Als de politiek niet ingrijpt, zullen de brandstofprijzen per 1 januari 2025 nog verder omhoog gaan. De kosten van 1 liter benzine stijgen dan door uitgestelde belastingverhogingen met een kwart. Diesel wordt per liter bijna 15 cent duurder.
Je zou het misschien niet zeggen, maar momenteel zijn de brandstofprijzen voor Nederlandse begrippen relatief laag. Dat is te danken aan verschillende tijdelijke politieke maatregelen. Die lopen op 1 januari 2025 echter af. Voor volgend jaar liggen dus flink hogere brandstofprijzen in het verschiet. Bovendien komt er in 2025 een nieuwe prijscorrectie waardoor benzine en diesel nog duurder dreigen te worden. Volgens het ministerie van Financiën gaat het om een toename van 23,05 cent aan accijnzen plus BTW per liter benzine, en om 14,93 cent in het geval van diesel.
Dat brandstof momenteel al fors aan de prijs is, is voornamelijk als gevolg van de knuppel die Israël in het hoenderhok in het Midden-Oosten gooide toen zij de ambassade van Iran in Syrië bombardeerde. Afgelopen week lag de gemiddelde adviesprijs voor 1 liter benzine al op 2,27 euro en op bijna 2 euro voor diesel.
De prijsstijging waarvan op 1 januari 2025 sprake zal zijn, is het gevolg van eerdere belastingverhogingen die slechts tijdelijk werden gecompenseerd. Zo werd kort na het begin van de oorlog in Oekraïne een accijnsverlaging van 17 cent per liter benzine ingevoerd. Die werd daarna slechts gedeeltelijk teruggedraaid. Door de hoge inflatie kwam daar nog een extra belastingverhoging bovenop, waardoor de prijs van 1 liter benzine aan het begin van dit jaar al met iets meer dan 20 cent dreigde te stijgen.
De dreigende prijsstijging heeft de aandacht van de formerende politieke partijen NSC en de VVD. De eerste overweegt de pleiten voor verlaging van de accijnzen als het verschil in brandstofprijzen met onze buurlanden België en Duitsland te groot wordt. Bij de VVD erkent men het probleem, maar de fractie moet nog een standpunt innemen over de vraag of er iets gedaan moet worden aan de dreigende prijsstijging. Voor deze partij is het ‘laag hangend fruit’ om niet in te grijpen. De regering kan zo op eenvoudige wijze gaten in de begroting dichten. Het standpunt van de PVV over deze kwestie is onduidelijk omdat deze partij niet reageerde op vragen.
Een relatieve meevaller is dat de olieprijs stabiel blijft na het onrustige weekend in het Midden-Oosten. Het was de verwachting dat de olieprijzen verder zouden oplopen na de aanval van Israël op een ambassade van Iran; een reactie kon toen niet uitblijven. Maar Iran heeft haar tegenaanval keurig ruim van te voren aangekondigd, waardoor Israel zich kon voorbereiden. Dat heeft er toe geleid dat de olieprijs maandagochtend stabiel is gebleven. Afgelopen vrijdag stegen de olieprijzen nog naar het hoogste niveau in 6 maanden omdat toen nog niet duidelijk was hoe Iran zou reageren. Maar toen duidelijk werd dat Iran het conflict niet wilde laten escaleren, daalde de olieprijs weer.
De situatie op de oliemarkt kan echter weer omslaan als de Israëlische premier Netanyahu ook in het conflict met Iran kiest voor disproportionele acties. Door de onrust in het Midden-Oosten zijn de prijzen sinds begin dit jaar al met bijna 19 procent gestegen. De adviesprijs voor 1 liter Euro95 is nu bijna 2,28 euro. Dat is ruim 20 cent meer dan begin dit jaar moest worden afgerekend.