De Amerikaanse Senaat draait bij de BMW Griep de duimschroeven aan. De Duitse autofabrikant ligt onder vuur wegens het gebruik van onderdelen die waarschijnlijk door Oeigoerse dwangarbeiders zijn gemaakt.
Senator Ron Wyler heeft BMW een brief gestuurd met een niet mis te verstane vraag: “Bent u er zeker van dat u geen auto’s op de Amerikaanse markt verkoopt waarin onderdelen zitten die gemaakt zijn door JWD?”
JWD is een Chinese producent van elektronica die in de Verenigde Staten op de zwarte lijst staat. Er zijn concrete aanwijzingen dat in de fabriek van dit bedrijf vervolgde Oeigoeren verplicht aan het werk worden gezet. Dwangarbeid dus. De Oeigoeren vormen een islamitische minderheid in West-China, die via ‘heropvoeding’ in het keurslijf van de eenpartijstaat geduwd worden. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft die praktijken omschreven als “misdadig” en sluit genocide niet uit. Onder president Joe Biden is een Wet ter Preventie van Dwangarbeid door Oeigoeren tot stand gekomen. Daarop staan bedrijven waarvan vermoed wordt dat zij zich schuldig maken aan misdaden tegen de menselijkheid, zoals dwangarbeid. Producten van die bedrijven mogen niet in de Verenigde Staten worden verkocht.
Maar BMW doet dat toch, zo bleek vorige maand. De commissie Financiën van de Senaat deed toen verslag van het onderzoek naar de verwevenheid tussen de auto-industrie en Chinese bedrijven die op de zwarte lijst staan. Wyler en zijn collega’s kwamen in actie toen uit speurwerk van onder andere mensenrechtenactivisten was gebleken dat heel wat autofabrikanten zaken doen met verdachte Chinese bedrijven. Afgelopen december werd JWD op de zwarte lijst geplaatst. Maar in april meldde BMW doodleuk dat dit bedrijf volgens haar niet op zijn lijst van haar toeleveranciers stond.
Het probleem is dat er veel tussenstappen tussen leveranciers van onderdelen en het eindproduct zitten. BMW zegt zodoende geen zicht te hebben op de totale toeleveringsketen. Oftewel: de autofabrikant zou niet weten dat JWD voor een van haar toeleveranciers productiewerk verricht. Een vorm van wegkijken of de kop in het zand kijken. Om de zin ‘wir haben es nicht gewußt’ maar niet te gebruiken. Maar de Amerikaanse Senaat laat zich niet met dit kluitje in het riet sturen. “Persoonlijke ontmoetingen tussen medewerkers van de Senaat, autobouwers en hun toeleveranciers brachten blinde vlekken aan het licht in de programma’s die betrokkenheid bij dwangarbeid moeten uitsluiten”, zo valt in het rapport te lezen.
Het bestaan van die tussenschakels (soms zijn dat er wel 9) is geen geldig excuus, vindt Wyler. BMW wist al sinds januari van dit jaar dat modellen van haar dochter Mini verdachte onderdelen bevatten. Toeleverancier Lear Corporation bracht de autobouwer daarvan op de hoogte. “Desondanks meldde BMW aan de Commissie dat er nadien nog minstens 8.000 auto’s van het merk Mini op de Amerikaanse markt zijn verkocht, en dat er veel reserveonderdelen uit China zijn geïmporteerd, waaronder elektronica afkomstig van JWD”, zo stelt de Senaat vast. Na de publicatie van het rapport, vorige maand, verklaarde BMW dat het “stappen heeft genomen om de import van de onderdelen te stoppen”.
De BMW Groep is trouwens niet de enige die onder het vergrootglas ligt bij de Amerikaanse senaat. Ook in auto’s van Volkswagen en JLR (Jaguar Land Rover) zouden onderdelen van JWD zitten, zo heeft de douane in de Verenigde Staten vastgesteld. In februari werden om die reden duizenden auto’s van de merken Audi, Bentley en Porsche in Amerikaanse havens aan de ketting gelegd. De Volkswagen Groep beloofde toen snel orde op zaken te stellen.
Maar in Wolfsburg was men al veel langer op de hoogte van de problemen bij JWD, zo valt in het rapport te lezen. Al in 2020 had een Australisch onderzoek aangetoond dat het Chinese bedrijf waarschijnlijk gebruikmaakt van dwangarbeid. 2 jaar later verscheen het rapport dat de Amerikaanse Senaat wakkerschudde. “Zowel in 2020 als in 2022 onderzocht Volkswagen de beschuldigingen, maar concludeerde dat er geen zakelijke banden waren met JWD”, zo valt in het rapport te lezen. Evenals: “Maar een onderneming in de toeleveringsketen van Volkswagen neemt al sinds 2012 onderdelen af van JWD”.