen dat er controles zijn. En dat is nu precies de bedoeling. Toch is de kans dat er meer fuiken komen klein. De politie blijft benadrukken dat er alcoholcontroles zijn, al is er te weinig personeel om dat op grote schaal en goed zichtbaar te doen.

Patrick Rugebregt, die werkzaam is bij het SWOV, vindt dat de politie meer moet gaan controleren. “Kleine, mobiele controles in combinatie met grote fuiken is dan het meest effectief”, zegt hij. Ninette van Hasselt, programmamanager alcohol bij het Trimbos instituut, sluit zich daarbij aan: “Daar is enorm veel winst te behalen. Mensen moeten meer voelen dat ze het risico lopen gepakt te worden als ze rijden onder invloed. Zo’n fuik geeft vaak een hoop reuring. Dat zorgt ervoor dat mensen een andere inschatting maken”. Ook bij Veilig Verkeer Nederland zijn ze een groot voorstander van de fuik. “Wat ons betreft mogen die meteen terug”, zegt een woordvoerder.

Maar de controles zijn niet de enige manier om drank in het verkeer te voorkomen. Zo is er ook aan de kant van preventie nog veel te winnen. De Bob campagne, die sinds 2001 loopt, wordt nog steeds regelmatig vernieuwd. “Zodat die blijft opvallen”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Verder komt het kabinet met een nieuwe manier om drank in het verkeer tegen te gaan. Het doel daarbij is om overtreders “effectiever” aan te pakken. Het alcoholslot werkt volgens het SWOV goed. Dat is een ingebouwde startonderbreker in de auto. De bestuurder moet voor het starten in het apparaat blazen. De auto start niet als de bestuurder te veel heeft gedronken. Alleen mag het alcoholslot sinds 2016 om juridische redenen niet meer worden opgelegd.

 

Minder verkeersdoden, maar hoe?

De overheid staat voor een uitdaging om het aantal verkeersdoden terug te dringen. De meest simpele, maar soms ook behoorlijk irritante, maatregel is het verlagen van de toegestane maximumsnelheid. 30 km/u in de bebouwde kom in plaats van 50 km/u bijvoorbeeld. Of wellicht een lagere snelheid op de provinciale wegen, waar nu vaak 80 km/u de norm is.

Kwetsbare verkeersdeelnemers zijn vooral het slachtoffer bij ongelukken. De overheid heeft voor 2023 in elk geval een belangrijke maatregel genomen. Sinds 1 januari is het verplicht om een helm te dragen op een snorscooter. Over die maatregel is nog wat discussie. Een snorscooter mag maximaal 25 km/u, terwijl je die snelheid ook wel op een (elektrische) fiets haalt. En voor de fiets geldt (nog) geen helmplicht.

 

Reageren is niet mogelijk.