Sinds 2020 deelt de Europese Unie zware boetes uit aan autofabrikanten die met hun modellengamma niet aan de CO2-uitstoot normen voldoen. Voor elke gram boven de limiet moeten producenten van personenwagens 95 euro betalen. Per verkochte auto. Dat kan dus aardig oplopen. Doel van de boete is om een gestage daling van de gemiddelde uitstoot van de in de Europese Unie verkochte nieuwe auto’s te bewerkstelligen.
Voor 2020, het eerste jaar waarvoor boetes werden opgelegd, leidde dat tot 510 miljoen euro aan heffingen vanuit Brussel. Toen lag de limiet bij 95 gram CO2/km (volgens de NEDC-norm; vertaald naar de WLTP-emissiewaarden ging het om 120 gram). De Europese Unie stelde de uitstootnorm per autofabrikant vast zodat er rekening gehouden kon worden met het gewicht van de modellen die een merk verkoopt. Doel van die maataanpak is om producenten met veel relatief kleine auto’s in het assortiment, zoals Renault, het niet makkelijker te maken dan Jaguar Land Rover, dat het vooral van de verkoop van grote SUVs moet hebben.
De Europese Unie meldt dus dat het boetebedrag over 2020 liefst 510 miljoen euro was. Welke autofabrikanten het meest moesten dokken en welke wegkwamen met een relatief lage naheffing, is niet bekendgemaakt, maar Volkswagen heeft wel al laten weten dat zij meer dan 100 miljoen euro heeft betaald. Deze producent mistte de door Brussel opgelegde norm weliswaar met slechts 0,75 gram, maar vanwege het grote aantal auto’s dat verkocht werd, liep het factuurbedrag toch behoorlijk op. Jaguar Land Rover moest 40 miljoen euro betalen. Dat is relatief veel want haar verkoopvolume was in 2020 slechts 5 procent van dat van de Volkswagen Groep. Maar de Britten werden zwaar afgerekend voor het fors (3 gram) overschrijden van de aan haar opgelegde emissienorm.
Toch waren de druiven een stuk zuurder voor Suzuki. Dat mistte haar emissienorm met 10,4 gram. Op basis van de 160.570 auto’s die in 2020 door dit merk in de Europese Unie verkocht werd, betekende dit (vermenigvuldigd met 95 euro per gram) een boetebedrag van liefst 160 miljoen. Oftewel bijna 1.000 euro per verkochte auto. Suzuki zal dus in 2020 maar weinig verdiend hebben aan haar Europese activiteiten. Hetzelfde geldt voor Subaru. Dat miste haar emissienorm met 34 gram. Ondanks dat dit merk in 2020 slechts 16.176 auto’s in de Europese Unie verkocht, viel er toch een rekening van 52 miljoen euro in de bus. Oftewel ruim 3.200 euro per auto. Daar gaat je winst!
Door samenwerking in zogenaamde ‘emissiepools’ (waarbij fabrikanten met een relatief ‘vuil’ gamma partnerships aangaan met producenten die relatief veel elektrische auto’s verkopen, en daardoor geen moeite hebben met het halen van hun norm) kunnen boetes vanuit Brussel vermeden worden. Er moet dan weliswaar een geldbedrag aan de poolpartner met een relatief lage gemiddelde uitstoot worden betaald, maar dat is financieel aantrekkelijker dan wanneer er niet wordt samengewerkt. Zo hebben Jaguar Land Rover en Honda in 2021 een pool gevormd met Tesla, en deed Volkswagen voor deze gelegenheid zaken met SAIC, de Chinese bouwer van de (elektrische) MG modellen.
Bovenomschreven ‘emissiepooling’ zorgde er voor dat autofabrikanten in 2021, het tweede jaar van het nieuwe CO2-beleid van de Europese Unie, amper boetes hoefden te betalen. Het ging toen om slechts 10 miljoen euro. In 2022 (het laatste waarvan cijfers bekend zijn) was het boetebedrag nog lager. Toen miste alleen Bugatti, dat 30 auto’s in de Europese Unie verkocht, de doelstelling. In onderstaande tabel kan je lezen wat de gemiddelde uitstoot per fabrikantenpool in 2022 was, evenals het specifieke emissiedoel van de Europese Unie. Recentere cijfers zijn er zoals gezegd momenteel niet.
Vanaf 2025 (en tot 2029) mag de gemiddelde CO2-uitstoot nog maar 80 gram (NEDC; oftewel 93,6 gram volgens de WLTP cyclus) bedragen. Voor de periode 2030-2034 ligt de limiet bij respectievelijk 43 en 49,5 gram. Vanaf 2035 mogen er in de Europese Unie geen personenwagens meer verkocht worden die nog CO2 uitstoten. Alleen batterij-elektrische modellen of auto’s die op waterstof rijden zijn dan nog toegestaan.