Moderne auto’s zijn rijkelijk voorzien van rijhulpsystemen die het de bestuurder comfortabeler en veiliger moet maken als hij van A naar B reist. De meeste assistenten slagen goed in hun taak, maar recent onderzoek wijst uit dat cruise control de kans op een ongeluk juist kan vergroten. Dat geldt ook voor de adaptieve variant.
Nederlandse onderzoekers namen in totaal 28 systemen onder de loep, variërend van eenvoudige informatieve functies zoals controle van de bandenspanning tot complexe actieve veiligheidsvoorzieningen zoals een automatische noodrem en assistentie bij het keurig op de rijbaan blijven. Over deze systemen werden data uit verschillende landen geanalyseerd om te bepalen hoe effectief geautomatiseerde rijhulpsystemen (ADAS) nou echt zijn bij het voorkomen van ongelukken.
De systemen werden onderverdeeld in 4 categorieën: 1. Informatieve systemen (weinig controle, lage urgentie), 2. Waarschuwingssystemen (weinig controle, hoge urgentie), 3. Ingrijpende systemen (veel controle, hoge urgentie) en 4. Comfort-verhogende systemen (veel controle, lage urgentie). Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat de systemen uit de eerste 3 categorieën een positief effect hebben op de veiligheid. Zo verlaagt de rijbaan assistent de kans op een ongeval met 19,1 procent en verkleint een bestuurder-monitoringsysteem het risico op een ongeluk met 14 procent.
Een opvallende onderzoeksuitkomst is echter dat cruise control (ook de adaptieve variant) de kans op aan aanrijding juist vergroot. Bij een gewoon cruise control is er sprake van een 12 procent hogere kans op een ongeval, terwijl adaptieve cruise control het risico met 1,8 procent doet toenemen. In bepaalde gevallen werd zelfs een toename van 8 procent gemeten. Verklaring hiervoor is volgens de onderzoekers dat cruise control de bestuurder minder alert maakt. Wanneer de auto automatisch snelheid regelt, verslapt de concentratie en neemt de kans op afleiding toe. Adaptieve cruise control, waarbij de auto automatisch accelereert en afremt op basis van wat er gebeurt in het verkeer, kan bovendien een vals gevoel van veiligheid creëren. Niet alle systemen zijn namelijk even goed in het detecteren van stilstaande objecten. Met als gevolg dat de bestuurder onterecht vertrouwt op een ingreep die mogelijk niet plaatsvindt.
Cruise control, maar dat geldt ook voor veel andere hulpsystemen, kan dus geen vervanging zijn voor oplettend rijgedrag. Uiteindelijk blijft het de verantwoordelijkheid van de bestuurder om alert te blijven en de controle over de auto te behouden, ongeacht welke hulpsystemen een oogje in het zeil houden.