Franse autofabrikanten en grote auto’s: dat is geen gelukkig huwelijk. Citroën wist in 1955 met de DS en in 1974 met de CX weliswaar nog alle spotlights op zich gericht te krijgen, maar met de XM begon de verkoopmotor te sputteren en met de C6 kwam die helemaal tot stilstand. Bij Peugeot heeft elk model waarvan de typeaanduiding begon met het cijfer ‘6’ voor teleurstelling gezorgd. En Renault heeft na de Tweede Wereldoorlog eigenlijk alleen gepiekt met de ’25’ (of je moet ook de 16 TS en 16 TX tot de grote Franse auto’s rekenen).
Anno 2024 is er niks aan deze situatie veranderd. Dit keer is het de DS 9 die bewijst dat Fransen geen aansprekende grote auto’s meer kunnen bouwen. Eind dit jaar gaat dit model met vervroegd pensioen te midden van algehele onverschilligheid. Het vlaggenschip van DS Automobiles, primair ontworpen voor Chinese klanten, is in Europa nooit goed aangeslagen. Sinds de introductie in 2010 wist de ‘9’ niet eens 10.000 klanten te trekken. En dit jaar zijn de verkopen gedaald tot het laagste niveau ooit.
Verrassend is dat niet, want iedereen met ook maar een beetje benzine in zijn bloed, kon aan zijn water voelen dat de DS 9 een gigantische mislukking zou worden: hoe kan je een in Chinese gemaakte auto promoten als “high-end Franse stijl”? Bij zijn introductie sprak Stellantis, het moederbedrijf van het Franse luxe merk, nog over “een knipoog naar de DS uit 1955” vanwege de kleine lampjes boven de achterruit. Misschien zou de consument daar van onder de indruk zijn geweest als de ‘9’ een cross-over of SUV was geweest. Maar DS koos voor haar topmodel voor een klassieke carrosserievorm: die van een sedan. Dit met het oog op de markt waarvoor de ‘9’ primair was ontworpen: China; een van de laatste eldorado’s voor sedans, getuige het verkooppsucces van de Audi A6, de BMW 5 Serie en de Mercedes E-klasse. DS dacht: wat de Duitse premium merken kunnen, dat kunnen wij ook.
Maar Francofielen kregen daarmee een koude douche: hoe kon DS aan Europese (en zelfs Chinese) potentiële klanten uitleggen dat het beste wat Frankrijk te bieden heeft op autogebied in China wordt vervaardigd? Zeker qua volumes en productiekosten is het financieel verstandiger om de DS 9 op zijn belangrijkste markt te assembleren. Maar qua imago is de pil een beetje lastig te slikken. De ‘9’ zou nooit van haar ‘made in China’ label af kunnen komen, dat in het premium segment weinig waarde heeft. DS zal er geen probleem mee hebben om uit te leggen dat Volvo hetzelfde doet met haar S90, maar de Fransen vergeten dat dit merk al jaren stevig verankerd is in de hogere prijsklasse en daar een goede reputatie heeft. In tegenstelling tot DS, dat officieel pas sinds 2014 bestaat en aanvankelijk alleen B- en C-segment modellen bouwde. Met productie buiten Frankrijk verspeelde de ‘9’ bovendien zijn plaats voor het Elysée. Hoewel presidenten van dit land in het verleden dol waren op DS, heeft Macron de ‘9’ altijd gemeden en de voorkeur gegeven aan de ‘7’ die wél op nationale bodem wordt vervaardigd.
Vanaf het begin had de ‘9’ dus een handicap. En de DS kon zich opmaken voor meer tegenvallers. Zo is de geplande presentatie aan het Europese publiek nooit goed uit de verf gekomen vanwege Covid. Het was de bedoeling dat de ‘9’ zou schitteren op de 2020 editie van de autosalon van Genève, maar helaas. Diegenen die toch de moeite namen om zich te verdiepen in het vlaggenschip van DS, kwamen er achter dat het model onderhuids niets meer of minder was dan de Chinese versie van de Peugeot 508 met lange wielbasis. Veel chroom en barokke designelementen moesten die gelijkenis maskeren, maar de doelgroep kwam er al snel achter dat ook bij DS niet alles goud is wat er blinkt.
Maar de ‘9’ had toch een prachtig interieur dat gekenmerkt wordt door elegantie en verfijning? Klopt, maar het dashboard is min of meer identiek aan de boordplank van de 7 Crossback uit die tijd. Bovendien ontbrak het de ‘9’ aan technologie waarmee het een voorsprong zou kunnen claimen op de concurrentie. Zeker, de duurste DS biedt systemen waarmee hij op niveau 2 autonoom kan rijden en er is zelfs een camera die de weg scant om de ophanging zo goed mogelijk voor te bereiden op wegimperfecties en zo een hoog niveau van comfort te garanderen. Maar met de afwezigheid van een head-up display of zelfs een modern multimediasysteem liet DS zien totaal niet de ambitie te hebben om het beste van het beste te willen bieden. Ook niet bevorderlijk was dat de ‘9’ een paar maanden later een zusje zou krijgen in de vorm van de ‘4’, voorzien van een moderner platform en een multimediasysteem van betere kwaliteit dat ook met gebaren bediend kan worden.
Een andere kritiekpunt bij de ‘9’ was het gebrek aan mechanisch onderscheid. Terwijl de Duitse concurrentie thermische motoren met 6 cilinders aanbieden (V-vormig of in lijn, afhankelijk van het merk), of zelfs meer, doet het Franse bedrijf het met een 4 cilinder 1,6 liter motor. Met behulp van plug-in hybride techniek, viel daar weliswaar maximaal 360 pk aan te ontfutselen, maar daar was de doelgroep net zo min van onder de indruk als nu het geval is bij het systeemvermogen van de Mercedes-AMG C 63 S E-Performance die ook een 4 cilinder motor als basisunit heeft. Een gemiste kans was ook het ontbreken van dieselversies. Voor de verkoopaantallen in Nederland zou dat misschien niet veel uitgemaakt hebben, maar wel voor Duitsland, de grootste automarkt van Europa. Daar zijn nog veel automobilisten die wel een groot en luxueus model prefereren, maar (nog) niet allemaal geïnteresseerd zijn in PHEV techniek.
Op de thuismarkt van de ‘9’, China dus, leek de comfortabele DS in eerste instantie wel aan te slaan met 2.324 klanten in 2021, maar daarna daalde de belangstelling sneller dan dat Frankrijk van premier wisselt: 982 stuks registraties in 2022 en vorig jaar slechts 272 orders. In de eerste 5 maanden van dit jaar droogde de orderstroom verder op naar slechts 19 kopers in China. In Frankrijk piekten de verkopen in 2022 op 544 registraties, om vervolgend te dalen tot 326 auto’s vorig jaar en 107 in het eerste semester van 2024. In Duitsland is er dit jaar nog geen enkele DS 9 verkocht. Vorig jaar waren dat er 39 en in 2022 een eveneens bescheiden 118 stuks. Bij ons is de verkoopontwikkeling identiek: 2022 was het beste jaar met 39 registraties, daarna daalde de verkoop tot 17 exemplaren in 2023 en dit jaar staat de teller na 7 maanden op 7 stuks.
In totaal zijn er sinds de lancering van de DS wereldwijd 7.195 exemplaren verkocht. Hoewel de ‘9’ verre van een slechte auto is, mag hij zich met dit resultaat melden op het kerkhof van Franse high-end modellen die nooit commercieel succesvol zijn geweest, om zo de lange lijst te vervolledigen waarop ook auto’s van Citroën staan. Eind dit jaar zal DS Automobiles haar nieuwe vaandeldrager lanceren. Dat is de ‘8’ een grote, volledig elektrische crossover die in het eerste kwartaal van 2025 in de showrooms wordt verwacht. De DS 9 is alleen nog maar uit voorraad leverbaar.