De bezuinigingsdrift van Elon Musk richt zich niet in de laatste plaats op de Amerikaanse ambtenaren die de risico’s van zelfstandig rijdende auto’s onderzoeken. Dat is vermoedelijk geen toeval. Musk heeft als topman van Tesla zijn zinnen gezet op zelfstandig rijdende auto’s. Met zijn bezuinigingen op het ambtenarenapparaat beknibbelt hij dus op het toezicht op dergelijke voertuigen en neemt verstoring van zijn toekomstplannen door de Amerikaanse overheid af.
Musk kan de snoeischaar hanteren omdat hij aangesteld is als leider van het Department of Government Efficiency. Hij heeft van president Donald Trump de opdracht gekregen om flink in de Amerikaanse overheidsuitgaven te snijden. Dat verzoek was bij Musk niet tegen dovemans oren gericht. In februari werden 30 medewerkers van de National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), de Amerikaanse toezichthouder op de verkeersveiligheid, door de Tesla topman ontslagen. Bij de toezichthouder werken circa 800 mensen.
Een groot deel van de ontslagen medewerkers werkten op de afdeling die toeziet op autonoom rijdende voertuigen. Omdat deze tak van de NHTSA pas in 2023 werd opgericht, zitten veel medewerkers nog in hun proeftijd. Daardoor kunnen zij makkelijk worden ontslagen. Musk noemt als reden voor het feit dat de 30 medewerkers hun biezen kunnen pakken hun slechte arbeidsprestaties. Ingewijden doen dat af als onzin.
Musk zal vermoedelijk geen traan laten om hun ontslag, integendeel. De toekomst van Tesla is niet zozeer ‘elektrisch’, maar vooral die van autonoom zelfrijdende voertuigen. Doordat Musk de toezichtcapaciteit nu heeft verminderd, kan hij in de Verenigde Staten op dit vlak meer zijn eigen gang gaan. Elon Musk ligt al jaren overhoop met de NHTSA. De toezichthouder heeft momenteel meerdere onderzoeken naar auto’s van Tesla lopen. Ook volgt de NHTSA kritisch de zelfstandig rijdende modellen die Tesla in de toekomst op de markt wil gaan brengen.
Eén daarvan is de Cybertaxi. Musk wil dit model al in juni op de markt brengen. In eerste instantie zal de Cybertaxi als zelfstandig rijdende taxi in Austin, in de staat Texas, worden ingezet. Als dat goed verloopt, wil Tesla volgend jaar beginnen met de grootschalige productie van dit model. Maar dat kan pas als het bedrijf een ontheffing krijgt van de NHTSA. Op dit moment zijn auto’s zonder pedalen of stuur nog verboden in de Verenigde Staten.
In Shanghai lachen de Chinezen de domme zelfrijdende Tesla’s uit
China is niet alleen in pole position om de slag om de elektrische auto te winnen, het Aziatische land wil ook de markt voor volledig zelfstandig rijdende voertuigen naar zijn hand gaan zetten. Daarvoor lopen in China nu diverse experimenten met honderden robottaxi’s.
Dat de Chinese overheid ruim baan geeft aan experimenten met zelfstandig rijdende voertuigen, komt doordat zij hierin de toekomst van het autoverkeer ziet. Op dit moment zijn de meeste personenwagens nog privébezit. Zij staan het grootste deel van de dag stil. Robottaxi’s daarentegen brengen de hele dag door mensen van A naar B. Zodra dergelijke voertuigen de norm zijn geworden, zullen veel Chinezen hun auto wegdoen, ook omdat de kosten van het gebruik van robottaxi’s in de toekomst lager zullen zijn dan wanneer men een privé voertuig heeft dat niet met anderen wordt gedeeld. De verwachting is dat de Chinese automarkt hierdoor compleet op de schop gaat en dat biedt kansen voor bedrijven die dergelijke robottaxi’s kunnen aanbieden.
Musk ruikt die enorme commerciële kans ook. Maar voorlopig staat hij op achterstand in de concurrentiestrijd op het gebied van autonoom rijdende voertuigen met edrijven als BYD, Nio, Xpeng en Li Auto. Al met al telt China tientallen fabrikanten van elektrische auto’s die elkaar continu uitdagen met verbeterde technologie, innovatievere businessmodellen en lagere prijzen. Deze concurrentiestrijd heeft er voor gezorgd dat Tesla, jarenlang de onbetwiste koploper op het gebied van techniek voor autonome rijden, inmiddels onttroond is door Chinese bedrijven. Zij hebben hun eigen geavanceerde systemen ontwikkeld. De DiPilot van BYD en de XNGP van Xpeng bieden functies die de zelfrijdende systemen van Tesla (nog) niet kunnen evenaren.
Tesla heeft het dan ook moeilijk in China. De langverwachte Full Self Driving software, die het mogelijk moet maken om volledig autonoom van A naar B te rijden, had kunnen helpen om de verkopen een impuls te geven, maar de techniek krijgt vooralsnog geen goedkeuring van Chinese toezichthouders. Dat komt doordat Tesla’s in autonome modus de verkeersovertredingen aan elkaar rijgen. Chinezen lachen om de beperkte zelfrijdende prestaties.
De enige manier voor Musk en Tesla om het initiatief weer naar zich toe te trekken, zijn meer praktijktests uitvoeren, zodat kinderziektes in de Full Self Driving software geëlimineerd kunnen worden. Chinese toezichthouders verhinderen dergelijke praktijkproeven. Dus probeert Musk die nu in eigen land te doen. Het scheelt enorm als de NHTSA dan een oogje dichtknijpt.