In het kader van de Europese klimaatdoelstellingen moet Duitsland haar CO2-uitstoot tegen 2030 in vergelijking met referentiejaar 1990 met 65 procent verminderd hebben, anders dreigen zware boetes vanuit Brussel. Daarvoor zijn ingrijpende veranderingen nodig. Per definitie is dat iets waar bedrijven, burgers en buitenlui (bbb?) niet van houden. Ook niet als die in Duitsland wonen, want daar hebben onder andere de industriesector en de landbouwbranche geprosteerd tegen de ambitieuze klimaatdoelstelling. Ook transportbedrijven zijn mordicus tegen. Met als gevolg dat Duitsland zelfs de doelstelling voor 2023 niet gehaald heeft. De overheid zint daarom op noodmaatregelen.
De Duitse transportminister Volker Wissing (FDP; foto) vindt dat de klimaatwetgeving te streng is. Desalniettemin moet hij met maatregelen komen om de CO2-uitstoot in Duitsland te beperken. Eén van de opties is een rijverbod in het weekend voor auto’s met een benzine- of dieselmotor. Daarmee kan de CO2 uitstoot van het verkeer worden teruggedrongen. Maar dat zal verregaande economische gevolgen hebben en de bewegingsvrijheid van burgers sterk beperken. En op zondag een pizza thuis laten bezorgen kan je ook vergeten als er geen elektrisch transportmiddel beschikbaar is.
Zelfs de politieke partij De Groenen, doorgaans een warm voorstander van milieubeschermende maatregelen, is zich rot geschrokken van het drastische voorstel van Wissing. Die stelt nu dat de transportminister helemaal niet verplicht is om over te gaan tot zo’n draconische maatregel. Een alternatieve oplossing reiken De Groenen evenwel niet aan. Lobbygroep Greenpeace verzet zich ook tegen de retoriek van Wissing en stelt dat de minister zijn falende beleid wil omzetten in politieke druk door horrorscenario’s te creëren.
Duitse automedia roeren zich ook. Die stellen dat weekendrijverboden “het volgende gekke idee zou kunnen zijn van ministers wier enige doel is om duidelijk te laten zien hoe incompetent zij hun politieke tegenstanders vinden”. Een ego-dingetje dus, met als averechts effect dat het hele land nu in rep en roer is. Begrijpelijk want een minister van Transport die het verkeer wil stilleggen: dat is op zijn zachtst gezegd ongebruikelijk.
De achtergrond is de Climate Protection Act, die op 15 juli in werking treedt en die de zogeheten stoplicht coalitie in Duitsland heeft geërfd van de vorige CDU/SPD-regering en die klimaatschadelijke emissies verdeelt in afzonderlijke sectoren, die elk zijn voorzien van grenswaarden. Volgens de huidige stand van zaken zal de transportsector de doelstelling van 22 miljoen ton CO2 reductie in 2024 niet halen. In dergelijke gevallen voorziet de wet in onmiddellijke maatregelen die geschikt zijn om de doelstellingen alsnog te bereiken.
Het horrorscenario van rijverboden lijkt vooral bedoeld te zijn om transportbedrijven te manen om alsnog tot groene actie over te gaan. Immers, Wissing blaft nu wel, maar zal niet bijten. Een rijverbod is namelijk de ideale manier om grote delen van het electoraat van zijn politieke partij (FDP) te vervreemden. De partijleider zal er ook dwars voor gaan liggen want hij rijdt Porsche, en dan weet je het wel.
Daarom is een rijverbod geen serieus voorstel van Wissing. Door er mee te dreigen, wil hij er alleen voor zorgen dat de stoplicht coalitie een nieuwe klimaatbeschermingswet goedkeurt die het mogelijk maakt de CO₂-saldi van diverse sectoren te compenseren. Dan zou Duitsland volgens Wissing geen probleem hebben, omdat het land volgens de minister over het geheel genomen haar besparingsdoelstellingen voor 2024 dan wel kan halen. Maar hoe realistisch is onderlinge compensatie? Als het om transport gaat, zouden de overstap naar elektromobiliteit en de uitbreiding van het spoor moeten helpen. Geen van beide maatregelen hebben echter onmiddellijk effect. Om de reductie van de CO2-uitstoot dit jaar wel te halen, zijn dus andere maatregelen nodig.
Er wordt in Duitsland nu geopperd om de reductiedoelstellingen voor 2024 maar te laten schieten zodat Wissing zich kan richten op de langere termijn. Wat moet er in de periode 2025-2030 gebeuren om de uitstoot van CO2 aan het eind van het decennium met 22 miljoen ton te hebben verminderd? Die vraag beantwoorden, is het huiswerk voor de minister. Een rijverbod, ooit bedacht vanwege een olietekort, is een ideale manier om een verdere wig in de samenleving te drijven en om de gemoederen tot een kookpunt te brengen in de gepolariseerde discussie over de manier waarop vooruitgang kan worden geboekt op het gebied van de bescherming van het klimaat. Dus als jij (een beetje) medelijden hebt met de Duitsers, duim er dan voor dat Wissing zijn voorstel in de prullenbak gooit.