Autoconcern Daimler moet nog eens 170.000 oudere diesels van het merk Mercedes-Benz terugroepen omdat er volgens de Duitse verkeersdienst KBA (Kraftfahrt Bundes Amt) geavanceerde sjoemel software in zit. Het gaat om Euro5 diesels van de A, B, C, E en S klasse. Daarvan rijden er 60.000 exemplaren in Duitsland zelf rond. De betrokken auto’s zijn van vóór bouwjaar 2015. Pikant, want in september kwam het dieselschandaal in de openbaarheid.
Het KBA, de Duitse evenknie van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW), heeft vorig jaar al het terugroepen van het SUV model GLK (zie tweede foto) van Mercedes-Benz bevolen. Die order is nu, zoals al werd verwacht, uitgebreid naar een reeks andere oudere modellen van het merk. Het KBA stelt dat de in de voertuigen toegepaste techniek als illegaal beschouwd moet worden. Daimler zegt op haar beurt dat het alle medewerking verleent aan de verkeersdienst en zal voldoen aan het terugroepbevel. Tegelijk blijft het autoconcern ontkennen dat er sprake is geweest van illegale software of sjoemel technologie.
Nederlandse dagvaarding
Daimler wordt voor de Amsterdamse rechter gedaagd wegens het gebruik van de sjoemel software. Daardoor zou het autoconcern verhullen dat ook de nieuwste dieselmodellen bij lange na niet voldoen aan de Europese regelgeving. Dat stelt de Nederlandse stichting Diesel Emissions Justice Foundation (DEJF), die de Duitse autofabrikant dagvaardt namens autoconsumenten in Europa. In eerste instantie wordt ook de Nederlandse importeur en 21 dealermaatschappijen gedagvaard. Nederland is de enige lidstaat van de Europese Unie die dergelijke massaclaims mogelijk maakt via de Wamca, de nieuwe massaschade wet. In maart daagde de stichting ook al Volkswagen voor de rechter.
Volgens de DEJF gebruikt Daimler “illegale manipulatie-instrumenten” in nagenoeg haar hele dieselvloot. Het zou gaan om motoren die vallen onder de emissiestandaard Euro6 (de nieuwste exemplaren met de minst schadelijke uitstoot) en diens voorganger Euro 5. Het KBA stelde eerder al dergelijke manipulatie-instrumenten vast bij oudere modellen van Mercedes-Benz (zie eerste alinea). De autofabrikant kreeg vorig jaar daarvoor van de Duitse justitie een boete van 870 miljoen euro. In de afgelopen tijd zijn er in totaal 1,4 miljoen auto’s van het merk Mercedes-Benz wegens vermeend sjoemelen teruggeroepen.
De stichting heeft Daimler afgelopen maand gevraagd naar “een gezamenlijke oplossing” te zoeken voor het probleem, maar het autoconcern is niet op dat verzoek ingegaan. De fabrikant van Mercedes-Benz bevestigt dat het een brief van de stichting heeft ontvangen, maar ontkent ten stelligste dat het iets verkeerds doet. Daimler ziet dan ook geen reden om met de stichting gesprekken over een schikking te voeren. “We zullen ons krachtig verdedigen tegen alle ongegronde claims die tegen ons worden ingediend”, zo laat een woordvoerder weten.
Volgens de DEJF zijn tenminste 12, maar mogelijk zelfs 17 modelreeksen van Mercedes-Benz uitgerust met “geraffineerde” sjoemel software die niet te traceren is met de gebruikelijke uitstoot metingen. Het gaat om personenauto’s die van 2009 tot en met 2019 zijn geproduceerd, dus niet alleen de exemplaren tot bouwjaar 2015 die in Duitsland terug moeten naar de dealer. Getroffen zijn de modelreeksen A, B, C, CLS, E, S, SLK, G, GLS, GLE, GLK, M en ML klasse van Mercedes-Benz en daarnaast om de bedrijfswagens Citan, Sprinter, Vito en V klasse.
“Consumenten die deze auto’s hebben aangeschaft, zijn door de fabrikant gewoon bedonderd”, zegt DEJF directeur Femke Hendriks in een toelichting. De werking van de gewraakte mechanismen, ook wel defeat devices genoemd, worden volgens de stichting pas zichtbaar bij het uitlezen van digitale gegevens uit de zogenoemde Electronic Control Unit; een verzameling systemen die de informatie uit de autosensoren verwerkt. “Het onderzoek onthult een onthutsend complexe en geraffineerde emissie misleiding waarbij, voor zover de stichting tot dusverre heeft kunnen vaststellen, ten minste 8 illegale manipulatie-instrumenten werden ingezet”, aldus de DEJF in haar dagvaarding.
De stichting baseert haar conclusies op een Duits onderzoek waartoe zij zelf opdracht gaf. De stichting wil de naam van de betreffende instantie vooralsnog niet openbaar maken omdat dan de kans bestaat dat deze veelvuldig door media zal worden benaderd. Wel bevat de dagvaarding een uitgebreid verslag van het technische onderzoek. De geavanceerde sjoemel software zou vooral zijn aangetroffen in het zogeheten SCR systeem, waar rookgassen worden ontdaan van stikstofoxiden. Ook de uitlaatgas recirculatie (EGR) waarbij stikstofoxiden (NOx) worden teruggeleid naar de motor om daar nog een keer te worden verbrand, zou verboden defeat devices bevatten.
Hendriks kan nog geen schatting maken van de geleden schade. Maar eigenaren van een Mercedes-Benz kunnen hoop putten uit een arrest van vorige maand bij het Bundesgerichtshof in Karlsruhe, de hoogste Duitse rechtsinstantie. De Volkswagen eigenaar die deze zaak had aangespannen, mocht van het hof zijn auto teruggeven en zou dan de aankoopprijs van de auto terugkrijgen, minus een gebruiksvergoeding voor gereden kilometers. Bij een bedrag van 10.000 euro per auto zou dat al zwaar in de papieren kunnen lopen voor Daimler. Het zou betekenen dat het autoconcern alleen al in Nederland moet rekenen op een schadepost van tenminste 100 miljoen euro. In verband met de affaire heeft Daimler begin dit jaar een extra voorziening genomen van 1,1 à 1,5 miljard euro.
Banenverlies
Daimler verwacht niet dat de terugroepactie en de dagvaarding meer negatieve gevolgen zal hebben voor de financiën van de onderneming. Desondanks gaat het autoconcern 10.000 banen wegsnijden. Daimler gaat daarnaast ook bezuinigen op haar R&D activiteiten en meer ICT taken uitbesteden. De ontslagen zullen in de periode tot 2025 plaatsvinden.
Aanleiding voor het schrappen van duizenden banen is de vraaguitval door de corona crisis. De nieuwe ontslagronde bij de Duitse autofabrikant komt bovenop een eerder aangekondigde reorganisatie. Het moederconcern van Mercedes-Benz kondigde voor de corona crisis al aan dat er in de komende 2 jaar 15.000 banen verdwijnen. De reorganisatie moet Daimler een besparing opleveren van 1,5 miljard euro. In totaal werkten er eind 2019 afgerond 299.000 werknemers voor de autofabrikant.