Herbert Diess, de huidige topman van Volkswagen, was in juli 2015 aanwezig bij een overleg tussen de concernleiding en ingenieurs over het gebruik van verboden software in dieselmotoren. Over deze hotemetoot, die toen nog maar net was aangetreden bij het autoconcern, is altijd beweerd dat hij niet op de hoogte was van de fraude en het bestaan van sjoemelsoftware.
Op de bijeenkomst, waar ook toenmalig topman Martin Winterkorn werd geïnformeerd, verklaarde enkele van de ingenieurs dat het gebruik van het verboden manipulatie instrument technisch niet te rechtvaardigen was. Dat blijkt uit een voorlopig verslag over de aansprakelijkheid van de topbestuurders van Volkswagen dat het concern online heeft geplaatst. Volgens het rapport kon Diess, in juli 2015 nog maar net in dienst, niet anders dan er op vertrouwen dat zijn meer ervaren medebestuurders op de juiste wijze zouden communiceren met de Amerikaanse autoriteiten.
Volkswagen had een half miljoen dieselauto’s die bestemd waren voor de Noord Amerikaanse markt voorzien van de verboden software. Daarmee leken de voertuigen tijdens emissietests veel schoner dan ze in werkelijkheid waren. Enkele maanden na de bijeenkomst in juli kwam het schandaal in de openbaarheid en bleek de omvang nog veel groter te zijn: ook met dieselauto’s die in Europa waren verkocht aan klanten was er geknoeid met de software. Uiteindelijk zou ‘dieselgate’ Volkswagen ruim 33 miljard euro kosten.
Inmiddels heeft Volkswagen een schikking getroffen met voormalig leidinggevenden. De oud-bestuurders, onder wie Winterkorn, betalen in totaal 288 miljoen euro om claims in verband met het schandaal af te kopen. Maar daarmee is de kous voor deze voormalige topman nog niet af. Aanklagers in het proces tegen Winterkorn hebben hem beschuldigd van het afleggen van valse verklaringen tegenover het Duitse parlement. In een hoorzitting had Winterkorn namelijk verklaard dat hij niet op de hoogte was van de fraude voordat het schandaal in de openbaarheid kwam.
Van bovengenoemde 288 miljoen euro wordt het gros (270 miljoen euro) overigens gedekt door de aansprakelijkheidsverzekering van de topmanagers. Winterkorn betaalt zelf 11,2 miljoen euro en de toenmalige baas van Audi, Rupert Stadler, een bedrag van 4,1 miljoen euro. Het merk met de 4 ringen was binnen de Volkswagen Groep verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de 3.0 TDI dieselmotor. Het moederbedrijf zelf ontfermde zich over de 1,2 liter t/m 2,0 liter exemplaren. Diess heeft samen met de voorzitter van de Raad van Commissarissen, Hans Dieter Pötsch, voor 4,5 miljoen euro strafvervolging afgekocht. De voormalige Audi bestuurder Stefan Knirsch en zijn collega bij Porsche, Wolfgang Hatz (dit merk was een tijd lang een gretige afnemer van de 3.0 TDI dieselmotoren) betalen respectievelijk 1 miljoen euro en 1,5 miljoen euro terug aan Volkswagen. Alleen voormalig Audi bestuurder Ulrich Hackenberg weigerde te schikken en moet daarom rekenen op juridische stappen van zijn voormalige werkgever.
Voor Duitse begrippen is het geld uit de vorige alinea een recordbedrag dat de afgedankte topmannen terugbetalen, maar ten opzichte van de ruim 33 miljard euro die Volkswagen inmiddels heeft uitgegeven aan schadeloosstellingen, is het niet meer dan een druppel op de gloeiende plaat. Bovendien zijn er op dit moment nog voor 9,7 miljard euro aan vorderingen tegen het autoconcern ingediend die nog steeds niet zijn afgehandeld.