300 pk in een compacte SUV: test Cupra Ateca vs Jaguar E-Pace

0

Als je als nieuw automerk debuteert op de overvolle automarkt, moet je zorgen dat je opvalt. Daar slaagt Cupra uitstekend in met haar versie van de Seat Ateca: een sportieve, compacte SUV met 300 pk vermogen. Creëren de Spanjaarden daarmee een nieuwe autoklasse? Bijna wel, want hij heeft weinig concurrenten. Eén van de zeldzame alternatieven is de Jaguar E-Pace P300. Daarmee gaat de Cupra Ateca nu het duel aan.

Het was te verwachten. Gezien het fenomenale succes van het SUV genre in de afgelopen jaren, was het onvermijdelijk dat (extra) sportieve versies de markt zouden betreden. Audi (RS Q3) en Mercedes (GLA 45 AMG) waren daar al heel snel mee, maar nu volgen de volumemerken van de Volkswagen Groep. Skoda gooide het daarbij over de dieselboeg met de Kodiaq RS en Seat gaat zelfs zo ver om de extra rappe Ateca te promoveren tot apart automerk onder Cupra label. Moederbedrijf Volkswagen zal op korte termijn een even krachtige versie van de T-Roc voorstellen.

Naast het feit dat de Cupra Ateca zich presenteert als de eerste echte compacte sport SUV op de markt, markeert dit model ook het debuut van een nieuw merk. Sinds vorig jaar heeft dit sportieve verlengstuk van Seat zich afgescheiden. Gebaseerd op het succes van de Leon Cupra (die ongeveer 10 procent van de verkopen van de compacte Spaanse middenklasser vertegenwoordigt), heeft de fabrikant er voor gekozen om Cupra de promoveren van de rang van een apart merk, een beetje zoals Fiat deed met Abarth. Maar volgens de marketingafdeling van Seat is er geen sprake van een nieuw premium label: Cupra’s ambitie is om adembenemende prestaties te leveren en geen luxe auto’s.

Dat is de reden waarom de Cupra Ateca geen Seat logo heeft. Alleen in de koplampen kan je het opschrift ‘Seat Lighting’ terugvinden. In het midden van de grille, op de achterklep, op de velgen en op de naaf van het stuurwiel, is het een driehoekig en koperkleurig tribal patroon dat de bekende, gestileerde ‘S’ vervangt. De kopertint is ook te vinden op de diamanten velgen, althans als je 895 euro bijbetaalt. De wielen zijn trouwens ook verkrijgbaar in andere kleuren, inclusief blauw en rood, wat doet vermoeden dat de debutant op de automarkt een wat twijfelachtige smaak heeft. Maar voor de rest ziet deze SUV er gelikt uit. De dorpels ogen agressiever, al zijn ze slechts weinig groter dan de Seat Ateca FR versie. Ondanks dat Cupra geen premiumambities heeft, is duidelijk dat er een heel andere doelgroep wordt aangesproken dan in de late jaren negentig met de gele Ibiza. Vanaf nu richt men zich op een meer volwassen en luxe cliëntèle. Een publiek dat ook meer te besteden heeft, want de Cupra Ateca kost een stevige 59.195 euro.

In de categorie van compacte SUV modellen met een vermogen van ongeveer 300 pk is het aantal alternatieven bij wijze van spreken op 1 hand te tellen. De Audi SQ2 is even sterk, maar een klasse kleiner en eerlijk gezegd te laag om een echte SUV te kunnen zijn. De Mercedes-AMG GLA 45 met zijn 381 pk leeft op een andere planeet, vooral met betrekking tot zijn tarief. De levering van de BMW X2 M35i komt pas in maart op gang en de verkoop van de nieuwe Range Rover Evoque P300 start nog later. Dan blijft er slechts één rivaal over om het op te nemen tegen de Cupra Ateca: de Jaguar E-Pace P300. De typeaanduiding geeft aan dat die ook 300 pk sterk is. De prijzen beginnen bij 85.410 euro, maar de Brit figureert in deze vergelijkingstest in een elegante verpakking, namelijk als R-Dynamic HSE (98.100 euro). Die is in ieder geval optisch in staat om te reageren op de agressiviteit van zijn uitgesproken rivaal uit Spanje.

Jaguar behoort op het gebied van sportieve en/of premium auto’s tot de gevestigde orde. Dit komt onder andere tot uiting in het feit dat er veel meer optiemogelijkheden zijn (naast de 6 uitrustingniveaus). Je kan de E-Pace echt helemaal aan jouw persoonlijke smaak aanpassen. Cupra is wat dit betreft nog een beginneling en moet met ‘weinig’ beginnen. Dat is direct duidelijk als je een blik op de accessoirelijst werpt. Verder heeft Cupra de zware last dat haar imago nog vorm moet krijgen, of in ieder geval nog moet indalen bij de autoconsument. Zeg op een verjaardagsfeestje “ik rijd Jaguar” en er zal goedkeurend worden gereageerd. Vervang die merknaam door ‘Cupra’ en je hebt vooral héél veel uit te leggen.

Gelukkig heeft Cupra zelf bekendgemaakt dat het haar roeping niet is om zichzelf te positioneren als een premium autofabrikant. Dat scheelt een hoop teleurstelling zodra je het portier opent. Want dan zie je dat de zeer sobere sfeer identiek is aan die van die andere Ateca, op een paar details na. De Alcantara bekleding en koperkleurige stuurwielnaden zijn exclusief Cupra, net zoals de kunststof stuurwielnaaf, waarvan de textuur carbon nabootst. Niet noodzakelijkerwijs succesvol. Bij het dashboard worden veel componenten (het Active Info Display digitale instrumentenpaneel en het 8,0 inch touch screen) gedeeld met de Leon. Theoretisch is de Cupra hiermee bij de tijd, maar in vergelijking met de grotere schermen van Audi of Volkswagen oogt het geheel toch wat armetierig of zelfs een beetje ouderwets. Maar de aanwezigheid van sneltoetsen aan elke kant zorgt er voor dat het touch screen in ergonomisch opzicht foutloos is. Dat wij hier aan boord zijn van een auto van de Volkswagen Groep is ook een geruststelling: de kwaliteit van de gebruikte materialen is boven elke twijfel verheven.

Aan boord van de E-Pace hebben de ontwerpers van Jaguar ten koste van alles geprobeerd om een beetje charme te bieden. De handgreep op de middentunnel herinnert aan de sportieve F-Type. En op de testauto (met de duurste R-Dynamic HSE afwerking) zien de materialen er vleiend uit: echt leder op het dashboard en ventilatieroosters waarvan de randen van metalen zijn vervaardigd. Toch zijn er helaas ook veel kunststoffen aanwezig waar je minder vrolijk van wordt, met name bij de zetels en op de middentunnel. Verder is de afwerking hier en daar nogal slordig. Ook is het interieur niet kraakvrij. Je kan het R-Dynamic HSE gebeuren laten voor wat het is en gaan voor de simpele S afwerking. Dan ben je voor 85.410 euro klaar, maar in dat geval krijg je een minder flatteuze afwerking met schuimplastic afwerking van het dashboard. En de boordcomputer van de Jaguar is niet zo gemakkelijk te hanteren als het exemplaar in de Ateca.

Dat de SUV vandaag de dag zoveel autoconsumenten harten verleidt, komt doordat het design veel aantrekkelijker is dan bij MPV modellen, zonder noemenswaardig praktische eigenschappen op te offeren. Ondanks zijn sportieve temperament biedt de Cupra Ateca logischerwijs hetzelfde ruime interieur als de Seat Ateca. Ook achterin kunnen volwassen passagiers comfortabele zitten, terwijl de voorstoelen perfect zijn ontworpen om lange snelwegritten op af te leggen. Gezien de relatief beperkte carrosserielengte (4,38 meter), is het volume van de kofferbak met 485 liter niet slecht. De Cupra Ateca biedt het plezier van een eenvoudige moduleerbaarheid. Aan de zijkanten van de kofferbak bevinden zich knoppen waarmee je de leuning van de bank plat kan leggen. En de achterklep opent standaard elektrisch met een eenvoudige beweging van de voet.

De Jaguar E-Pace oogt kleiner vanwege zijn slankere profiel, maar hij is niet minder ruim dan zijn Spaanse concurrent: Wel zullen de achterpassagiers zich eerder opgesloten voelen vanwege de smalle ramen. De E-Pace compenseert dit minpunt met een ruimere kofferbak: daar past voor 577 liter aan bagage in. Dat is knap, want de Jaguar is nauwelijks langer (4,40 meter). Wat het meubilair betreft, heeft de reiscomfort in de E-Pace echter te lijden onder de voorstoelen waarvan de rugleuning geen steun in het midden van de rug geeft, wat op lange reizen pijn kan veroorzaken.

Op basis van de kenmerken van de Cupra Ateca zou men de conclusie kunnen trekken dat in het vooronder de motor van de meest sportieve Leon zit. Deze 4 cilinder benzine-unit van 2,0 liter en 300 pk behoort inderdaad tot de EA888-familie, maar er zijn een paar subtiele verschillen. De ingenieurs van Volkswagen Groep hebben niet alleen een parktikelfilter op het blok gemonteerd. Dit reinigingsysteem maakt het mogelijk om af te zien van de dubbele injectie (de 2,0 liter heeft alleen directe inspuiting), dus wat men onder de motorkap aantreft, lijkt dus meer op een evolutie van de 245 pk sterke motor van de Golf GTI, maar dan uitgerust met specifieke zuigers. Dat verlaagt in vergelijking met de Leon de maximale trekkracht maar zorgt voor een snellere respons op gaspedaalcommando’s. De Cupra Ateca is zwaarder dan een Leon ST 4Drive (1540 kg, oftewel ongeveer 60 kg meer), dus de SUV biedt logischerwijs minder levendigheid. Vooral tijdens plotselinge veranderingen van tempo (bij tussenacceleraties bijvoorbeeld), waarbij de 7-traps automatische transmissie met dubbele koppeling (een handbak is niet leverbaar) enige tijd nodig heeft voordat er teruggeschakeld wordt. Het bederft de pret evenwel niet. De Ateca Cupra heeft een bruisend karakter. De afstemming op de DSG automaat is prima en je kan zelf kiezen wat voor schakelgedrag je wil: soepel in Drive of assertief in Sport modus. Er is geen echte Eco stand, maar het is mogelijk om er één te configureren via de modus ‘Individual’ waarmee je zelf de parameters kan samenstellen. Het is dan mogelijk om het benzineverbruik beperkt te houden tot ongeveer 8,5 liter per 100 km; opmerkelijk weinig voor een auto van dit kaliber. Maar zonder zijden rechtervoet wordt het al snel 10 liter en een dynamische rij stijl zal het gemiddelde richting de 14 liter opjagen. Waarden waarvan ik denk dat ze nog altijd redelijk zijn.

Jaguar koos er ook voor om een 4 cilinder onder de motorkap van de E-Pace te installeren. In dit geval is het een blok van de Ingenium familie, dat 3 jaar geleden debuteerde in de sedan XE. Deze krachtbron lijkt qua constructie (continu variabele kleptiming van Schaeffler) op de MultiAir motoren van Fiat Chrysler Automobiles. Het doel is om het verbruik bij elke rij fase (zowel in de stad als op de snelweg) te verminderen. Helaas wordt dat doel niet bereikt. Het is mij nooit gelukt om met de E-Pace onder de 9,5 liter per 100 km uit te komen, zelfs niet met een beheerste rechtervoet. De fout ligt vooral bij het olifantengewicht van deze SUV van Jaguar, die de weegschaalnaald doet uitslaan naar 1.894 kg! Dit heeft natuurlijk ook invloed op de prestaties: accelereren naar 100 km/u neemt 6,4 seconden in beslag, tegen 5,2 tellen voor de Cupra. Leg je de stopwatch weg en concentreer jij je op het rijden, dan zijn de verschillen minder duidelijk. De E-Pace hangt goed aan het gas. Sterker nog: de Jaguar lijkt zelfs iets sneller te reageren op de druk van de rechtervoet, maar op hoge snelheid is hij eerder buiten adem. Beter geïsoleerd dan de krachtbron van de Ateca, heeft de 4 cilinder van de Jaguar ook een minder sportieve toon. De automatische transmissie met 9 versnellingen, afkomstig van ZF, is goed gekalibreerd, zelfs als de aarzelingen iets talrijker zijn dan bij de Ateca.

Voor wat betreft het onderstel namen de technici van Seat Sport de Ateca FR basis over. Wel werden de vering en de schokdempers aangepast. Het resultaat is een uitstekend compromis tussen comfort en dynamiek. Tussen de rij modi Comfort, Sport en Cupra zijn de verschillende goed merkbaar, waarbij de laatste voor het scherpste weggedrag zorgt. In alle gevallen resulteert het in vergelijking met de Leon hogere zwaartepunt onoverkomelijk in meer uitgesproken rolneigingen. Maar die koetswerkbewegingen hebben geen invloed op de nauwkeurigheid van de rijeigenschappen. De Seat Leon Cupra staat bekend om zijn effectieve, maar niet bijzonder speelse weggedrag. De Cupra Ateca volgt dezelfde gedachte. De Spaanse hete SUV presenteert een perfect neutraal en uitgebalanceerd temperament. De besturing, een beetje te sterk bekrachtigd, is voldoende nauwkeurig, hetgeen het vertrouwen in deze auto vergroot. In bochten kan je met de achtertrein enigszins kwispelen, mits je het ESP in de Sport modus hebt gezet. De verdeling van de aandrijfkrachten van het 4-Drive systeem is duidelijker merkbaar in de Cupra modus dan in de Sport setting, die gericht is op efficiëntie. Tot slot een woord over de remmen: die zijn uitstekend. Optioneel kan je Brembo schijven krijgen (dezelfde exemplaren die Audi gebruikt voor de TT-RS), maar de bijtkracht en het uithoudingsvermogen van de standaard installatie maakt een extra investering daarin eigenlijk overbodig.

Als je van de Ateca overstapt in de E-Pace, is de extra massa onmiddellijk merkbaar. Met name tijdens het remmen. Die kenmerken zich door een zekere traagheid. Het feit dat het pedaal een dode slag in de eerste millimeters heeft, doet de zaak geen goed. Rollen om de lengteas doet de Jaguar meer dan de Cupra omdat adaptieve dempers een optie van 1.155 euro zijn (standaard op de Ateca). Los hiervan gedraag de vering zich nogal onrustig en oneffenheden in het wegdek worden nadrukkelijk doorgegeven aan de cockpit. Daardoor is het lastig om in bochten het tempo net zo hoog te houden als in de Spanjaard. Minder sensatie dus en zelfs minder comfort, omdat de bewegingen van de grote 20 inch wielen onvoldoende worden gedempt, wat onrust veroorzaakt. Vervelen doe jij je echter niet aan boord van de Jaguar. Ten eerste komt dat door de besturing, die sommigen te licht zullen vinden, maar die vloeiend en nauwkeurig is. Een typisch Jaguar gevoel zeg maar. Ook verdeelt het differentieel van GKN het motorkoppel tussen beide achterwielen. Dat vergroot de levendigheid van de E-Pace en geeft aan zijn kontpartij een gezonde beweeglijkheid. Dat biedt veel plezier, ook al zijn de bochtsnelheden zoals gezegd veel minder hoog dan bij de formidabele Ateca.

Conclusie

Niet alleen is het rijden in beide sportieve SUV modellen, er zijn ook grote verschillen tussen de Cupra Ateca en de Jaguar E-Pace qua prijs. In het geval van de testauto’s gaat het om een gat van bijna 39 mille, exclusief opties. Van dit bedrag kan je er een leuke (andere sportieve) auto bij kopen. Zelfs voor hete hatchback begrippen is de Spanjaard niet duur. Voor de Honda Civic Type R betaal je immers globaal hetzelfde en de Hyundai i30 N Fastback zal maar weinig goedkoper worden. Je kan het prijsverschil tussen beide testauto’s natuurlijk kleiner maken door bij de Jaguar voor een eenvoudiger uitrustingniveau te kiezen, maar dan zal je het ook moeten doen zonder lekkernijen als een digitaal instrumentarium, een 360 graden camera, een elektrische achterklep en sleutelloze toegang. En ook dan heb je voor de hete Britse SUV een groter budget nodig dan voor de Cupra.

Het is duidelijk dat de Ateca het qua prijs / prestatieverhouding, efficiëntie, veelzijdigheid en prestaties duidelijk wint van de E-Pace. Maar je krijgt dan ook een personage dat dicht bij dat van Seat en diens Leon staat. Het gaat weliswaar om een intelligente basis, maar het voorziet Cupra niet direct van karakter. En dat is toch wel belangrijk voor een merk in wording. De Jaguar E-Pace heeft vaak het nakijken, maar verleidt met een zekere charme. De afwerking is niet foutloos, maar de luxueuze materialen op de geteste chique HSE R-Dynamic versie maken indruk. De E-Pace P300 is minder sportief, maar best plezierig om in te rijden. En met zijn superieure stijl plus idem merkimago kan hij jou het kolossale prijsverschil wellicht doen accepteren. Kortom, de Jaguar is meer een luxe SUV met een krachtige motor dan een echt sportmodel. Een andere filosofie die ervoor zorgt dat deze 2 modellen niet dezelfde klanten aanspreken. Het is verheugend om een dergelijke diversiteit in dit opkomende segment te zien.

Comments are closed.