Mensen die een parkeerboete toegestuurd krijgen in hun digitale inbox van MijnOverheid, krijgen 2 keer zo vaak een aanmaning als mensen die hun boete per post ontvangen. Dat blijkt uit cijfers van 31 gemeenten. De Nationale Ombudsman vindt dat boetes niet meer digitaal moeten worden verstuurd.
In Amsterdam ontvangt 36 procent van de mensen die een digitale boete kregen een aanmaning om te betalen. Van de mensen die de boete in de brievenbus krijgen, mist 20 procent de betalingstermijn. In Almelo, Enschede, Hengelo en Oldenzaal gaat het om 28 procent (digitaal) tegenover 13 procent (brief).
Mensen die digitale boetes missen, weten vaak niet dat boetes via MijnOverheid komen, kijken nooit in de berichtenbox of hebben een oud mailadres opgegeven en ontvangen geen notificaties. Zij krijgen soms tientallen boetes in korte tijd van bij elkaar duizenden euro’s.
“Waterschap, UWV: alles gaat tegenwoordig digitaal”, waarschuwt Munish Ramlal, ombudsman van Metropool Amsterdam. “Bijna de helft van de Nederlanders mist weleens zo’n bericht. Niet iedereen is digitaal even vaardig. Zeker bij naheffingsaanslagen zoals parkeerboetes kunnen het hoge bedragen worden voor kleine vergissingen”.
Sinds 2014 kunnen burgers via MijnOverheid aangeven of ze alleen nog digitale post willen ontvangen, van onder andere de gemeente, belastingdienst of waterschappen. Wie bijvoorbeeld Amsterdam, Rotterdam of Eindhoven als gemeente heeft aangevinkt, ontvangt parkeerboetes en berichten over parkeerproducten voortaan uitsluitend digitaal. Ruim 6 miljoen mensen hebben dit per gemeente geactiveerd. In onder andere Utrecht, Groningen, Haarlem of Enschede worden parkeerboetes via MijnOverheid verstuurd, wanneer ‘Belastingsamenwerking Utrecht’, ‘Noordelijk Belastingskantoor’, ‘GBTwente’ of ‘GR Concensus’ is aangevinkt.
“Mensen weten vaak niet precies waar ze ooit toestemming voor hebben gegeven in MijnOverheid”, zegt de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen. “Ze weten bovendien niet wat MijnOverheid allemaal doet, parkeerboetes versturen bijvoorbeeld. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen er maar één keer per halfjaar in kijken”.
Wie een nieuw bericht ontvangt in de inbox van MijnOverheid, krijgt daarvan een melding in de mail. Maar van de ongeveer 11 miljoen MijnOverheid-gebruikers ontvangt ruim 10 procent zo’n melding niet. 770.000 mensen hebben bij het activeren van hun account geen mailadres ingevuld of dat niet geverifieerd, laat het ministerie van Binnenlandse Zaken weten. 480.000 mensen die dat wel hebben gedaan, hebben aangevinkt geen mailnotificatie te willen ontvangen. “Als je aangeeft geen notificaties te willen ontvangen, word je gewaarschuwd voor de consequenties”, zegt een woordvoerder. In die waarschuwing staat onder andere dat mensen regelmatig moeten inloggen.
Ook voor wie wél een mailnotificatie ontvangt, is het lang niet altijd duidelijk dat het om een parkeerboete gaat. In de mail staat dat er een bericht van de gemeente of belastingsamenwerking klaarstaat, zonder verdere toelichting. “Daar zou toch minstens moeten staan dat het om een boete gaat”, aldus Van Zutphen. Amsterdam laat weten dat het ministerie inmiddels kijkt naar nieuwe berichtteksten voor de mail. “In de nieuwe tekst wordt een datum vermeld voor wanneer de ontvanger actie moet ondernemen. Wij willen daarbij aansluiten”, zegt een woordvoerder.
Verkeersboetes die het CJIB oplegt, moeten wettelijk verplicht per post worden gestuurd. Parkeerboetes vallen niet onder die wet, omdat het officieel gaat om een ‘naheffingsaanslag parkeerbelasting’. Daarmee vallen ze onder het belastingrecht, ook al wordt er in de volksmond gesproken van een boete. Deze aanslagen mogen digitaal worden verstuurd, en de gebruikelijke termijn van 8 weken voor betaling of het aantekenen van bezwaar geldt niet. Gemeenten mogen zelf bepalen welke betaaltermijn ze aanhouden. In sommige gemeenten ligt die op 2 weken. Komt het zover dat de boete wordt aangevochten in de rechtbank, dan gebeurt dat bovendien niet bij de kantonrechter, maar de belastingrechter. En die heeft een stuk minder ruimte voor coulance.
Begin dit jaar verzocht de rechtbank Oost-Brabant de wetgever om de wetgeving voor parkeerboetes te heroverwegen, onder andere om meer ruimte te maken voor maatwerk. De Nationale Ombudsman pleit voor een landelijk beleid ten aanzien van parkeerboetes. “In de ene gemeente krijg je het onder de ruitenwisser, in de ander op de post en in de derde digitaal. Als ombudsman zeg ik: stuur gewoon alle parkeerboetes, naheffingsaanslagen via de post. Dan is het duidelijk”.