De Zweedse vervoersautoriteit raadt aan om tegen een EU-brede uitrol van Tesla’s met FSD software te stemmen, tenzij de Amerikaanse fabrikant de mogelijkheid om wettelijke snelheidslimieten te overschrijden uitschakelt.
Dat blijkt uit een eerder niet-gerapporteerde brief van 30 april die via een verzoek om openbaarmaking in de handen van de pers is beland. In het document schrijft de Zweedse Transportadministratie (TRV) dat Tesla’s Full Self Driving (FSD) functie niet voor gebruik op wegen in de Europese Unie mag worden goedgekeurd, tenzij de mogelijkheid om snelheidslimieten te negeren wordt verwijderd.
De brief is gestuurd naar het Technisch Comité voor Motorvoertuigen (TCMV) van de Europese Unie dat op 30 juni opnieuw bijeenkomt om de kwestie te bespreken, voorafgaand aan een latere stemming over de vraag of de technologie in het hele landenblok moet worden uitgerold.
Tesla heeft in sommige Europese landen al goedkeuring gekregen voor FSD, dat voertuigen onder menselijke supervisie zelf rij taken laat uitvoeren. EU-brede goedkeuring zou de verkoop van auto’s van het Amerikaanse merk in onze regio ondersteunen, en een wapen zijn in de toenemende concurrentiestrijd met fabrikanten van elektrische personenwagens uit China. Op de achtergrond kunnen echter ook onuitgesproken chauvinistische motieven spelen, oftewel bescherming door de Zweden van het eigen Volvo. Die autofabrikant kan geholpen worden door nu moeilijk te doen over het overschrijden van de snelheidslimiet.
FSD laat gebruikers een ‘Speed Offset’ instellen, waardoor het voertuig de aangegeven snelheidslimieten met een door de bestuurder bepaalde marge kan overschrijden. In de handleiding van Tesla staat evenwel dat men niet uitsluitend op het systeem mag vertrouwen en dat men “met een veilige snelheid moeten rijden op basis van het verkeer en de wegomstandigheden”. De TRV meent desondanks dat er sprake is van een vrijbrief om “wettelijke snelheidslimieten te overschrijden”, en: “het toestaan dat geautomatiseerde systemen stelselmatig de limieten overschrijden, betekent een dreigende ondermijning van zowel het juridische kader als de verwachte veiligheidsvoordelen van voertuigautomatisering”. De dienst riep daarom op om de functie te verwijderen. “Indien dit niet gebeurt, beveelt de Zweedse Transportadministratie aan dat het TCMV tegen de voorgestelde invoering stemt”.
De Zweedse Transportagentschap (STA), de nationale typegoedkeuringsinstantie van het land, heeft zorgen geuit bij Tesla en de Nederlandse toezichthouder RDW, onder meer in een 2 uur durende vergadering op 4 juni. De RDW keurde het gebruik van FSD in april goed en steunt een EU-brede uitrol. Een woordvoerder van de TRV zei dat het standpunt sinds de brief van april niet is veranderd en dat het in lijn is met dat van de STA. Een woordvoerder zegt daarover: “Voor zover ik begrijp, zal de Zweedse vertegenwoordiger in het TCMV alleen vóór stemmen als de snelheidsfunctie wordt verwijderd”. De STA, die Zweden vertegenwoordigt bij het TCMV, zei dat de besprekingen binnen het EU-comité gaande zijn en dat men “de kwestie beoordeelt om tot een Zweeds standpunt te komen”.
Tesla’s FSD gebruikt camera’s en kaartgegevens om snelheidslimieten te detecteren. In de VS kan het die limieten overschrijden en biedt het verschillende rijmodi, zoals Sloth, Chill, Standard, Hurry en Mad Max. Die opties worden in Europa niet aangeboden. In plaats daarvan biedt Tesla “Contextual Max Speed”, dat zich aanpast aan de verkeersstroom, en “Speed Offset”, waarmee boven de wettelijke limiet kan worden gereden.
Ook andere Noord-Europese landen, waaronder Finland en Noorwegen, hebben zorgen geuit, al hebben Litouwen, Estland, Denemarken en België in navolging van Nederland FSD recentelijk toegestaan. Een Estse transportfunctionaris zei dat te hard rijden een zorg blijft, maar dat het land FSD heeft goedgekeurd omdat de bestuurder onder het begeleide systeem de uiteindelijke verantwoordelijkheid houdt. Estland heeft nog niet besloten hoe het zal stemmen. Een woordvoerder van de Deense wegautoriteit zei dat bestuurders bij gebruik van FSD de volledige verantwoordelijkheid dragen, inclusief het naleven van snelheidslimieten. Voorwaarde voor EU-goedkeuring is een gekwalificeerde meerderheid van 15 van de 27 lidstaten die samen minstens 65 procent van de bevolking vertegenwoordigen.
Als het wordt afgewezen, vervalt de voorlopige Nederlandse goedkeuring na 6 maanden en worden nationale goedkeuringen die daarop zijn gebaseerd eveneens ingetrokken, aldus de Deense wegautoriteit.
Reactie van de RDW
Tesla heeft de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) niet misleid met de data voor zelfstandig rijdende auto’s. Dat laat het zelfstandige bestuursorgaan van de Nederlandse overheid in een reactie weten. De RDW bevestigt door Tesla aangeleverde data te hebben gebruikt, maar er zijn ook eigen tests gedaan. Naar eigen zeggen is er op die manier objectieve informatie verzameld.