Via een entiteit in Amsterdam-Zuidoost en een vestiging in Singapore boekte Tesla de afgelopen jaren 18 miljard dollar aan winst die nergens werd belast. Dat blijkt uit onderzoek van Reuters.
De winst vloeide via TM International, een Nederlandse dochteronderneming die geen werknemers heeft en geen jaarrekening hoeft in te dienen, naar een Singaporese tak die er ook geen belasting over betaalde. De constructie leverde Tesla naar schatting meer dan 400 miljoen dollar aan belastingbesparingen op.
Reuters nam een kijkje bij het kantoor van Tesla Motors Nederland in hetzelfde pand, waar in 2023 en 2024 een jaaromzet van 28 miljard dollar werd behaald. Een leidinggevende bevestigde dat die vestiging feitelijk een lege huls was. “Alles wordt in Austin besloten”.
Tesla heeft in de afgelopen 20 jaar in totaal 264 miljard dollar omzet behaald in de Verenigde Staten, maar in die jaren slechts één keer belasting betaald in dat land. Alle andere jaren wist het bedrijf zijn belastingaanslag terug te brengen tot precies nul dollar. Dat had te maken met verlieslatende bedrijfsvoering in de beginjaren, met stimuleringsregelingen van de overheid, maar ook met het werk van enkele slimme belastingadviseurs en een bedrijfsonderdeel in Nederland.
De constructie lijkt volledig legaal, zo benadrukt Reuters. Tesla is ook zeker niet het enige bedrijf dat probeert zijn belastingaanslag te minimaliseren door te schuiven tussen bedrijfsonderdelen en holdings in verschillende landen. Maar wat de onthulling wel beladen maakt, is dat Elon Musk, ’s werelds rijkste persoon en eigenaar van Tesla, altijd heeft geroepen dat zijn bedrijven hier niet aan meedoen. Hij stelde dat de autofabrikant zijn “fair share” betaalt.
Musk bekritiseerde openlijk bedrijven die wel aan belastingontwijking doen en zette het onderwerp diverse keren op de agenda in zijn rol als hoofd van Doge, het speciale agentschap van de regering-Trump dat het Amerikaanse begrotingstekort moest aanpakken en daarbij rigoureus te werk ging. Toen Musk in 2024 Donald Trump vergezelde in diens presidentscampagne, stelde hij zelfs in een toespraak: “Ik krijg vaak voorstellen voor zulke mazen in de wet, maar ik zeg dan dat we dat niet moeten doen, omdat het dubieus klinkt”.
“Dus terwijl Musk tijdens de verkiezingscampagne voor Trump beweerde dat hij géén geitenpaadjes gebruikt om belasting te ontwijken en hij de kettingzaag wilde zetten in de uitgaven van de overheid, betaalde hij de die overheid dus helemaal geen belasting”, zo vat beursjournalist Jochem Visser de situatie samen.
Reuters bekeek voor dit onderzoek duizenden documenten, waaronder ook alle openbare cijfers van Tesla in 14 landen. Het persbureau sprak bovendien met 20 internationale belastingexperts, consultants en analisten, waarna het tot de conclusie kwam dat Tesla sinds 2023 winsten van in totaal 18 miljard dollar had laten lopen via Singapore en Nederland, waar deze miljarden niet belast werden.
“We kennen de Ierland-route natuurlijk van Apple en Alphabet. Dat is vrij normaal”, zegt Visser. De route die Reuters ontdekte, liep niet via Ierland, maar door het Tesla-kantoor in Amsterdam. “Door de showroom van dat gebouw zou een jaaromzet van 28 miljard dollar zijn gevloeid”.
Sinds de oprichting in 2003 heeft Tesla slechts één jaar aan de Amerikaanse belastingdienst een opgave gedaan van verwachte winst. In dat jaar stelde Tesla volgens de documenten 48 miljoen dollar belasting te moeten betalen. Het is overigens niet duidelijk of dat ook is betaald. In al die jaren betaalde het bedrijf in totaal 6,4 miljard dollar aan belastingen in andere landen. De Amerikaanse automarkt is goed voor ongeveer de helft van de omzet van het bedrijf.