Autointernationaal.nl publiceerde afgelopen juni een artikel met de titel ‘Cocktail van fouten: Citroën C4 Cactus’. Aanleiding waren de tegenvallende verkopen. In 3 jaar tijd wist Citroën slechts 250.000 exemplaren van de C4 Cactus te slijten. Dat is teleurstellend weinig voor een betaalbaar volumemodel. Renault verkocht alleen al vorig jaar 215.000 exemplaren van de Captur. En bij de eigen, derde generatie C3 stond de afzetteller na ruim een half jaar al op 130.000 klanten. In het artikel viel te lezen dat Citroën met een ingrijpende facelift het tij zou willen proberen te keren.
Die facelift is er nu, maar eerst nog even een korte samenvatting van de oorzaken van het tegenvallende verkoopresultaat van de C4 Cactus. Het komt er op neer dat Citroën tijdens de ontwikkelingsfase fout op fout heeft gestapeld. Elke miskleun afzonderlijk was voldoende om een deel van de potentiële klantenkring van zich te vervreemden. De cocktail van deze mislukkingen kon alleen maar explosief zijn.
Om te beginnen had (en heeft) de C4 Cactus geen duidelijke positionering in óf het B segment óf het C segment. Dat is nooit een goede zaak voor een model dat compleet nieuw is, geen voorganger heeft en zich dus moet bewijzen op de markt. Met een lengte van 4,16 meter valt de C4 Cactus precies tussen het B en C segment in. Dit maakt hem in de stad net even minder handzaam dan modellen die dicht bij de 4 meter grens blijven. Tegelijkertijd is met name het ruimteaanbod achterin onvoldoende om een alternatief te kunnen zijn voor dé referentie in het C segment, de Volkswagen Golf.
Ook het uiterlijk van de C4 Cactus leverde meer vragen dan antwoorden op. De Citroën heeft de uitstraling van een vechter dankzij royale plastic carrosseriebescherming. De verwachting wordt gewekt dat het een heuse SUV is, maar met 1,49 meter is hij lager dan bijvoorbeeld de Fiat Tipo of Nissan Pulsar en even hoog als de Opel Astra. Dat is overduidelijk een handicap voor klanten die graag een hoog geplaatste stoel hebben om makkelijk in/uit te kunnen stappen en om goed zicht te hebben op de rest van het verkeer. Die kopersgroep laat de C4 Cactus links liggen en doet in plaats daarvan liever zaken met Peugeot (2008) of Renault (Captur). Of, indien zij een ‘volwassen’ ruimteaanbod voor hun achterpassagiers zochten, een Volkswagen Golf.
Een andere handicap was vanaf het begin zijn naam Cactus. Die typeaanduiding was namelijk overgenomen van een conceptstudie uit 2007. Dat was een typische budgetauto: Spartaans, maar niet zonder charme en daarmee een perfecte, moderne interpretatie van de legendarische 2CV. Die Cactus was in zekere zin de ‘anti-Logan’: het Franse antwoord op de Roemeense discount gezinswagen. De C4 Cactus zit echter heel anders in elkaar. Platformtechnisch (en ook qua productielocatie in het Spaanse Villaverde) is hij het nauwst verwant aan de C-Elysée en de Peugeot 301; een sedanduo op basis van de Peugeot 208. De C4 Cactus was weliswaar ontworpen om een zo efficiënt mogelijke productie mogelijk te maken (bijvoorbeeld door het keuzegamma beperkt te houden), maar dat is iets anders dan een budgetauto. Met name in Frankrijk zorgde de prijsstelling (op Peugeot 2008 en Renault Captur niveau) dan ook voor een koude douche. Met een positionering als minimalistische, maar leuke auto is op zich helemaal niks mis, maar dan moet er wel sprake zijn van tarieven die door de consument als ‘logisch’ worden ervaren. En dat is bij de C4 Cactus niet het geval. Die opereert zoals gezegd in hetzelfde prijsveld als de 2008 en Captur. En ook niet onbelangrijk: de Citroën is duizenden euro’s duurder dan de Dacia Sandero (Stepway). De autoconsument vindt dit verwarrend.
Derde handicap van de C4 Cactus waren de slecht onderbouwde ontwerpkeuzes, te beginnen met de beroemde (of inmiddels beruchte) Airbumps. Dit sleutelelement van de C4 Cactus vinden veel autokopers onelegant en te groot. Bij de C3 zijn de Airbumps optioneel en daar geven veel klanten de voorkeur aan een exemplaar zónder stootkussens. De meerwaarde van het bolletjesplastic is dus beperkt. En aangezien niets zo goedkoop is als gewoon, kaal plaatstaal, kan je dus gerust spreken van ‘wedden op het verkeerde paard’. Citroën had zijn geld beter in andere innovaties kunnen steken. Maar de grootste fout beging Citroën met de achterportieren van de C4 Cactus, waar de ramen niet op een normale manier, maar enkel in een klapstand open kunnen. Bij een model als de C1 valt daar mee te leven, maar niet bij een auto die zich tussen het B en C segment bevindt. Zelfs Dacia maakt het niet zó bont. Voor veel autoconsumenten was dit, in formatietermen gesproken, een breekpunt. Hetzelfde geldt voor de aanvankelijk slechts in één deel neerklapbare achterbank. Retro is prima, maar de klant heeft geen zin om qua gebruiksgemak terug in de tijd te gaan.
De C4 Cactus is nu gewoon leverbaar met een deelbare achterbankleuning en in het kader van de facelift verdwijnen nu de Airbumps. In plaats daarvan krijgt de Citroën net als zijn grote broer C5 Aircross, waarvan de verkoop volgend jaar start, stootkussens bij de dorpels. Nieuwe, brede in de klep doorlopende LED achterlichtunits nemen de plaats in van de goedkoop ogende, zwarte kunststof plaat op de achterklep. Aan de voorzijde is tussen de dagverlichting een chroomkleurig element geplaatst, waarin het merklogo is verwerkt.
Ook aan de voorzijde vinden we voortaan minder goedkoop zwart kunststof. De vernieuwde C4 Cactus is voorzien van hertekende koplampen, die nu simpelweg omringd worden door de kleur van de carrosserie. Daarnaast zijn de bumpers aangepast en is het ‘tweekleurige idee’ van de carrosserie grotendeels verdwenen. De C4 Cactus ziet er daardoor meer volwassenen uit, maar is ook een tikkeltje conventioneler geworden. Hem flink laten opvallen zul je nu moeten doen met kleuren. Citroën levert 31 verschillende combinaties met 9 verschillende tinten voor de carrosserie.
Vóór de facelift was niet duidelijk of de C4 Cactus in het B of C segment thuishoorde. Citroën zet het model nu iets hoger in de markt. Daarmee is de C4 Cactus beter in staat om het gat in het gamma op te vullen als de gewone C4 volgend jaar uit productie gaat (er is geen directe opvolger voor deze hatchback gepland). In het kader van de upgrade legt Citroën een sterker accent op comfort. Dat doet het Franse merk door het model voortaan te gaan leveren met het zogeheten Progressive Hydraulic Cushions veersysteem. Concreet betekent dit dat er 2 hydraulische stops aan de schokdemper zijn toegevoegd: eentje voor de ingaande slag en de ander voor de uitgaande demping. De C4 Cactus moet daardoor fors comfortabeler worden en bijna weer gaan rijden als een ‘echte’ Citroën. Anders gezegd: de klant zo weer ouderwets moeten kunnen zweven.
Ook is de C4 Cactus de eerste Citroën die leverbaar wordt met de boterzachte Advanced Comfort Seats. Ze moeten de ideale zithouding bieden achter het stuur. Dat is niet onbelangrijk, want de stoelen/bank van de uitgaande C4 Cactus kreeg nog wel eens kritiek te verduren omdat deze te weinig comfort zouden bieden. Tevens past de fabrikant meer geluidsisolerende materialen toe én wordt rondom dikker glas gemonteerd om meer ongewenste geluiden buiten het interieur te houden. Citroën gaat de vernieuwde C4 Cactus leveren met 12 assistentiesystemen, zoals Active City Brake, verkeersbordherkenning, Coffee Break Alert, Lane Departure Warning, Blind Spot Monitoring, Driver Attention Alert, Park Assist, bochtverlichting, een achteruitrijdcamera, Keyless Acces en Grip Control.
Het motorengamma van de C4 Cactus wordt door Citroën uitgebreid met de 130 pk sterke PureTech 1,2 liter 3 cilinder turbobenzinemotor. Die is gekoppeld aan een handgeschakelde 6-bak. De 110 pk versie heeft een versnelling minder, maar kan tegen meerprijs gecombineerd worden met een 6-traps automaat. De instapper blijft de atmosferische 1.2 PureTech met 82 pk. Die is er alleen met een handgeschakelde 5-bak. Dieselen kan wederom in de 100 pk sterke BlueHDi 100, die gekoppeld is aan de in de vorige zin genoemde handbak. Nieuw voor de C4 Cactus is de 120 pk sterke variant van de oliegestookte 1,6 liter motor die tegen meerprijs aan de 6-traps automaat kan worden gekoppeld.
Vanaf het eerste kwartaal van volgend jaar staat de ingrijpend vernieuwde C4 Cactus in de Nederlandse showrooms. Citroën denkt te kunnen scoren bij klanten die op zich wel geporteerd zijn van een cross-over (het segment groeide de afgelopen jaren met 700 procent), maar die moeite hebben met de vaak stugge vering. Veel fabrikanten proberen de wegligging van een auto met hoge bodemspeling in het gareel te houden (en om te zorgen dat de cross-over niet het gevoel geeft dat hij omkukelt in bochten) door er stugge dempers in de monteren. Dat maakt de vering inderdaad ‘sportief’ maar ook vele malen oncomfortabeler dan je op basis van de carrosserievorm zou verwachten. Citroën is van plan haar klanten wél in de watten te leggen. Door absoluut niet te pretentie te hebben dat de C4 Cactus een sportieve cross-over is, maar door het model als ‘ultra comfortabel’ te herpositioneren.
Zijn daarmee alle verkoopproblemen opgelost? Nee, want de vermaledijde klapraampjes achter zijn gebleven. Evenals de beperkte ruimte achterin. Verder heeft zich inmiddels een nieuw probleem aangediend: de C3 Aircross. De ‘cóhabitation’ met dit model gaat voor de C4 Cactus heel lastig worden. De C3 Aircross biedt namelijk wél de felbegeerde hoge zitpositie. Niet op een truttige MPV manier, maar als stoere SUV voor in & om de stad, inclusief vechttenue, royale carrosseriebescherming en dakdragers! Citroën zegt dat de C3 Aircross primair bestemd is om de Captur en 2008 te gaan beconcurreren, maar is toch bevreesd dat deze nieuweling aan de C4 Cactus de genadeklap kan uitdelen. De C3 Aircross is namelijk vrijwel even groot, heeft een veel betere moduleerbaarheid en is, bij gelijke uitrusting, niet of nauwelijks duurder.
De C4 Cactus wordt theoretisch een uitvlucht geboden door het model hoger te positioneren, maar als je segmenttechnisch voor een dubbeltje geboren bent, dan kan je nooit een kwartje worden. Het is dus wachten op de nieuwe generatie. Citroën merkchef Linda Jackson (zie 3e en 6e foto) bevestigt dat de tweede editie van de C4 Cactus aanzienlijk zal groeien. Met een grotere maatvoering wil het Franse merk de C4 Cactus een klasse hoger gaan herpositioneren, in het C segment. Daar waar nu nog de gewone C4 tevergeefs de honneurs probeert waar te nemen. De opvolger verliest mogelijk zijn typeaanduiding ‘Cactus’. Citroën lijkt elke herinnering aan de verkoopflop te willen wissen. De Cactus formule heeft duidelijk niet gewerkt. Het model is een grote mislukking gebleken. Met de C4 Cactus wilde de marketingafdeling van het Franse merk een model creëren “dat nergens op lijkt”. Dat is gelukt. Te goed gelukt. Te veel potentiële klanten vinden de C4 Cactus nergens op lijken.
Citroën kan beter met een schone lei beginnen en het veel modernere EMP2 platform van de Peugeot 308 als uitgangspunt nemen. Bouw op die basis een Frans antwoord op de Audi Q2. Dan mag de 110 pk sterke PureTech uitvoering gerust 25 mille kosten. Maar vergeet zo snel mogelijk de huidige C4 Cactus met zijn besmette verleden en al zijn handicaps. Citroën kan op deze manier creëren waar de autoconsument het meest behoefte aan heeft: een logisch modellengamma: de C1 vanaf 11 mille, de C3 vanaf 15 mille, de C3 Aircross vanaf 20 mille, de nieuwe C4 vanaf 25 mille en de eind 2018 te introduceren C5 Aircross vanaf 31 mille. Dat is een sterke ruggengraat voor een Europees volumemerk.
