SUV modellen hebben de laatste jaren gestaag aan populariteit gewonnen in Nederland. Zij mogen zich sinds vorig jaar het meest verkochte autotype noemen. Niet iedereen is enthousiast over die ontwikkeling. Zij wijzen op de extra milieuvervuiling die SUV modellen zouden veroorzaken. Maar is dat terecht? En is de SUV carrosserievorm niet een must voor elektrificatie omdat bij dit type auto het accupakket relatief eenvoudig in de wagenbodem kan worden opgeborgen?
De consument wordt door de media dagelijks bestookt door de media dat het duurzamer en natuurvriendelijker moet. Tegelijkertijd neemt de voorliefde voor dikke auto’s toe. Alle autofabrikanten doen daar goede zaken mee. Zelfs Lotus, dat vroeger het geloof in zo licht mogelijke auto’s predikte, is nu om. Fabrikanten moeten wel want anders gaat de klant naar de concurrentie. Dit betekent dat ook merken als Dacia, Renault en Skoda zich hebben toegespitst op de SUV markt. Hun dealers zijn daar blij mee. Twee derde van de auto’s in de gemiddelde Skoda showroom zijn nu een SUV. Dat is in lijn met een wereldwijde trend om in steeds forser uitziende auto’s te rijden.
Hoe verhoudt die trend zich tot de klimaatverandering? Zou het niet logischer zijn als mensen met het oog op de opwarming van de aarde juist voor duurzamere auto’s (klein, licht, elektrisch) zou kiezen? Mensen die alleen met hun bovenkamer beslissingen nemen misschien wel. Maar gelukkig voor de autodealers laten de meeste consumenten ook hun hart spreken. Zij volgen hun hart en kiezen voor een auto met grote wielen, een brede grille en een hoge zitpositie. Ook de klanten die bij Skoda komen winkelen. Daarom geven ook de dealers van dit merk ruim baan aan de SUV. Aan een Karoq of Kodiaq valt immers meer te verdienen dan aan een Citigo of Fabia.
In de afgelopen 6 jaar verdubbelde het aantal verkochte auto’s van het SUV genre in Nederland: van 66.000 stuks in 2015 naar 143.000 exemplaren vorig jaar. Geen enkel ander autotype werd vorig jaar meer gekocht en nooit werden er in één jaar tijd zoveel SUV modellen verkocht als in 2021. Inmiddels is een derde van de in Nederland nieuw verkochte personenwagens een SUV. Daarmee vormt dit carrosserietype tegenwoordig de ruggengraat van de automarkt. Ook in het segment van de elektrische auto rukt de SUV op. Dat geeft mensen met een ‘groen’ hart een dubbel gevoel. Elektrische aandrijving is natuurlijk prima, maar door hun grotere lucht- en rolweerstand, hun forsere gewicht en hun grotere batterijen set (noodzakelijk om de eerder genoemde actieradius reducerende eigenschappen te reduceren), zijn ze alsnog milieubelastender dan kleinere auto’s. Althans, dat zegt energiedenktank International Agency of Energy, dat in een rapport waarschuwt voor de geschatte 120 miljoen ton CO2-uitstoot die de wereldwijde verkoop van SUV modellen nu veroorzaakt.
De trend begon circa 25 jaar geleden. De gemiddelde Nederlandse gezinsauto was toen een hatchback of een combi, oftewel van het carrosserietype waarin Opel haar Astra leverde die destijds marktleider was. SUV modellen waren in de Verenigde Staten toen al in opmars. Daar hadden zij de stationwagon verdrongen. De populariteit was niet in de laatste plaats te danken aan hiphopartiesten die zich bij voorkeur lieten fotograferen in de enorme Cadillac Escalade of in één van de meest spraakmakende dan wel omstreden nieuwe auto van dat moment, de Hummer. Dit militaire voertuig was ineens ook voor burgers beschikbaar. Europese autofabrikanten merkten ook dat de Amerikaanse consument liever een Grand Cherokee, Explorer of Escalade kocht dan een BMW 5-serie, Mercedes-Benz E-klasse of zelfs een Porsche 911. Daarom lanceerden de Duitsers rond de eeuwwisseling modellen als de X5, ML klasse en Cayenne. Die dikke bakken sloegen ook in Europa enorm aan. Met als gevolg dat andere autofabrikanten zoals Audi en Volvo ook het licht op groen zetten voor de ontwikkeling van een SUV. BMW, Mercedes-Benz en Porsche merkten dat zij goud in handen hadden en breiden hun aanbod uit met kleinere SUV modellen zoals de X3, de GLK/GLC en de Macan. Die concurreerden nog directer met stationwagens.
Vandaag de dag heeft ‘iedereen’ een SUV in de showroom staan, zelfs het amper aanzien genietende Dacia. De reden: autofabrikanten ontdekten dat wie eenmaal in een hoge auto rijdt en gewend is aan het superieure verkeersoverzicht (dat voor een gevoel van controle en veiligheid zorgt), niet snel zo meer in een lage auto stapt waarin men zich ‘kleiner’ en kwetsbaarder voelt. De vergrijzing speelt ook een rol. Kopers van een nieuwe auto zijn veelal tussen de 50 en 60 jaar oud. Zij beginnen lichamelijke klachten te ontwikkelen en dan is een model met een hoge instap wel zo prettig. Last but not least is er het kuddegedrag van de consument. Als de buren een SUV aanschaffen, dan wil men niet achterblijven. Of het voorbeeld volgen dat bekende Nederlanders dan wel over het paard getilde voetballers hen in de media geven. Daar komt bij dat een kind kan begrijpen dat je bij een botsing met een vrachtauto beter in een grote, hoge auto kan zitten, dan in een klein, laag model. Robuustheid verkoopt dus. En dat is eigenlijk van alle tijden, want is daar het oorspronkelijke succes van de Volkswagen Kever niet op gebaseerd. Een Fiat 850, Simca 1000 of zelfs de Daf gaf een veel sportiever rijgevoel, maar die modellen voelden lang niet zo degelijk aan als het product uit Wolfsburg.
Maar zijn die relatief grote SUV modellen ook daadwerkelijk milieubelastender? Niet als de consument bijvoorbeeld zijn Toyota Corolla voor een nieuwe Yaris Cross. Hij neemt dan weliswaar plaats in een hoger model, maar niet in een zwaardere auto. Met als gevolg dat de CO2 uitstoot zeker niet hoger is. Zelfs als de consument overstapt van de Volkswagen Polo naar de T-Cross valt de milieuschade te overzien. Dat komt doordat beide modellen hetzelfde onderstel gebruiken. Overigens is het zo dat de SUV de laatste jaren niet zozeer hatchback modellen als de Corolla of Polo uit de markt heeft gedrukt, maar vooral de MPV. En dat is ook een hoog, relatief zwaar model dat veel wind vangt. Je kan hoogstens het feit bekritiseren dat duurdere SUV modellen standaard worden geleverd met vierwielaandrijving; techniek die wel extra brandstof kost maar in Nederland weinig praktische meerwaarde heeft.
Vanuit dat perspectief is het wel jammer dat de MPV een bedreigde autosoort is geworden. De cijfers spreken voor zich: terwijl het aantal nieuw verkochte SUV auto’s van 2015 tot 2020 vrijwel verdubbelde van 66.000 naar 129.000 stuks, daalde het aantal registraties van MPV modellen van 28.000 naar 5.000. Stationwagons leverden in hetzelfde tijdvak overigens het meeste in: de afzet daarvan daalde van 94.000 stuks naar 39.000 exemplaren. Het jongste MPV slachtoffer is de Citroën C4 Grand SpaceTourer. Die wordt binnenkort uit productie genomen. Hetzelfde lot wacht de Renault Scénic. De Espace zal later dit jaar het Franse licht in het MPV segment uit doen. De reden is dus dat de consument liever een SUV heeft. Auto’s met grote wielen zijn immers sexy. Mensen willen meer blik. Dat heeft gewoon meer impact.
Wat is de toekomst van de SUV? In Duitsland voerde Greenpeace vorig jaar campagne om dit autotype uit binnensteden te bannen. Deze milieuorganisatie stoort zich er aan dat fabrikanten nu massaal inzetten op de verkoop van SUV modellen omdat de winstmarge daarop groter is. Het milieu is volgens Greenpeace het kind van de rekening want gemiddeld stoot een SUV 20 tot 25 procent meer CO2 uit dan een kleine, lage hatchback. Maar de milieuorganisatie is roepende in de woestijn. Liefhebbers van auto’s, en daar zijn er veel van in Duitsland, hebben geen zin op voor wat betreft het formaat van hun auto al te veel op dieet te gaan. De campagne van Greenpeace werd zodoende een mislukking. Dat lag misschien ook aan het feit dat veel kopers van een SUV de laatste tijd voor een stekker hybride uitvoering kiest. Dat scheelt in Nederland qua aanschafprijs een slok op een borrel. Dat de consument daarvoor gevoelig is, bewijzen de verkoopcijfers. In 2021 kochten Nederlanders ongeveer 2 keer zo vaak een stekker hybride of elektrische SUV dan eentje met alleen een benzinemotor.
De verwachting is dan ook dat de verkoop van SUV modellen, (deels) elektrisch of niet, de komende jaren door zal blijven stijgen. Met als gevolg dat over een paar jaar misschien wel de helft van de nieuw verkochte auto’s in die categorie valt. Dealers erkennen dat het milieu daar misschien niet blij mee zal zijn, maar hun boekhouder wel: Nederlanders willen nou eenmaal massaal in de hoge SUV rijden. Dat betekent ‘kassa’ waarbij de handel voor de dealer ook nog eens extra winstgevend is. Wellicht dat de consument met de huidige extreem hoge brandstofprijzen 2 keer na gaat denken voordat hij een SUV met een verbrandingsmotor aanschaft. Maar ook dan kan hij er voor kiezen om een elektrische variant te bestellen. Want van de 10 meest verkochte SUV modellen in Nederland in 2021 (in volgorde van afnemende populariteit de Kia Niro, de Volvo XC40, de Skoda Enyaq iV, de Peugot 2008, de Renault Captur, de Volkswagen ID.4, de Ford Mustang Mach-E, de Volkswagen T-Roc, BMW X3 en de Lynk and Co) zijn ze allemaal (op de T-Roc na) leverbaar in (deels) elektrische vorm of hebben een dergelijke aandrijflijn standaard. Je kan dus moeilijk beweren dat de SUV niet toekomstbestendig is ….