Volkswagen kan in elk afzonderlijke lidstaat van de Europese Unie (EU) voor de rechter worden gesleept vanwege door de consument geleden schade als gevolg van het gebruik van sjoemel software in haar dieselmodellen. Dat heeft het Europese Hof van Justitie bepaald.
Normaliter kan een autofabrikant alleen worden aangeklaagd in het land waar het gevestigd is, maar in dit specifieke geval treedt de schade volgens het Hof van Justitie pas op als de auto, vaak via een derde partij, daadwerkelijk is gekocht. “De financiële schade wordt geleden op het moment dat de auto is gekocht omdat het voertuig voor een hogere prijs is aangeschaft dan de daadwerkelijke waarde”, zo oordeelt het hof.
Een Oostenrijkse rechtbank had het Hof van Justitie gevraagd zich uit te spreken over de jurisdictie van het land in de sjoemel diesel affaire. Ook in Oostenrijk zijn er claims van bezitters van een TDI model van Volkswagen tegen de autofabrikant. In totaal gaat het om 574 klanten. In principe dient een dergelijke zaak in het land waar de schade is ontstaan, oftewel in Duitsland, aanhangig te worden gemaakt. Maar door de uitspraak van het Hof van Justitie kunnen de lidstaten dus zelf oordelen over geleden schade door consumenten die in hun land woonachtig zijn. Die luidt: “wanneer voertuigen door de fabrikant in een lidstaat (in dit geval Duitsland) op onrechtmatige wijze zijn voorzien van software die de emissie testresultaten manipuleert, alvorens deze voertuigen in een andere lidstaat worden gekocht, dan treedt de schade op in dit land”. De schadeclaim van de gedupeerde Oostenrijkse consumenten blijft daarom staan.
Uiteraard gaat dit niet alleen op voor Oostenrijk, maar voor alle lidstaten van de Europese Unie. Daarmee staat de deur dus wijd open voor klagers uit andere landen. Volkswagen heeft al legio rechtszaken aan zijn broek hangen, ook vanuit Nederland. Bij ons lopen er claims tegen het bedrijf van onder andere de Consumentenbond. Door de uitspraak van de hoogste Europese rechter kan de autofabrikant talloze claims tegemoet zien van klanten uit alle lidstaten van de Europese Unie. De Volkswagen klanten in Oostenrijk willen compensatie voor het verschil tussen de aankoopprijs en de waarde van de auto op het moment dat bleek dat ermee was gesjoemeld. In totaal gaat het om een bedrag van 3,6 miljoen euro. De lokale consumentenbond behartigt de belangen van de getroffen klanten.
Volkswagen is dus nog lang niet van het dieselschandaal af. Dit betekent dat de juridische afdeling van de autofabrikant zich voorlopig nog niet hoeft te vervelen. De claims van de consument komen er doorgaans op neer dat zij geld willen zien vanwege het waardeverlies van hun auto. In 2015 barstte het fraude schandaal los rond de sjoemel software van Volkswagen die testresultaten vervalste (de affaire is ook wel bekend als ‘Dieselgate’). De autofabrikant betwistte eerder de internationale bevoegdheid van de Oostenrijkse rechtbanken, die daarop naar het Europese Hof van Jusititie (ECJ) stapten om duidelijkheid te krijgen. Die stelt nu dus dat een producent die sjoemelt met personenwagens die in een andere lidstaat op de markt worden gebracht, wel degelijk aldaar kan worden gedagvaard. Volkswagen kan dus vervolgd worden in de lidstaat waar de gedupeerde klant zijn sjoemel diesel heeft aangeschaft.
België
Nu Volkswagen in Duitsland verplicht is om klanten met een sjoemel diesel het aankoopbedrag grotendeels terug te betalen, zet ook het Belgische Test Aankoop druk op de autofabrikant middels een lokaal vonnis. De tegenhanger van onze Consumentenbond ziet geen verschil tussen een Duitse en een Belgische eigenaar van een TDI model en dringt aan op een snelle vergoeding voor getroffen consumenten bij onze zuiderburen. Het gaat daarbij om een bedrag van minimaal enkele duizenden euro’s.
Na gigantische schadevergoedingen die Volkswagen in de Verenigde Staten moest betalen, lijkt het er op dat de autofabrikant dus nog niet klaar is met haar verontschuldiging toer. Die lijkt nu neergestreken te zijn in Europa met dank aan een vonnis van het Duitse Bundes Gerichtshof op 25 mei jl. Dat vonnis stelde namelijk dat Volkswagen verplicht wordt om eigenaren van een sjoemel diesel de schade te vergoeden én zelfs de auto terug over te nemen; uiteraard dient de klant hiervoor financieel gecompenseerd te worden. Die schadeloosstelling bedraagt in Duitsland 6.500 euro. Voor de inname van de auto dient zelfs het totale aankoopbedrag (maximaal 31.490 euro) minus een som voor het aantal gereden kilometers te worden betaald.
Test Aankoop wil de beslissing van het Bundes Gerichtshof gebruiken als drukmiddel om ook in België dezelfde voorwaarden af te dwingen. De belangenclub ziet namelijk geen verschil tussen Duitse en Belgische Volkswagen rijders. Al in 2016 begon Test Aankoop aan een groepsvordering waarbij gesteld werd dat de autofabrikant het totale aankoopbedrag moet terugbetalen zonder verdere verplichtingen. Hoewel deze eis hoogstwaarschijnlijk wat té extreem is, lijkt de kans steeds groter te worden dat er toch een vorm van compensatie komt. België zou echter niet België zijn als er geen addertje onder het gras zou zitten. Justitie is bij onze zuiderburen zo onderbemand dat er pas op 14 en 15 februari 2022 pleidooien plaats zullen vinden. Oftewel 8 jaar na de eerste oproep tot een schadevergoeding.