Smart zou eindelijk winst moeten maken met de productie van elektrische SUV modellen in China. Maar de verkopen vallen tot nu toe sterk tegen. Vandeweeromstuit is een 2-zitter de hoop van het bedrijf geworden.
Smart is nooit winstgevend geweest
Het begon allemaal met een moeilijke beslissing: direct aan het begin van zijn ambtstermijn in 2019 als CEO van Mercedes werd Ola Källenius geconfronteerd met het Smart-probleem. Het microcar merk was sinds de oprichting in 1998 een verliesgevende onderneming. Volgens analisten schreef Smart jaarlijks voor tussen de 500 en 700 miljoen euro aan rode cijfers. Om winstgevend te worden, zou het merk minstens 150.000 auto’s per jaar moeten verkopen. Maar deze doelstelling werd nooit gehaald.
Hoewel de 2-zitter inmiddels wel fans had, bleven de afzetmarkt in de praktijk beperkt tot Europa. De micro auto was moeilijk te verkopen in de Verenigde Staten en China, met als gevolg dat de export in 2019 werd stopgezet. Ola Källenius stond toen voor de keuze: Smart laten verdwijnen of verkopen aan Mercedes’ aandeelhouder Geely. Het Chinese bedrijf was geïnteresseerd in het merk omdat het experimenten niet schuwde. Zo was Geely een van de eerste autofabrikanten was volledig overgestapte van benzinemodellen naar auto’s met elektrische aandrijving.
Gedeeltelijke verkoop van Smart aan Geely en focus op SUV-modellen
In 2019 werd Smart omgevormd tot een joint venture, waarbij Mercedes en Geely elk 50 procent van de aandelen bezaten. De fabriek van Smart in Hambach, Frankrijk, ging naar de jonge terreinwagenfabrikant Ineos. De nieuwe Smart modellen zouden in China ontwikkeld en geproduceerd worden door Geely; Mercedes zou alleen het ontwerp voor zijn rekening nemen. De herstructurering had echter niet alleen gevolgen voor de bedrijfsstructuur en fabrieken: Smart liet de 2-zitter varen en richtte zich volledig op volledig elektrische SUV’s. Dit is niet verwonderlijk, aangezien de winstmarge in dit segment aanzienlijk hoger ligt dan bij micro auto’s of modellen in het A/B-segment.
Het eerste model was de compacte SUV #1 die in juni 2022 in China werd gelanceerd. De verkoop in Europa begon in februari 2023. De #1 is gebaseerd op Geely’s SEA2-platform, dat onder andere ook door de Volvo EX30 wordt gebruikt. Hoewel de #1 al ongewoon groot was voor een Smart, was de SUV-coupé #3 bedoeld om hem te overtreffen. En met de #5, die in april werd gelanceerd, liet het automerk definitief alle vertrouwde afmetingen varen: de 4,70 meter lange SUV weegt 2,37 ton en heeft in Brabus uitvoering maar liefst 646 pk.
De heroriëntatie bleek een flop
De heroriëntatie bleek echter een flop: sinds de introductie van het SUV-modellengamma zijn de Smart-verkopen in Europa gekelderd. De verkoopcijfers in 2023 en 2024 lagen aanzienlijk onder de 30.000 auto’s. Vanuit het huidige perspectief komen de klachten van de Mercedes-directie, die niet tevreden was over 100.000 verkochte Smarts in Europa, in een heel ander licht te staan. Vooral in Duitsland, ooit de grootste markt voor Smart, zijn klanten ontevreden over de rebranding: van januari tot november 2025 werden er in Duitsland slechts 4.096 nieuwe Smarts geregistreerd, ondanks de introductie van het vijfde model. In dezelfde periode in 2021 vonden in totaal 21.810 Smarts een nieuwe koper in Duitsland. En in 2021 was het merk al volledig overgestapt op elektrische aandrijving. Het ligt dus niet aan de ‘ontbrekende’ modellen met een verbrandingsmotor.
Smart had het ook moeilijk in China. Met het nieuwe modellengamma richtten de verantwoordelijken bij Mercedes en Geely zich voornamelijk op dit land: terwijl klanten op ’s werelds grootste automarkt nooit echt warm liepen voor de korte 2-zitter, zijn elektrische SUV’s daar razend populair. Na een korte opleving in 2023 met 42.292 verkochte nieuwe auto’s, kreeg Smart het ook in China moeilijk. Door de moordende concurrentie had de ‘nieuwkomer’ geen schijn van kans. In slechts het tweede volledige verkoopjaar daalde het aantal klanten voor Smart met 21,3 procent.
Zelfs de marktintroductie van de Smart #5 kon de daling niet stoppen: in november 2025 was de verkoop in China met nog eens 6,9 procent gedaald tot slechts 27.083 nieuwe auto’s. Aan het begin van het jaar had Smart nog de doelstelling om 80.000 voertuigen in de Volksrepubliek te verkopen. Met hun focus op elektrische SUV’s met hoge marges betraden de managers van Smart een zeer competitieve markt: vooral in China is de concurrentie in dit segment overweldigend. Bovendien heeft Smart zijn unieke verkoopargument verloren. De nieuwe modellen hebben weinig gemeen met de oorspronkelijke kernwaarden van het merk. En door de aanzienlijk grotere afmetingen zijn ook de prijzen gestegen.
Er zijn 3 oplossingen om Smart uit de crisis te helpen
Om de dalende verkoopcijfers tegen te gaan, benadrukt Smart in China nu duidelijker de band met Mercedes. Zo is er bijvoorbeeld een badge met het Mercedes-logo te vinden op de B-stijl van de #5.
Het label “styled by” is prominent aanwezig. Bovendien breekt Smart in China met zijn volledig elektrische modellengamma en focus op SUV’s: in 2026 wordt de eerste sedan van het merk, de #6, gelanceerd. Dit model is voorzien van een plug-in hybride aandrijflijn en is gebaseerd op een Geely-platform. Qua design lijkt de #6 op de nieuwe Mercedes CLA en wordt in China gepositioneerd als een “slim” alternatief. De #5 is in China sinds september ook verkrijgbaar in een plug-in hybride uitvoering.
Smart is van plan om zich in Europa niet langer te focussen op SUV modellen. De 2-zitter keert eind 2026 terug als de #2. CEO Wolfgang Ufer van Smart Duitsland is bijzonder enthousiast over de volledig elektrische microcar met achterwielaandrijving: “Voor velen van ons is dit voertuig meer dan zomaar een product in ons portfolio en er wordt al lang reikhalzend naar uitgekeken”. Anders gezegd: in slechts 6 jaar tijd is de 2-zitter dus getransformeerd van een probleemkind tot een baken van hoop.
Conclusie
De Smart Fortwo was ongeëvenaard in zijn niche. Datzelfde kan niet gezegd worden van de nieuwe elektrische SUV’s van het merk. Smart wilde hiermee het gat in Europa en China opvullen dat was ontstaan door de verschuiving van Mercedes naar een hoger marktsegment. De luxestrategie van het in Stuttgart gevestigde bedrijf is echter losgelaten, met als gevolg dat het gehoopte gat niet zal ontstaan. Smart concurreert met de #5 dus niet alleen met de elektrische GLB van Mercedes, maar ook met vrijwel alle autofabrikanten in China.
Europese klanten werden verrast door de herpositionering en zijn er tot op de dag van vandaag nog steeds niet aan gewend. In dit licht bezien is de terugkeer van de Fortwo, ook wel bekend als de Smart #2, goed nieuws.