Dit is de toekomst van Fiat: test elektrische 500

0

Waarom de korte test?

Sinds 5 jaar verkoopt Fiat in de Amerikaanse staten Californië en Oregon de 500e. Met frisse tegenzin, want op elk exemplaar dat over de toonbank gaat, wordt 12.000 euro verlies geleden. Dat verklaart (mede) waarom de 500e in Nederland niet verkocht wordt, althans niet door Fiat zelf. Via grijze import worden er echter volop (tweedehands) exemplaren aangeboden. Autointernationaal.nl plaatst zichzelf achter het stuur van zo’n 500e om een antwoord te krijgen op de vraag of Fiat een geweldige marktkans laat liggen.

Wat voor auto is het?

De Fiat 500e wordt gebouwd in de Toluca fabriek in Mexico, op dezelfde productielijn als de conventioneel aangedreven exemplaren die voor verkoop op de Noord Amerikaanse markt bestemd zijn. Hij ziet er, op wat kleine styling aanpassingen na, uit als een gewone 500, maar onder de carrosserie zul je niet vinden veel dat doet denken aan de Fiat zoals wij die hier in Europa kennen. En de subtiele optische nuanceverschillen zorgen er voor dat de elektrische versie, op de Abarth interpretatie na, de lekkerst ogende 500 is.

Om toegang tot de Californische automarkt te krijgen, moeten fabrikanten een elektrisch model in hun gamma hebben. Fiat heeft daarom een 100 procent emissieloze versie van zijn retro look stadsauto ontwikkeld. Die werd eind 2012 voorgesteld en is nu 5 jaar te koop. Maar het Italiaanse merk heeft geen enkele behoefte om de 500e ook op andere (Europese) markten te verkopen. De elektrische Fiat is namelijk niet rendabel. Voormalig FCA baas Sergio Marchionne vertelde in 2014 aan persbureau Reuters: “Koop alsjeblieft geen elektrische Fiat 500! Elk verkocht model kost mij 14.000 dollar”.

Bij deze op het hoofdkantoor van FCA onbeminde ‘Cinquecento’ is de brandstoftank vervangen door een 24 kWh accu en de 135 pk sterke 1,4 liter turbobenzine krachtbron van de Amerikaanse 500 ingeruild voor een 112 pk sterke elektromotor. Het ligt misschien voor de hand dat Fiat er zich bij deze ongeliefde benjamin (een zogeheten ‘compliance’ auto, bedoeld om het autoconcern de laten voldoen aan de Amerikaanse emissie-eisen) met een jantje van Leiden van af heeft gemaakt en de weg van de minste weerstand heeft gevolgd. Maar gelukkig is dat niet het geval: de 500e is allesbehalve een slecht product.

Op het eerste gezicht is het niet eenvoudig om een elektrische 500 te onderscheiden van een model met verbrandingsmotor. Het grootste verschil zit hem in de bumpers (die de lengte van de Fiat met 7 cm vergroten tot in totaal 3,62 meter) en de typelogo’s. De voorspoiler, de achterspoiler en de 15-inch lichtmetalen velgen zorgen voor een lichte verbetering van de luchtweerstand coëfficiënt van 0,359 naar 0,311. De integratie van de batterijen onder de vloer van de 500, midscheeps achter, vereiste een compleet herontwerp van de onderkant en van de wielophanging. De elektrische Fiat heeft daardoor een iets kleinere spoorbreedte en is 1 cm hoger ondanks een verlaagde bodemvrijheid van 3,5 cm.

Vanaf de eerste kennismakingsseconde lijkt de 500e erg eenvoudig uitgevoerd, maar dat kan ook duiden op doordachtheid. De elektrische Fiat heeft een digitaal instrumentarium en produceert een beschaafd ‘pling’ geluid wanneer de sleutel wordt gedraaid. Daarmee geeft hij aan dat hij klaar is om te rijden. De selectie pook voor de transmissie is vervangen door 4 toetsen. Met een druk op ‘D’ ben ja daar slechts óón stap van verwijderd. De elektrische 500 die nu tweedehands te koop is in Europa is een krachtig model met originele Samsung vloeistof gekoelde lithium/ion batterijen zoals die van de pre facelift BMW i3. Daar zit een fabrieksgarantie van 8 jaar op.

Is het wat?

De interieurruimte van de 500e is vergelijkbaar met die van de reguliere versies van de kleine Fiat, maar de gewijzigde kofferbodem verlaagt het laadvolume met 56 liter. Voor een stadsauto is dat geen onoverkomelijk bezwaar. Bovendien vergemakkelijkt de hogere vloer (die nauw aansluit op de til drempel) het laden en is het mogelijk om een quasi vlakke laadbodem te vormen door de achterbank leuning om te klappen. De dubbele bodem maakt het tevens mogelijk om de laadkabels discreet op te slaan.

Het interieur van de 500 is ook bij de elektrische versie tijdloos en heeft een hoge aaibaarheidsfactor, ondanks dat de kwaliteit van de gebruikte kunststoffen en hun afwerking te wensen overlaat. De standaarduitrusting van de Fiat omvat een bekleding in leder / stof (of eigenlijk: skai / stof), verwarmde voorstoelen (maar de verwarming lijkt niet het meest effectief), automatische airconditioning, en een binnenspiegel met automatische antiverblinding functie, een DAB+ autoradio met Bluetooth en zelfs een TomTom navigatiesysteem. Verder zijn er in de 500e talrijke aansluitmogelijkheden (USB , AUX en 12V).

Helaas is de zenderontvangst van de radio niet optimaal en de multimediaoplossing in mijn testauto uit 2015 herinnerde mij aan auto’s van 20 tot 30 jaar geleden. Probeer er gewoon het beste van de maken door je telefoon aan te sluiten via een kabel. Exemplaren vanaf 2017 hebben dezelfde facelift gekregen als de andere 500 modellen. Dit betekent een veel moderner multimediasysteem.

Het volledig digitale kleurinstrumentarium is zowel volledig als goed leesbaar. Specifiek kenmerk van de 500e is een lichtindicator op de bovenkant van het dashboard om het niveau van de lading via de voorruit te communiceren. Een telefoon app is beschikbaar in de Verenigde Staten, maar is nog niet functioneel op geïmporteerde modellen. Dat de datumnotatie in het instrumentenscherm ‘maand / dag / jaar’ weergeeft, is geen ramp maar slechts een klassiek idiosyncratisch Amerikaans kenmerk.

Helaas heeft de 500e dezelfde beroerde zitpositie als de reguliere versies van de kleine Fiat. Het duurt daardoor niet lang totdat je last krijgt van je rug. Dit is dus geen echte auto voor lange afstanden, met andere woorden.

Ondanks de afwezigheid van de 1,4 liter 4 cilinder turbobenzinemotor, een brandstoftank en een automatische versnellingsbak, weegt de elektrische Fiat 240 kg meer dan de gewone 500. Hij laat de weegschaalnaald uitslaan naar 1.352 kg. Dit aanzienlijke overgewicht wordt gecompenseerd door een veel lager zwaartepunt en een betere gewichtsverdeling met 43 procent van de kilo’s op de achterwielen tegenover 36 procent bij de versie met een verbrandingsmotor. De door Bosch gefabriceerde elektromotor ontwikkelt naast 112 pk een maximum koppel van 203 Nm. Daarmee kan de 500e in 9 seconden naar 100 km/u accelereren. In de praktijk betekent dit dat je met een wakkere rechtervoet als eerste weg bent bij het stoplicht. Wees er alleen wel op bedacht dat de grip op een natte ondergrond niet optimaal is.

Het display van de tweedehands testauto geeft 90 procent van de maximale accucapaciteit aan. Dit betekent 10 procent minder dan de originele reikwijdte van 176 kilometer (161 kilometer met ingeschakelde airconditioning). Het duurt niet lang voordat het getal zich aanpast rond de 130 kilometer. Dat lijkt een veel meer realistische actieradius. Als de D modus is ingeschakeld, versnelt de Fiat geruisloos. In tegenstelling tot de 500 met een verbrandingsmotor kent de stuurbekrachtiging geen City stand. Dat komt de consistentie van de installatie ten goede. Rond de middenstand is de besturing wat vaag, maar dat verstoort de koers niet. Bij elk groen stoplicht schiet spirituele opvolger van de Topolino als een muis met een zeer licht sissend geluid vooruit.

De tussen acceleratie van 60 en 90 km/u is indrukwekkend. Het zorgt voor een glimlach op het gezicht van elke bestuurder en verrast de andere automobilisten. De motorrem is niet instelbaar en is vergelijkbaar met die van een gewone 500, maar de 4 schijfremmen zorgen voor een geruststellende vertraging ondanks het forse gewicht van deze ‘baby Fiat’. De elektrische versie van de 500 rolt merkbaar minder om zijn lengteas. Ook zijn de carrosseriebewegingen bij het remmen of accelereren minder sterk. Al met al is het weggedrag van de elektrische versie dus veel stabieler. Het comfortniveau is, op de matige zitpositie na, verrassend goed, want zowel geluid als trillingen zijn in de praktijk afwezig.

Het aangename weggedrag wordt goed onder controle gehouden door het ESP systeem. Een korte tour op de snelweg stelde mij in staat om snel de maximale snelheid van 140 km/u te bereiken. Op dit tempo is de Italiaan mooi stabiel en vooral erg stil. De vering filtert oneffenheden in het wegdek beter weg dan de gewone 500. Tegelijkertijd doen de strakke rijeigenschappen weinig onder voor die van de strakke en erg hard geveerde Abarth versie. Maar wees er bedacht op dat je als gevolg van de verlaagde bodemvrijheid waakzaam moet zijn bij het naderen van verkeersdrempels. Daar schuurt de 500e even gretig tegenaan als een Ferrari. Toch is de 500e perfect voor stadsritten. De compacte afmetingen maken de Fiat tot een genot om te parkeren en de overzichtelijkheid van de kleine Italiaan is uitstekend.

Na een testrit van 72 km gaf het instrumentarium aan dat er nog 59 km bereik over was, wat een totale actieradius van 131 km betekent. Een zeer eervol resultaat wetende dat ik de 500e goed de sporen heb gegeven en dat de airconditioning wegens de zomerhitte continu was ingeschakeld. Opladen kan via een standaard 220V stopcontact en vereist dan minder dan 8 uur. Bij een terminal van 7 kW wordt deze tijd gehalveerd, maar het is niet mogelijk om sneller op te laden. De Fiat 500e gebruikt een Type 1 stekker (net zoals de Renault Kangoo ZE van de eerste generatie) maar kan worden opgeladen bij Type 2 poorten met een door de tussenhandel geleverde adapter.

80%
80%
Awesome

De tweedehands testauto uit 2015 met 25.000 km op de teller wordt verkocht voor 19.900 euro (inclusief batterij uiteraard), maar je hebt ook goedkopere exemplaren met meer kilometers. Een zeer jong gebruikte 500e is niet veel duurder dan een Smart Fortwo Electric Drive (27 mille), maar die is veel minder praktisch en heeft in de praktijk een kortere actieradius. De Citroën C-Zero en de Peugeot Ion zijn met een prijskaartje van ruim 22.000 euro fors goedkoper, maar dan krijg je een allesbehalve trendy (elektrische) stadauto. Eerder een soort veredelde Brommobiel.

Nieuw kost de Fiat in de Verenigde Staten 33.000 dollar, wat voor Nederland circa 38.500 euro zou betekenen. Voor dit bedrag kan je bij Abarth een heel dikke 595 kopen: een model die in de stad niet perse elke stoplichtsprint zal winnen, zeker een grotere actieradius heeft, maar veel duurder in het gebruik is. Toch is er, als je 38.500 euro te besteden hebt, veel voor te zeggen om nog even iets dieper in de buidel te tasten en voor de BMW i3 te gaan. Dat is een in alle opzichten betere elektrische auto en amper minder wendbaar.

Betekent dit dan toch dat de 500e in zijn huidige vorm onverkoopbaar is in Europa? Ja en nee. Nee, omdat het in de kern een degelijk en doordacht ontwerp is. De elektrische versie rijdt in diverse opzichten beter dan de gewone 500 en dat mag wat kosten. En ja, omdat de elektrische Fiat eigenlijk niet meer zou mogen kosten dan 34.500 euro. Met een dergelijk tarief blijft de 500e op respectabele afstand van de genoemde BMW i3 (40.434 euro) en de Volkswagen e-Golf (39.670 euro). De Fiat zou dan niet goedkoper zijn dan de Hyundai Ioniq Electric, maar dat is niet erg want dat is een auto zonder kraak noch smaak.

Maar betekent dit dat FCA dan nog meer verlies zou moeten lijden op elk exemplaar dan de eerder genoemde 12.000 euro? Nee, want als topman Marchionne tijdig de doorbraak van de elektrische auto in West Europa (en Aziatische landen als China en Japan) had voorzien, dan had hij de productie grootser op kunnen zetten en had hij kunnen profiteren van schaalvoordelen waar hij op concernniveau zo hard naar op zoek was. Dit illustreert dat Marchionne, anders dan wat andere automedia beweren, absoluut geen visionair was maar qua modelpolitiek veel blunders heeft begaan. Wat hem in aanmerking doet komen voor een standbeeld is het feit dat hij een uitstekende dealmaker was (eerst bij het afkopen de overnameverplichting van General Motors en later bij de acquisitie van Chrysler). Maar dat is iets heel anders dan een visionair.

In elektrische uitvoering is de aaibaarheid van de 500 zo mogelijk nog groter dan bij de reguliere versies. Hij is geruisloos, levendig, efficiënt, zuinig, een uitstekende stadsauto aantrekkelijk en innovatief. Kortom, allemaal eigenschappen die prima passen bij een Italiaanse auto. Zelfs met 25.000 km op de klok was de testauto verrassend en aangenaam. Waar wacht Fiat nog op bij de officiële verkoop op onze markt?

Autointernationaal.nl geeft de 500e daarom een rapportcijfer 8. Deels omdat de Fiat zoals gezegd ook na 5 jaar nog steeds een uitstekende elektrische stadsauto is en deels om de importeur wakker te schudden: Fiat lijkt zich niet bewust te zijn van de enorme kans die zij laat liggen door de 500e niet officieel via haar eigen kanaal te verkopen. Dat er daarop geld wordt toegelegd, vindt Autointernationaal.nl geen argument: Tesla lijdt óók verlies op haar elektrische auto's (11 mille) maar heeft een uitstekend imago.

En juist die factor lijkt de Nederlandse Fiat importeur over het hoofd te zien: het merk heeft momenteel een belabberd imago, deels door slechte scores in klanttevredenheid onderzoeken en deels door onvoldoende investeringen in nieuwe modellen. Hoe dacht Fiat dit op te lossen?

Met de reïncarnatie van de 124 Spider? Laat me niet lachen. Deze bastaard sportwagen verkoopt factor 3 slechter dan de Mazda MX-5. De poging om met de Tipo Business Lusso een rol van betekenis te gaan spelen op de zakelijke markt is volkomen mislukt. Maar Fiat kan juist daar scoren met de elektrische 500. Dit is de enige auto die op dit moment het merk weer trendy en begerenswaardig kan maken!

  • 8
  • User Ratings (13 Votes)
    7.7

Comments are closed.