In het hoge noorden van Zweden wordt momenteel gebouwd aan een gigantische fabriek die miljoenen accu’s moet gaan produceren voor elektrische auto’s. Daarmee wil Europa minder afhankelijk worden van Chinese leveranciers. Of de gok slaagt is allerminst zeker: het kost miljarden en BMW, een van de eerste klanten, is alweer afgehaakt.
De fabriek van Northvolt is nog maar half af, maar de eerste accu’s rollen al van de band. “Wanneer de fabriek helemaal klaar is, maken we hier accu’s voor 1 miljoen elektrische auto’s, elk jaar weer”, vertelt de woordvoerder van het bedrijf, Matti Kataja. Nu moeten Europese autobouwers hun accu’s nog uit Azië halen. De grootste fabrikanten zitten in Zuid-Korea, maar vooral in China. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang de Chinezen de accu’s blijven leveren. Maar mochten de handelsbetrekkingen verder vertroebelen, en dat gaat zeker gebeuren als China buurland Taiwan binnentrekt, dan kan de Europese auto-industrie met een enorm probleem komen te zitten.
Northvolt claimt de meest milieuvriendelijke batterijen ter wereld te kunnen maken. Rond de poolcirkel is namelijk een overvloed aan groene stroom. Het maken van de accu’s kost megaveel elektriciteit, maar dat is lokaal dankzij vele waterkrachtcentrales ruimschoots voorhanden. Noord-Zweden verkeert daarom in de luxe dat er meer groene stroom wordt opgewekt dan dat er wordt gebruikt. Kataja zegt dat Northvolt daar zijn voordeel mee kan doen.
Investeerders en overheden staken de afgelopen jaren al 15 miljard euro in Northvolt. Geen enkele Europese start-up harkte zoveel geld binnen. De verwachtingen zijn dus hooggespannen voor deze Europese batterijproducent, die Europa minder afhankelijk gaat maken van China.
Althans, dat is de bedoeling. Vorige maand kreeg Northvolt echter slecht nieuws. BMW annuleerde plots een enorme bestelling, ter waarde van 2 miljard euro. Deze autofabrikant is klant van het eerste uur, maar was ontevreden over de kwaliteit van de eerste lichting accu’s. BMW gaat nu alsnog de benodigde batterijen bij een Aziatisch bedrijf inkopen.
Northvolt wijdt het annuleren van de BMW order aan opstartproblemen. “Weet je, het is enorm uitdagend om uit het niets een hele nieuwe industrietak te beginnen hier in Zweden”, zegt woordvoerder Kataja. Volgens hem is er geen reden tot paniek. Voorlopig stapelen de verliezen zich echter op voor Northvolt, dat in 2017 werd opgericht door twee oud-medewerkers van Tesla. Vorig jaar draaide het bedrijf een omzet van 128 miljoen euro, maar een verlies van 1,2 miljard. Plannen voor een tweede fabriek in Zweden worden daarom heroverwogen.
De Zweedse overheid staat deels garant voor de miljardenleningen die Northvolt aantrok. Sommige Zweedse economen vinden dat dit een enorm risico is. Want mocht Northvolt de leningen niet kunnen terugbetalen, dan komt de rekening uiteindelijk bij de Zweedse belastingbetaler terecht.