In Nederland worden inmiddels meer automobilisten gepakt met drugs op dan met alcohol. Jongeren zijn oververtegenwoordigd in die cijfers. TeamAlert lanceerde afgelopen zondag op festival Ploegendienst in Breda daarom de campagne Rij Drugsvrij, gericht op jongeren die na een feestje toch achter het stuur kruipen.
In de eerste 5 maanden van 2025 zette de politie ruim 11.000 positieve drugstests af in het verkeer. Dat zijn er een derde meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Alcohol verliest terrein. In de meeste gevallen gaat het nu om bestuurders onder invloed van drugs, al dan niet in combinatie met drank.
Opvallend is dat jongeren het gevaar doorgaans wel herkennen, maar toch de auto instappen. Uit onderzoek van TeamAlert blijkt dat gemak, groepsdruk en impulsiviteit daarbij een rol spelen. Drugs zijn bovendien goedkoper en soms zelfs makkelijker verkrijgbaar dan alcohol. Een deel van de jongeren denkt zelfs dat ze scherper worden door het combineren van middelen, terwijl de kans op een ongeluk daardoor juist sterk toeneemt.
Volgens TeamAlert is de manier waarop jongeren worden aangesproken doorslaggevend. Meer dan 1.000 jongeren gaven in een onderzoek aan dat ze geen belerende boodschap willen, maar verhalen van leeftijdsgenoten die hun situatie herkennen.
De aftrap van de campagne vond plaats op festival Ploegendienst in Breda. Bezoekers konden prijzen winnen door te draaien aan het ‘Rad van Rij Drugsvrij’. Daarbij ging het niet alleen om gratis mocktails of taxi’s naar huis, maar ook om gesprekken met jongerenvoorlichters over hoe ze die avond veilig thuiskwamen.
Ook reist er deze zomer een podcast bus door het land, waarin jongeren in de serie De Nacht Na Het Feest vertellen over hoe een nacht anders liep dan verwacht. Een van de deelnemers vertelt hoe hij dacht nog te kunnen rijden, tot hij crashte. Niemand raakte gewond, maar, zegt hij, “het had zo fout kunnen gaan”.
Op sociale media, onder andere TikTok en Instagram, verschijnen korte video’s waarin jongeren elkaar bevragen: “Wat zou jij je dronken zelf adviseren?” Bij uitgaanslocaties hangen sinds dit weekend posters met confronterende teksten, bedoeld om het gesprek eerder op gang te brengen, nog vóórdat de avond begint.
Volgens campagnemanager Benjamin Conteh gaat het om het beïnvloeden van dat ene moment waarop iemand een beslissing neemt. “Veel jongeren vertellen ons achteraf hoe onverstandig het was om te rijden na drugsgebruik. Met deze campagne willen we laten zien dat het geen zwakte is om níét achter het stuur te stappen onder invloed, maar juist getuigt van lef om jezelf en je vrienden veilig te houden”.
Volgens het Trimbos-instituut onderschatten veel mensen het effect van middelengebruik. Wie een pilletje neemt, kan dagen later nog verminderd reageren in het verkeer. De snelle toename van drugsgebruik in het verkeer en het hardnekkige alcoholgebruik onder fietsers wijzen volgens kenners op een normalisering van middelengebruik in het verkeer.
Met Rij Drugsvrij probeert TeamAlert die trend nu te keren. Zonder opgeheven vinger, maar met verhalen van binnenuit.