Er zijn steeds meer bijzondere grondstoffen nodig voor bijvoorbeeld elektrische auto’s. De Europese Unie maakt zich ernstig zorgen over de afhankelijkheid hiervoor van andere landen, want het kan de transitie naar emissievrij rijden in gevaar brengen. Daarom heeft de Europese Commissie een zogeheten grondstoffen strategie bekendgemaakt.
Vicevoorzitter Maros Sefcovic van de Europese Commissie stelt dat Europa in 2030 alleen al voor accu’s in elektrische auto’s en energieopslag 18 keer meer lithium nodig heeft dan nu het geval is, en in 2050 zelfs 60 keer meer. “Wij kunnen ons niet veroorloven de huidige afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te moeten inruilen voor afhankelijkheid van schaarse grondstoffen als lithium”, zegt Sefcovic. Met de nieuwe strategie hoopt de Europese Unie de aanvoer van grondstoffen en bijzondere aard metalen veilig te stellen, en zo de afhankelijkheid van landen als China, Chili en Zuidelijk Afrika te verminderen. Om de klimaatdoelen voor 2050 te halen, heeft Europa naast lithium ook 15 keer zoveel kobalt nodig, en mogelijk 10 keer zoveel aard metalen voor magneten die worden gebruikt in bijvoorbeeld digitale technologie.
“Wij moeten onze aanpak drastisch veranderen”, stelt Sefcovic. De Europese Unie wil vooral minder afhankelijk worden van landen waar minder vrijheid, sociale zekerheid en strikte milieuwetgeving is en meer armoede. De ernst van de problematiek houdt de Europese Commissie al enkele jaren bezig, maar werd door de corona crisis in een klap nog duidelijker. “Alsof deze uitdaging nog niet genoeg was”, staat in de strategie, “heeft de Covid-19 pandemie onthuld hoe snel en hoe diep mondiale toeleveringsketens kunnen worden verstoord”. Een van de lessen die de crisis de Europese Unie heeft geleerd, is dat die afhankelijkheid van andere landen snel moet worden aangepakt.
In het document staat ook een lijst met alle materialen. De Europese Unie wil de import veiligstellen door ook contracten met andere landen aan te gaan. Daarnaast moet de groeiende vraag naar hulpbronnen worden aangepakt door lidstaten en fabrikanten aan te sporen minder materialen te gebruiken en meer te recyclen. Ook wil de Europese Unie dat binnen de eigen grenzen beter wordt gekeken naar beschikbaarheid van de grondstoffen.
Eerder deze week berichtte Autointernationaal.nl dat het aantal verkochte elektrische auto’s in de EU flink groeit. Er komen steeds meer modellen op de markt. Zo is Volkswagen in Nederland beginnen met de levering van de eerste ID.3 (zie hoofdfoto). Volgens sommigen is dit het langverwachte Europese antwoord op Tesla, want de Renault Zoé is inmiddels niet okselfris meer, de Opel Corsa-e plus Peugeot e-208 te krap om als volwaardige gezinswagen te kunnen dienen en de Fiat 500e in de introductie uitvoering veel te duur. Maar er goedkopere modellen bij.
Verder gaat Tesla in Europa de Model Y bouwen; een cross-over model op basis van de Model 3. Dit stuwt de vraag naar grondstoffen steeds verder op. Musk, de CEO van Tesla, zegt over de Model Y: “Het wordt niet slechts een variatie op het Model 3 thema. Wij hebben de kerntechnologie van hoe wij een auto bouwen radicaal opnieuw ontworpen”. Musk (zie foto) deed zijn uitspraak tijdens een bezoek aan de eerste Europese fabriek van Tesla in Berlijn, die over een jaar af moet zijn. Meer details over hoe radicaal anders Model Y wordt, worden over een paar weken bekend gemaakt op het jaarlijkse evenement “Battery Day”, waar Tesla nieuwe technologieën onthult.
Auke Hoekstra van de Technische Universiteit Eindhoven vermoedt dat elektrische auto’s over ongeveer 4 jaar minder kosten dan gewone benzineauto’s. Vanaf 2030 worden volgens hem waarschijnlijk alleen nog maar elektrische auto’s verkocht. “Dat is mijn verwachting als onderzoeker en dat betekent dat de vraag naar grondstoffen heel snel zal gaan toenemen”. Cruciale grondstoffen voor bijvoorbeeld batterijen zijn grafiet, lithium en kobalt. China produceert de overgrote hoeveelheid van grafiet. Het meeste lithium van de wereld wordt gewonnen in Australië en Chili. Daarna wordt het verwerkt in China. Op meerdere plekken in Europa wordt nu geprobeerd zelf lithium te produceren of te verwerken, maar naar verwachting zal dit nog niet binnen enkele jaren daadwerkelijk gebeuren. Ruim 70 procent van alle kobalt wereldwijd komt uit de Democratische Republiek Congo. Dit is een van de armste landen ter wereld en in de kobaltmijnen vindt ook kinderarbeid plaats. Daarom wordt gekeken of er meer kobalt op andere plekken gewonnen zou kunnen worden, maar de afhankelijkheid van Congo zal waarschijnlijk blijven bestaan.
Veel grondstoffen worden eerst ingekocht door China, bijvoorbeeld van Afrikaanse landen, om er daarna halffabricaten van te maken en door te verkopen aan Europa. Om de afhankelijkheid van China te verminderen vindt Hoekstra dat de Europese Unie zelf directe inkoopcontracten moet aangaan met Afrikaanse landen. “Dat geeft ons ook het voordeel dat we ons zegje kunnen doen om de winning duurzamer te maken”.